مورخ:
1394/05/11
شماره:
58955/ت 52080 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
اصلاح شده
آییننامه اجرایی ماده 20 قانون رفع موانع تولید رقابتپذیر و ارتقای نظام مالی کشور
وزارت امور اقتصادی و دارایی - بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور
سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور
هیأت وزیران در جلسه 31/4/1394 به پیشنهاد مشترک وزارت امور اقتصادی و دارایی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور و به استناد تبصره (2) ماده (20) قانون رفع موانع تولید رقابتپذیر و ارتقای نظام مالی کشور - مصوب 1394- آییننامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد:
آییننامه اجرایی ماده (20) قانون رفع موانع تولید رقابتپذیر و ارتقای نظام مالی کشور
ماده 1- در این آییننامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار میروند:
الف - قانون: قانون رفع موانع تولید رقابتپذیر و ارتقای نظام مالی کشور - مصوب 1394-
ب - بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
پ - بانک عامل: بانکهای اعطاکننده تسهیلات.
ت - تسهیلات: تسهیلات اعطایی از محل حساب ذخیره ارزی توسط بانک عامل طی برنامههای سوم، چهارم و پنجم توسعه.
ث - تسهیلاتگیرنده: اشخاص حقیقی یا حقوقی بخش خصوصی، تعاونی و نهادها و مؤسسات عمومی غیر دولتی دریافتکننده تسهیلات.
ج - بدهکار: تسهیلاتگیرندگانی که طرح تسهیلاتی آنها در دوره تنفس و یا بازپرداخت اقساط تسهیلات قرار داشته و یا دوره تأمین مالی طرح (استفاده، تنفس و بازپرداخت) به اتمام رسیده است و همچنان بدهکار میباشند.
چ - کارگروه ملی: کارگروهی متشکل از نمایندگان تامالاختیار سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور، وزارت امور اقتصادی و دارایی، بانک مرکزی، معاونت حقوقی رئیسجمهور، دبیر کمیسیون اقتصاد هیأت دولت، نماینده بخش خصوصی و حسب مورد نماینده تامالاختیار دستگاه اجرایی ذیربط.
ح - کارگروه استانی: کارگروه تسهیل و رفع موانع تولید موضوع تصویبنامه شماره 18151/ت 50720 هـ مورخ 19/2/1394 و اصلاحات بعدی آن.
خ - نماینده بخش خصوصی: نماینده اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران.
ماده 2- پرداخت حداقل بیست و پنج درصد اقساط سررسید شده به مأخذ نرخ روز گشایش به صورت علیالحساب تا پایان آذر سال 1394 تا پایان مرداد سال 1395 تا پایان شهریور سال 1395 تا پایان خرداد سال 1396 و در رابطه با آن دسته از بدهکارانی که دارای اقساط سررسید شده نمیباشند صرفاً ارائه درخواست کتبی به بانک عامل در چهارچوب این آییننامه در مهلت زمانی مندرج در تبصره (1) ماده (20) قانون، تعیین تکلیف محسوب میگردد و پرونده تسهیلاتی این دسته از بدهکاران قابل طرح در کارگروه ملی خواهد بود .
ماده 3- نرخ تسویه نهایی اقساط تسهیلات بابت پرداختیهای اعتبارات/بروات اسنادی و یا حوالههای ارزی به ازای هر دلار و یا معادل آن به سایر ارزها بر اساس اعلام بانک مرکزی خواهد بود که به شرح زیر محاسبه میشود:
الف - تسهیلات پرداختی قبل از تاریخ 1391/7/3 ارزش حال یک واحد ارز پرداختی (شامل اصل و سود) در تاریخ 1391/7/3 بر حسب نرخ سود مندرج در قرارداد به صورت ارزی.
ب - تسهیلات پرداختی پس از تاریخ 1391/7/3 با رعایت بند (الف) ماده (5) این آییننامه پس از کسر اصل اقساط مرتبط پرداخت شده.
پ - مجموع بدهیهای موضوع بندهای (الف) و (ب) بر حسب نرخ دوازده هزار و دویست و شصت (12.260) ریال به ازای هر دلار و یا معادل آن به سایر ارزها بر حسب اعلام بانک مرکزی به ریال تبدیل میشود.
ت - ارزش حال مبلغ ریالی موضوع بند (پ) بر حسب نرخ سود تسهیلات عقود مشارکتی به مأخذ پانزده درصد از تاریخ 1391/7/4 تا زمان تسویه بدهی محاسبه میگردد و مبلغ حاصله به عنوان اصل و فرع ریالی محاسبات موضوع بند (پ) در نظر گرفته میشود.
تبصره 1 - تسهیلاتگیرندگانی که کالاهای وارداتی یا کالاهای تولیدی آنها مشمول مقررات قیمتگذاری بوده است بر حسب اعلام وزارت صنعت، معدن و تجارت و تأیید کارگروه ملی مشمول تخفیف بر اساس رابطه R × (1 - P c / P m ) × ( T 2 / T 1 ) و حداکثر معادل پنج درصد خواهند بود:
R = نسبت تأمین مالی از حساب ذخیره ارزی به کل تأمین مالی طرح (ارزی و ریالی).
P c = قیمت کنترلی محصول تولید شده و به فروش رفته.
P m = قیمت بازار آزاد در داخل و در غیر اینصورت، قیمت جهانی به تشخیص کارگروه.
T 2 = تعداد دورههای شش ماهه بازپرداخت که مشمول قیمتگذاری بوده است.
T 1 = تعداد کل دورههای شش ماهه طول عمر طرح مطابق گزارش توجیه فنی، مالی و اقتصادی طرح نزد بانک عامل.
تبصره 2- بانک عامل موظف است ظرف دو ماه پس از درخواست بدهکارانی که فاقد اقساط سررسید شده میباشند و دو ماه پس از تاریخ پرداخت بیست و پنج درصد وجه علیالحساب اقساط سررسید شده برای بدهکارانی که دارای اقساط سررسید شده میباشند، محاسبات بدهی آنها را بر اساس این آییننامه انجام و به وی ابلاغ نماید.
تبصره 3- بدهکاران به حساب ذخیره ارزی که تا زمان ابلاغ قانون بدون استفاده از مفاد مصوبات شماره 176761/46075 مورخ 8/9/1390 و شماره 183302/49854 مورخ 11/12/1392 و اصلاحیه بعدی آن و مصوبات موردی هیأتامنای حساب ذخیره ارزی اقساط سررسید شده نداشته باشند، حسب دستورالعملی که توسط کارگروه ملی تهیه و به تأیید وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد، با تأیید کارگروه ملی از تخفیف حداکثر پنج درصد سود مندرج در بند (3) ماده (3) این آییننامه بهرهمند میشوند.
ماده 4- بدهکاران تا تاریخ 1399/6/31 فرصت دارند اقساط سررسید شده خود را به صورت یکجا پرداخت نمایند و یا در صورت عدم امکان پرداخت اقساط سررسید شده به صورت یکجا، بانک عامل مکلف است بنا به درخواست مشتری نسبت به تقسیط بدهی این دسته از بدهکاران حداکثر تا چهار سال در اقساط شش ماهه با نرخ سود هجده درصد (18%) برای بدهکارانی که مجموع اصل تسهیلات دریافتی آنها بالای بیست میلیون (20.000.000) دلار میباشد و با نرخ سود دوازده درصد (12%) برای بدهکارانی که مجموع اصل تسهیلات دریافتی آنها کمتر از بیست میلیون (20.000.000) دلار میباشد اقدام نماید. عدم پرداخت اقساط در موعد مقرر مشمول وجه التزام تأخیر تأدیه دین شامل نرخ سود به علاوه جرایم موضوع آییننامه اجرایی وصول مطالبات غیر جاری مؤسسات اعتباری (ریالی و ارزی) خواهد شد.
تبصره 1- چنانچه متقاضی در تسویه اقساط سررسید شده، ظرف مهلت مقرر در چهارچوب این آییننامه اقدامی ننماید وجوه پرداختی موضوع این آییننامه به عنوان بخشی از اقساط معوقه تسهیلات بر اساس قرارداد قبلی لحاظ و به نرخ روز بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به حساب ذخیره ارزی واریز خواهد شد.
تبصره 5 4- 2 سهم سود بانکهای عامل موضوع جزء (5) بند (ج) شرایط و ضوابط اعطای تسهیلات از محل حساب ذخیره ارزی مصوب جلسه 1386/5/16 هیأتامنای حساب ذخیره ارزی برای بدهکاران حساب ذخیره ارزی که از مزایای این آییننامه استفاده نمودهاند بعد از تبدیل به ریال از تاریخ 1391/7/3 معادل سه واحد درصد از سود پانزده درصد مندرج در آییننامه تعیین میشود.
ماده 5- موارد ذیل مشمول استفاده از مزایای مقرر در ماده (5) ماده (3) این آییننامه بوده و سایر بدهکاران مشمول تسویه بدهی ارزی به نرخ ارز روزانه اعلامی توسط بانک مرکزی موظف به تسویه بدهی به صورت ارزی (عین ارز) و یا معادل ریالی آن به نرخ بازار ثانویه ارز (اعلامی توسط بانک مرکزی) خواهند بود:
الف - تسهیلات پرداختی که حداقل یک پرداختی در قالب اعتبار/برات اسنادی و یا حواله ارزی قبل از تاریخ 1391/7/4 (راهاندازی اتاق مبادلات ارزی) داشته باشد.
ب - بدهکارانی که به دلیل عدم رفع تعهد ارزی بابت ارائه پروانه سبز گمرکی مطابق با اسناد حمل، پرونده تعهداتی آنها مفتوح میباشد، در صورتی که تا سه ماه پس از ابلاغ این آییننامه تعهد خود را ایفا نمایند.
ماده 6- آن دسته از بدهکارانی که در چهارچوب این آییننامه نسبت به تعیین تکلیف بدهی خود موضوع ماده (2) اقدام نموده و به طور یکجا و یا در سررسیدهای تعیین شده نسبت به بازپرداخت اقساط تسهیلات اقدام نمایند، مشمول بخشودگی جرایم تأخیر تأدیه دین خواهند بود.
تبصره 1- بانک عامل مکلف است جرایم تأخیر در تأدیه باقیمانده اقساط را مطابق ضوابط اعطای تسهیلات ریالی (در خصوص اقساط ریالی) در متمم قرارداد پیشبینی نمایند.
تبصره 2- در صورتی که بدهکاران، اقساط سررسید نشده یا بدهی تقسیط شده موضوع ماده (4) این آییننامه را زودتر از سررسید پرداخت نمایند صرفاً تا تاریخ واریز اقساط مشمول نرخ سود حسب مورد (هجده یا دوازده درصد) خواهند بود.
ماده 7- سهم سود بانک عامل بر اساس نرخ نهایی تسویه، به صورت ریالی خواهد بود.
ماده 8- هرگونه تغییر در دورههای تأمین مالی و بخشودگی وجه التزام تأخیر تأدیه دین بابت تسهیلات اعطایی به بخش خصوصی، تعاونی و نهادها و مؤسسات عمومی غیر دولتی، تابع شرایط و ضوابط و قرارداد عاملیت اعطای تسهیلات موضوع مصوبه شماره 70964/100 مورخ 24/5/1386 هیأتامنای حساب ذخیره ارزی (ابلاغی طی بخشنامه شماره 1039/60 مورخ 5/7/1386 و اصلاحیههای بعدی آن) و بخشنامهها و دستورالعملهای مربوط خواهد بود.
ماده 9- استفاده از مزایای موضوع این آییننامه در خصوص آن دسته از بدهکارانی که به علت عدم پرداخت اقساط در سررسید، پرونده مربوط توسط بانک عامل به مراجع قضایی ارجاع گردیده است، منوط به عدم صدور قرار سقوط دعوی (در صورت استرداد دعوی از سوی بانک عامل) و پرداخت هزینههای دادرسی و حقالوکاله وکیل توسط تسهیلاتگیرنده خواهد بود.
ماده 10- استفاده از مزایای موضوع این آییننامه در خصوص آن دسته از بدهکارانی که به علت عدم پرداخت اقساط در سررسید، پرونده مربوط از طریق مراجع قضایی یا ثبتی منجر به صدور اجرائیه شده باشد، منوط به پرداخت هزینههای اجرایی و حقالوکاله جهت مختومه نمودن پرونده اجرایی خواهد بود.
ماده 11- کسری معادل ریالی اقلام پرداختی توسط بدهکار نسبت به نرخ روزانه اعلامی در روز تسویه نهایی اقساط در چهارچوب این آییننامه، به عهده حساب ذخیره ارزی خواهد بود.
ماده 12- بانک عامل موظف است با بدهکار برای استفاده از مزایای این آییننامه متمم قرارداد تنظیم نماید.
ماده 14- بدهکار از تاریخ ابلاغ قانون (توقف کلیه اقدامات قانونی و اجرایی) تا زمان ابلاغ این آییننامه، از بخشودگی جرایم تأخیر تأدیه دین برخوردار میباشد.
ماده 15- اعمال مفاد این آییننامه در مورد کل تسهیلات اعطایی برای یک طرح موضوعیت داشته و با تفکیک آن به قرارداد اولیه و متمم و یا هر عنوان دیگر نمیتوان برای بخشی از تسهیلات طرح از مزایای این آییننامه استفاده نمود.
ماده 16- بانک عامل موظف است پس از وصول وجه از بدهکار، فهرست مربوط را با ذکر نام متقاضی، نام طرح، شماره اعتبارات/بروات اسنادی و یا حوالههای ارزی پوششهای مربوط و مبالغ ارزی بابت اصل، سود و نرخ ارز مبنای محاسبه تسهیلات به تفکیک هر پوشش به اداره عملیات ارزی بانک مرکزی جهت اعمال در سیستم حسابهای ارزی حسب مورد جهت اعمال در سامانه (سیستم) حسابهای ارزی (ریالی) ارسال نماید.
ماده 17- بانک عامل مکلف است پس از اتمام مهلت تعیین شده در تبصره (1) ماده (20) قانون، نسبت به انجام محاسبات و تسویه مطابق مفاد این آییننامه اقدام و فهرست بدهکاران به تفکیک تسویه شده و سایر را به دبیرخانه کارگروه ملی مستقر در دفتر کمیسیون اقتصاد هیأت دولت ارسال نماید.
تبصره 1- مسئولیت صحت اطلاعات ارائه شده به عهده بانک عامل است.
تبصره 2- بانک عامل مکلف است هرگونه ابهام در موضوع این آییننامه را از کارگروه ملی استعلام نماید.
ماده 18- وظایف کارگروه ملی به شرح زیر تعیین میشود:
الف - تطابق شرایط در موارد اعتراض بدهکاران.
ب - محاسبه نرخ تخفیف موضوع تبصره (1) ماده (5) ماده (3) .
پ - اعلام نظر در خصوص هرگونه ابهام بانکها در اجرای این آییننامه.
ت - ارائه گزارش عملکرد به هیأت وزیران در مقاطع زمانی شش ماهه.
تبصره 1- کارگروه ملی حسب ضرورت میتواند تصمیمگیری در خصوص پروندههای مورد بررسی را پس از اخذ نظرات کارگروه استانی اتخاذ نماید.
تبصره 2- دستورالعملهای مورد نیاز برای نحوه اجرای این آییننامه و تشکیل و اداره جلسات کارگروه ملی به تصویب کارگروه مزبور میرسد.
ماده 19- تصمیمات کارگروه ملی با حداقل چهار رأی لازمالاجرا است.
ماده 20- در مطالبات حساب ذخیره ارزی که بابت بدهی دولت به بانکها تهاتر شده است، جریمه تأخیر سهم دولت بخشیده میشود.
ماده 21- بدهکارانی که نسبت به بازپرداخت اقساط تسهیلات (اصل و سود) اقدام نموده و دارای اقساط معوق نیستند و صرفاً به علت تأخیر در پرداخت اقساط بابت خسارت تأخیر تأدیه (سود تأخیر و جریمه تأخیر) بدهی دارند، مشمول بخشودگی جریمه تأخیر (به استثنای سود دوره تأخیر) خواهند بود.
ماده 22- مانده بدهی ارزی تسهیلاتگیرندگانی که تسهیلات اعطایی به آنها از محل حساب ذخیره ارزی به عاملیت بانکهای ملت، صادرات ایران، تجارت و رفاه کارگران بوده و با بدهی دولت به بانکهای مذکور تهاتر شده است (موضوع تصویبنامههای شماره 150042/ت 45251 هـ، شماره 150053/45251، شماره 150061/45251 و شماره 150075/45251 مورخ 30/6/1389) و همچنین مانده بدهی ارزی تسهیلاتگیرندگانی که تسهیلات اعطایی به آنها از محل بند (7) تبصره (2) قانون بودجه سال 1385 کل کشور بوده و مطابق بند (هـ) تبصره (2) قانون بودجه سال 1386 کل کشور به عنوان افزایش سرمایه بانک صنعت و معدن منظور گردیده است و نیز مانده بدهی ارزی تسهیلات گیرندگانی که تسهیلات اعطایی به آنها در اجرای جزء (ق) بند (3) قانون بودجه سال 1389 کل کشور موضوع تصویبنامه شماره 300846/ت 46180 هـ مورخ 1389/12/28 با بدهی دولت به بانک کشاورزی تهاتر شده است، مشمول استفاده از مزایای این آییننامه میباشد.
تبصره - مابهالتفاوت مربوط به تسهیلات تسویه شده موضوع این ماده به مأخذ تفاوت نرخ بهای تمام شده ارز برای بدهکار در روز تسویه (موضوع ماده 3 این آییننامه) یا روز تقسیط و تبدیل معوقات به ریال حداکثر تا تاریخ 1399/6/31 تا نرخ تسعیر ارز ترازنامه بانک عامل منتهی به پایان سال مالی 1398، محاسبه و به عنوان بدهی ریالی حساب ذخیره ارزی منظور خواهد شد. این بدهی از روز محاسبه مابهالتفاوت تا زمان پرداخت به بانک عامل مشمول نرخ سود تسهیلات مصوب شورای پول و اعتبار نیز میباشد. بانک عامل موظف است پس از تسویه تسهیلات توسط بدهکار و تأیید حسابرس نسبت به آزادسازی وثایق اقدام نماید.
ماده 23- مهلتهای مقرر در این آییننامه به هیچ عنوان تمدید نخواهد شد و بدهکارانی که تا تاریخ 1399/6/31 برای استفاده از مزایای این آییننامه مراجعه نمینمایند، موظفند بدهی خود را یا به صورت ارزی (طبق قرارداد فیمابین بدهکار و بانک عامل) و یا با ارائه درخواست به بانک عامل مانده بدهی ارزی خود را (اقساط سررسید شده و آتی/اصل، سود و وجه التزام تأخیر تأدیه دین) با نرخ بازار ثانویه ارز اعلامی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تبدیل به ریال نموده و طی چهار سال با اقساط شش ماهه و با نرخ سود هجده درصد (18%) تسویه نمایند. بدهی تبدیل شده به ریال تا زمان تسویه مشمول نرخ سود هجده درصد (18%) میباشد و عدم پرداخت اقساط در موعد مقرر مشمول وجه التزام تأخیر تأدیه دین شامل نرخ سود هجده درصد (18%) به علاوه جرایم موضوع آییننامه اجرایی وصول مطالبات غیر جاری مؤسسات اعتباری (ریالی و ارزی) خواهد شد.
ماده 24- اصلاحات این تصویبنامه به کلیه تسهیلاتگیرندگانی که در چهارچوب این آییننامه اقدام به تعیین تکلیف یا تسویه نمودهاند، تسری مییابد.
تبصره - مابهالتفاوت مبالغ مازاد دریافتی از تسویهکنندگان در چهارچوب این آییننامه که به حساب ذخیره ارزی واریز شده است، از محل ماده (11) این آییننامه تأمین میشود.
ماده 25- آن دسته از بدهکارانی که دارای اقساط سررسید شده هستند، در صورت پرداخت حداقل بیست و پنج درصد علیالحساب موضوع ماده (2) این آییننامه، محرومیتهای زیر رفع میشود:
الف - عدم گشایش اعتبار اسنادی.
ب - عدم اعطای هرگونه تسهیلات (ارزی و ریالی).
پ - عدم تحویل دسته چک و افتتاح حساب جاری جدید.
ماده 26- از تاریخ ابلاغ این آییننامه، وجه ریالی دریافتی از بدهکاران به حساب ریالی که به همین منظور نزد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران افتتاح میشود، واریز خواهد شد.
اسحاق جهانگیری
معاون اول رئیسجمهور
معاون اول رئیسجمهور
مورخ:
1398/12/26
شماره:
164537/ت 56962 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
اصلاح کننده
مورخ:
1397/10/19
شماره:
139188/ت 56036 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
اصلاح کننده
مورخ:
1396/12/28
شماره:
169475/ت 55164 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
اصلاح کننده
مورخ:
1395/12/08
شماره:
155275/ت 53764 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
اصلاح کننده
مورخ:
1395/05/16
شماره:
57195/ت 52551 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
اصلاح کننده
مورخ:
1395/05/10
شماره:
53980/ت 53340 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
اصلاح کننده
مورخ:
1395/02/04
شماره:
10959/ت 53007 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
اصلاح کننده
مورخ:
1394/08/10
شماره:
103551/ت 52427 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
اصلاح کننده
مورخ:
1394/05/19
شماره:
63550/52080 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
اصلاح کننده
مورخ:
1394/02/27
شماره:
21925
سایر قوانین
مورخ:
1394/02/19
شماره:
18151/ت 50720 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
مورخ:
1389/06/30
شماره:
150053/45251
تصویبنامه و تصمیمنامه
مورخ:
1389/06/30
شماره:
150042/45251
تصویبنامه و تصمیمنامه
مورخ:
1389/06/30
شماره:
150075/45251
تصویبنامه و تصمیمنامه
مورخ:
1389/06/30
شماره:
150061/45251
تصویبنامه و تصمیمنامه