آیین‌نامه اجرایی ماده 1 قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت 2

هیأت وزیران در جلسه 1395/4/13 به پیشنهاد مشترک وزارتخانه‌های نفت و امور اقتصادی و دارایی و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور (سابق) و به استناد بند (ح) ماده (1) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) - مصوب 1393- آیین‌نامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد:

ماده 1- اصطلاحات مندرج در این آیین‌نامه در معانی مشروح مربوط زیر به کار می‌روند:

الف - قانون تنظیم (2): قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) - مصوب 1393- .

ب - شرکت: شرکت ملی نفت ایران.

پ - شرکت پالایش و پخش: شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران.

ت - خزانه: خزانه‌داری کل کشور.

ث - سازمان: سازمان برنامه و بودجه کشور.

ج - بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.

چ - نفت: نفت خام و میعانات گازی.

ح - پنج فرآورده اصلی: بنزین، نفت گاز، نفت سفید، نفت کوره و گاز مایع.

خ - خالص گاز طبیعی صادراتی: ارزش گاز صادراتی پس از کسر هزینه‌های گاز طبیعی وارداتی.

د - سهم شرکت: سهم شرکت ملی نفت ایران معادل درصدی که در قوانین بودجه سنواتی تعیین می‌شود.

ذ - خوراک معادل: میزان میعانات گازی معادل ارزش فرآورده‌های نفتی تحویلی مجتمع‌های پتروشیمی به شرکت ملی پالایش و پخش.

ر - بورس: بورس‌های تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار.

ماده 2- به منظور اعمال حق مالکیت و حاکمیت بر منابع نفت و گاز کشور و به منظور تعیین رابطه مالی و نحوه تسویه حساب بین دولت (خزانه) و شرکت، معادل سهم شرکت از ارزش نفت صادراتی و خالص گاز طبیعی صادراتی و مبالغ حاصل از فروش داخلی گاز طبیعی و نفت تحویلی به مجتمع‌های پتروشیمی موضوع ماده (3) و نفت تحویلی به پالایشگاه‌های داخلی موضوع ماده (4) این آیین‌نامه بابت کلیه مصارف سرمایه‌ای و هزینه‌ای شرکت از جمله بازپرداخت بدهی و تعهدات شامل تعهدات سرمایه‌ای و بیع متقابل و جبران خسارات زیست محیطی و آلودگی‌های ناشی از فعالیت‌های نفتی خالص درآمد و هزینه‌های ناشی از عملیات صادرات با احتساب هزینه‌های حمل و بیمه (سیف) و انبارداری و هزینه‌های عرضه نفت در بورس تعیین می‌شود و این سهم از نظر مالیاتی با نرخ صفر محاسبه می‌شود . شرکت مکلف است مابقی ارزش نفت را به حساب بستانکار دولت نزد خزانه منظور و به شرح مفاد این آیین‌نامه با دولت (خزانه) تسویه حساب نماید.

شرکت موظف است از محل سهم خود، قراردادهای لازم را با شرکت‌های عملیاتی تولید نفت و گاز بر اساس قیمت تمام شده و در چهارچوب بودجه عملیاتی منعقد کند و در راستای اجرای بودجه عملیاتی، شرکت‌های دولتی تابعه وزارت نفت مکلفند موافقت‌نامه‌های طرح‌های سرمایه‌ای از محل سهم خود را از درصدهای پیش‌گفته و سایر منابع با سازمان مبادله و گزارش عملکرد تولید نفت و گاز را به تفکیک هر میدان در مقاطع سه ماهه به وزارت امور اقتصادی و دارایی، سازمان و کمیسیون کمیسیون‌های برنامه و بودجه و محاسبات و انرژی مجلس شورای اسلامی ارائه کنند.

ماده 3- قیمت نفت صادراتی از مبادی اولیه، قیمت معاملاتی یک بشکه نفت صادراتی از مبادی اولیه در هر محموله است و قیمت پایه نفت صادراتی عرضه شده در بورس متوسط قیمت صادراتی از مبادی اولیه یک ماه شمسی است و همچنین برای نفت تحویلی به پالایشگاه‌های داخلی و مجتمع‌های پتروشیمی اعم از دولتی و خصوصی بر مبنای نود و پنج درصد متوسط بهای محموله‌های صادراتی نفت مشابه در هر ماه شمسی است.

ماده 4- تا زمانی که دولت برای مصرف فرآورده‌های نفتی در داخل کشور قیمت تکلیفی تعیین می‌کند، برای تسویه حساب بین دولت (خزانه) و شرکت پالایش و پخش، قیمت هر بشکه نفت تحویلی به پالایشگاه‌های داخلی برابر با رقمی خواهد بود که به پیشنهاد کارگروهی متشکل از وزارتخانه‌های نفت و امور اقتصادی و دارایی و سازمان با رعایت قانون هدفمند کردن یارانه‌ها - مصوب 1388- هر ساله به تصویب هیأت وزیران می‌رسد و اجازه داده می‌شود که مابه‌التفاوت این رقم با قیمت مذکور در ماده (3) این آیین‌نامه به صورت حسابداری در دفاتر خزانه به بدهکار حساب پالایش و پخش ثبت و همچنین رقم مذکور در حساب بستانکار دولت (خزانه) در دفاتر شرکت پالایش و پخش نیز ثبت شده و این رقم مبنای تسویه حساب نهایی با خزانه خواهد بود.

ماده 5- وزارت نفت قیمت هر بشکه نفت تحویلی در هر ماه را تا پایان ماه بعد به هر یک از پالایشگاه‌های داخلی با توجه به کیفیت نفت تحویلی به آن پالایشگاه بر مبنای ماده (3) این آیین‌نامه محاسبه و برای اعمال حساب با پالایشگاه‌ها با ذکر نام هر پالایشگاه به شرکت پالایش و پخش ابلاغ می‌کند. به همین ترتیب وزارت نفت موظف است در پایان ماه بعد قیمت پنج فرآورده اصلی و سوخت هوایی دریافتی ماه قبل توسط شرکت پالایش و پخش از هر پالایشگاه را محاسبه و با ذکر نام هر پالایشگاه به شرکت پالایش و پخش جهت محاسبه و تسویه حساب با هر پالایشگاه ابلاغ کند. همچنین وزارت نفت موظف است مطابق این ماده، قیمت خوراک معادل را تعیین و برای اقدام به شرکت و شرکت پالایش و پخش ابلاغ کند.

وزارت نفت قیمت هر بشکه میعانات گازی تحویلی به مجتمع‌های پتروشیمی در هر ماه را تا پایان ماه بعد به شرکت با توجه به کیفیت نفت تحویلی بر مبنای ماده (3) این آیین‌نامه محاسبه و برای اعمال حساب با پتروشیمی با ذکر نام هر مجتمع پتروشیمی به شرکت اعلام می‌کند. شرکت و شرکت پالایش و پخش حسب مورد موظفند بر پایه قیمت‌های ابلاغی وزارت نفت برای قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی یاد شده صورتحساب موقت/قطعی را برای پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها حسب مورد صادر کند و در مورد خوراک معادل نیز به قیمت مذکور در جزء (2) بند (الف) ماده (1) قانون تنظیم (2) و ماده (4) این آیین‌نامه محاسبه و به خزانه واریز می‌شود. مبنای محاسبه سهم شرکت از نفت تحویلی به پالایشگاه‌های داخلی و خوراک معادل یاد شده، قیمت مذکور در ماده (4) این آیین‌نامه خواهد بود.

تبصره - قیمت پنج فرآورده اصلی و سوخت هوایی موضوع این ماده بر اساس میانگین قیمت محموله‌های وارداتی یا صادراتی و در صورت نبودن قیمت وارداتی یا صادراتی، متوسط ماهانه قیمت محموله‌های صادراتی فوب خلیج فارس در آن ماه بنا بر اعلام وزارت نفت خواهد بود.

ماده 6- مسئولیت وصول مبالغ موضوع مواد (3) و (4) این آیین‌نامه حسب مورد بر عهده شرکت و شرکت پالایش و پخش می‌باشد. شرکت پالایش و پخش بابت تضمین وصول عواید نقدی حاصل از فروش نفت (خوراک) به پالایشگاه‌ها با احتساب پنج فرآورده اصلی و سوخت هوایی فروش داخلی و فرآورده‌های صادراتی تحویلی به شرکت، اعتبارات اسنادی ریالی/ارزی به صورت گردشی ماهانه اخذ و شرکت بابت تضمین وصول عواید نقدی حاصل از فروش نفت (خوراک) به شرکت‌های پتروشیمی با احتساب خوراک معادل، اعتبارات اسنادی ریالی/ارزی به صورت گردشی ماهانه دریافت می‌کند.

شرکت‌های پالایش نفت و پتروشیمی موظفند تمام وجوه صورتحساب‌های موقت/قطعی را که حداکثر در مقاطع ده روزه توسط شرکت و یا شرکت پالایش و پخش حسب مورد بر عهده آنان صادر می‌شود در مهلت مقرر تعیین شده در قانون تنظیم (2) به حساب این شرکت‌ها نزد خزانه واریز کنند در صورت عدم واریز بهای خوراک از سوی شرکت‌های پالایش نفت و پتروشیمی، وزارت امور اقتصادی و دارایی (سازمان امور مالیاتی کشور) مکلف است با اعلام وزارت نفت رأساً نسبت به برداشت از حساب شرکت‌های بدهکار و واریز آن به حساب خزانه اقدام کند. در هر صورت پیگیری موضوع از طریق وزارت امور اقتصادی و دارایی (سازمان امور مالیاتی کشور) رافع مسئولیت شرکت و شرکت پالایش و پخش برای وصول مطالبات از پالایشگاه‌ها و شرکت‌های پتروشیمی نخواهد بود.

در صورتی که هر یک از شرکت‌های پالایش نفت و یا شرکت‌های پتروشیمی نسبت به صورتحساب‌های صادره توسط شرکت و یا شرکت پالایش و پخش در خصوص ارزش نفت تحویلی به آن‌ها و یا ارزش فرآورده‌های دریافتی از آن‌ها شکایت داشته باشند می‌توانند این شکایت را به وزارت نفت تسلیم کنند. این شکایت با فوریت در هیأتی سه نفره متشکل از نمایندگان وزارت نفت (رئیس هیأت)، سازمان و خزانه و در صورت لزوم با حضور نماینده واحد شاکی و نماینده شرکت و شرکت پالایش و پخش (بدون حق رأی) حسب مورد رسیدگی و در خصوص آن تصمیم‌گیری می‌کند. وجود اختلاف نظر و نیز رسیدگی به شکایت‌ها در مورد صورتحساب‌ها به هیچ وجه مانع از پرداخت علی‌الحساب صورتحساب‌ها نخواهد بود.

ماده 7- سهم شرکت بابت نفت تحویلی به شرکت پالایش و پخش و خوراک معادل مستقیماً به حساب‌های شرکت مورد تأیید خزانه واریز می‌شود. مبالغی که بابت خوراک تحویلی به شرکت‌های پتروشیمی وصول می‌شود، مستقیماً به حساب‌های شرکت مورد تأیید خزانه واریز می‌شود و متعاقباً طبق قانون، شرکت موظف است سهم دولت را از منابع مذکور به حساب خزانه و سایر حقوق دولتی را به حساب‌های مربوط واریز کند.

ماده 8- شرکت مکلف است دریافتی‌های حاصل از صادرات نفت اعم از صادرات سال جاری و سال‌های قبل را به هر صورت، پس از کسر بازپرداخت تعهدات بیع متقابل به عنوان علی‌الحساب پرداخت‌های موضوع بند (ب) ماده (1) قانون تنظیم (2) بلافاصله از طریق حساب‌های مورد نظر و مورد تأیید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به حساب‌های مربوط در خزانه واریز نماید.

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است هر ماه از وجوه حاصله به طور متناسب نسبت به پرداخت سهم شرکت، با احتساب بازپرداخت‌های بیع متقابل، سهم صندوق توسعه ملی و سهم درآمد عمومی دولت موضوع ردیف‌های درآمدی مذکور در قوانین بودجه سنواتی را با فروش مبالغ ارزی به نرخی که بر اساس ضوابط شورای پول و اعتبار تعیین می‌شود به حساب‌های مربوط نزد خزانه واریز و مازاد آن را به حساب ذخیره ارزی واریز نماید. شرکت موظف است پس از دریافت سهم خود، حساب دولت را در دفاتر قانونی شرکت بستانکار نماید.

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است سهم شرکت را به حساب‌های آن شرکت مورد تأیید خزانه در داخل و مورد تأیید آن بانک در خارج از کشور برای پرداخت به پیمانکاران، سازندگان و عرضه‌کنندگان مواد و تجهیزات مربوط به طرف قرارداد و هزینه‌های جاری و تعهدات ارزی شرکت واریز و برای قراردادهای تسهیلات مالی خارجی توثیق نماید.

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است سهمی که هر ساله در قانون بودجه سنواتی تعیین می‌شود را از خالص گاز طبیعی صادراتی کسر و به حساب صندوق توسعه ملی واریز کند. مبلغ واریزی از ماه یازدهم سال، محاسبه و تسویه می‌شود.

همچنین شرکت هر سه ماه یک بار گزارش میزان و ارزش نفت تولیدی، صادراتی و تحویلی به شرکت‌های پالایش نفت و پتروشیمی‌های داخلی و عرضه شده در بورس و سایر شرکت‌ها را پس از تأیید سازمان حسابرسی جهت تأیید و تسویه علی‌الحساب به کارگروه مذکور ارائه می‌نماید و تسویه حساب نهایی فیزیکی و مالی حداکثر تا پایان تیر ماه سال بعد انجام می‌شود. دبیرخانه این کارگروه در وزارت نفت می‌باشد.

مرجع تعیین کمیت و کیفیت نفت تحویلی به شرکت‌های پالایش نفت، پتروشیمی‌ها و فرآورده‌های نفتی دریافتی از شرکت‌های پالایش نفت و پتروشیمی‌ها وزارت نفت است.

ماده 10- شرکت در مقاطع ماهانه سهم دولت از ارزش نفت و فرآورده‌های دریافتی از پتروشیمی‌ها، فروخته شده به شرکت پالایش و پخش/شرکت‌های پالایش نفت را در دفاتر خود به حساب بدهکار دولت (خزانه) منظور و به شرکت‌های یاد شده منتقل می‌نماید. شرکت پالایش و پخش/شرکت‌های پالایش نفت موظفند حسب اعلام شرکت به شرح فوق حساب دولت (خزانه) را در دفاتر خود بستانکار کنند. شرکت پالایش و پخش موظف است از طرف شرکت‌های پالایش نفت نسبت به تسویه حساب با خزانه اقدام کند.

ماده 11- بازپرداخت تعهدات سرمایه‌ای شرکت از جمله طرح‌های بیع متقابل که به موجب قوانین مربوط قبل و بعد از اجرای قانون ایجاد شده و یا می‌شوند (بجز تعهدات موضوع بند «ق» تبصره 2 قانون بودجه سال 1393 کل کشور و ماده 12 قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور - مصوب 1394-) و همچنین هزینه‌های صدور و فروش نفت با احتساب هزینه‌های حمل و بیمه (سیف) و انبارداری به عهده شرکت می‌باشد. بازپرداخت تعهدات موضوع بند (ق) تبصره (2) قانون بودجه سال 1393 کل کشور و ماده (12) قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور به عهده دولت می‌باشد و بر اساس ساز و کار تبصره ذیل ماده (6) آیین‌نامه اجرایی قانون مذکور موضوع تصویب‌نامه شماره 67573/ت 52099 هـ مورخ 1394/5/27 انجام می‌شود و به حساب افزایش سرمایه دولت نزد شرکت منظور می‌گردد.

ماده 14- وزارت نفت با رعایت این آیین‌نامه مکلف است به نمایندگی از سوی دولت جمهوری اسلامی ایران نسبت به انعقاد قرارداد با شرکت اقدام و با مراعات بند (ح) ماده (1) قانون تنظیم (2) آن را به تصویب هیأت وزیران برساند. دستورالعمل حسابداری لازم به نحوی که آثار تولید و فروش نفت در دفاتر قانونی و حساب سود و زیان شرکت‌های دولتی تابعه ذی‌ربط وزارت نفت انعکاس داشته باشد به پیشنهاد وزارت نفت و تأیید وزارت امور اقتصادی و دارایی ابلاغ می‌شود.