مورخ: 1396/06/19
شماره: 201-24
آرا هیات عمومی شورای مالیاتی
نحوه تعیین مالیات بر درآمد اجاره اشخاص حقیقی دارای چند ملک اجاری، جریمه موضوع ماده 190 ق. م. م و مرور زمان مالیات نقل و انتقال املاک
نامه شماره 36190/م مورخ 1396/04/17 معاون محترم مالیات‌های مستقیم منضم به نامه شماره 230/5516/د مورخ 1394/2/28 معاونت مذکور در خصوص ابهامات مطرح شده در اجرای بند 3 ماده 255 ق. م. م حسب دستور رئیس کل محترم سازمان امور مالیاتی کشور در جلسه شورای عالی مالیاتی مطرح گردید.
شرح ابهام:
ابهام اول - نحوه تعیین مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی دارای درآمد اجاره در دو ملک جداگانه که مستأجرین آن متفاوت می‌باشند.
نظرات:
  1. از آنجا که در صدر ماده 53 قانون مزبور، از عبارت کل مال‌الاجاره نسبت به مورد (واحد) اجاره، مورد اجاره استفاده شده است، مالیات بر درآمد هر واحد می‌بایست به طور جداگانه محاسبه گردد.

  2. در محاسبات مالیات بر درآمد اجاره، می‌بایست کل اجاره‌های یک فرد به عنوان یک مؤدی مبنای محاسبه مالیات بر درآمد اجاره واقع گردد.
ابهام دوم - محاسبه جریمه دیرکرد موضوع ماده 190 قانون مالیات‌های مستقیم در خصوص مالیات بر درآمد نقل و انتقال ملک موضوع مواد 59، 63 و 74 قانون مذکور برای اشخاص حقیقی.
نظرات:
  1. با عنایت به حکم ماده 80 قانون در خصوص پرداخت مالیات در مواعد مشخص، عدم پرداخت مالیات در سررسید مقرر مشمول جریمه موضوع ماده 190 قانون می‌باشد.

  2. با توجه به اینکه در ماده 190 جریمه مدنظر قانون‌گذار مربوط به مالیات عملکرد می‌باشد بنابراین درآمد نقل و انتقال ملک توسط اشخاص حقیقی که در قالب فعالیت عملکردی آنان نمی‌باشد مشمول جریمه نیز نمی‌گردد.
ابهام سوم - مرور زمان مالیات نقل و انتقال املاک موضوع مواد 59، 63 و 74 قانون مالیات‌های مستقیم (با توجه به اشکالات ایجاد شده یا تصویب قانون تسهیل).
نظرات:
  1. با استناد به ماده 157 قانون مزبور، مهلت رسیدگی و مرور زمان مالیاتی 5 سال از تاریخ سررسید پرداخت مالیات می‌باشد و پس از انقضای آن، مالیات مربوطه قابل مطالبه و وصول نخواهد بود.

  2. از آنجا که مطابق با ماده 187 قانون مذکور، در کلیه نقل و انتقالات که در دفتر اسناد رسمی صورت می‌گیرد، فارغ از زمان انجام آن، مالک موظف به ارائه گواهی از اداره امور مالیاتی می‌باشد، لذا در هر زمان که نقل و انتقال در دفاتر اسناد رسمی ثبت می‌گردد مالیات نقل و انتقال قطعی شده ولی نسبت به پرداخت آن اقدام نشده است. در نتیجه مرور زمان در نقل و انتقال املاک موضوعیت نخواهد داشت.
شورای عالی مالیاتی در اجرای بند 3 ماده 255 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366 و اصلاحات بعدی آن پس از بررسی‌های لازم و شور و تبادل نظر در خصوص موضوعات مطروحه به شرح زیر اعلام نظر می‌نماید:
ابهام اول: نحوه تعیین مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی دارای درآمد اجاره در دو ملک جداگانه که مستأجرین آن متفاوت می‌باشند.
نظر اکثریت:
با عنایت به حذف ماده 129 قانون مالیات‌های مستقیم و مفاد بند 4 بخشنامه شماره 16635 مورخ 1387/2/29 رئیس محترم وقت سازمان امور مالیاتی کشور و با عنایت به حکم تبصره 2 ماده 101 قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحیه مورخ 1394/4/31، نظریه مطرح شده در بند یک ابهام مجری خواهد بود.
محمدتقی پاک‌دامن - محسن توکلی - امیرحسن علی حکیم - عباس ورزیده - رضا جنانی - محمدتقی رضاییان - تاریوردی‌رائی - غلام‌رضا مظلوم - غلام‌علی طالبی - علی پدرام - ناصر صادقی - محمد حیدری - محمدرضا شایان‌پور - سید احمد ذبیح‌نیا
نظر اقلیت:
مستنبط از مفاد مواد 52، 53، 80 و 131 قانون مالیات‌های مستقیم اشخاص حقیقی دارای درآمد اجاره املاک مکلفند درآمد حاصل از کل مال‌الاجاره خود را در قالب یک اظهارنامه مالیاتی (با رعایت تقسیم‌بندی ادارات امور مالیاتی به موجب آیین‌نامه اجرایی ماده 219 ق. م. م) تسلیم و مالیات متعلق را طبق مقررات ماده 131 یاد شده پرداخت نمایند.
سید ناصر ابراهیمی - محسن ابراهیمی - سعید آسترکی - عباس خیرخواه - امرالله عابدی - عادل بهرامی - رضا سلطانی - علی نصرتی
ابهام دوم - محاسبه جریمه دیرکرد موضوع ماده 190 قانون مالیات‌های مستقیم در خصوص مالیات بر درآمد نقل و انتقال ملک موضوع مواد 59، 63 و 74 قانون مذکور برای اشخاص حقیقی.
نظر اکثریت:
با توجه به صراحت صدر ماده 190 قانون مالیات‌های مستقیم از حیث اینکه جریمه مقر در این ماده معطوف به مالیات عملکرد بوده، تسری این جریمه به مالیات نقل و انتقال ملک توسط اشخاص حقیقی فاقد وجاهت قانونی است لذا نظر مذکور در بند 2 ابهام دوم منطبق با مقررات می‌باشد.
محمدتقی پاک‌دامن - محسن توکلی - امیرحسن علی حکیم - سید ناصر ابراهیمی - محسن ابراهیمی - عباس ورزیده - رضا جنانی تاریوردی‌رائی - غلام‌رضا مظلوم - غلام‌علی طالبی - علی پدرام - ناصر صادقی - محمدرضا شایان‌پور - سید احمد ذبیح‌نیا - محمد حیدری - محمدتقی رضاییان - امرالله عابدی - عادل بهرامی - رضا سلطانی - علی نصرتی
نظر اقلیت:
با عنایت به قسمت اخیر ماده 190 در خصوص پرداخت مالیات پس از موعد مقرر موجب تعلق جریمه 2.5 درصد مالیات به ازای هر ماه خواهد بود، این چنین مستفاد می‌گردد که وضع جرایم مالیات برای ضمانت اجرای قانون بوده و برای تمامی مشمولین حکم واحد خواهد داشت بنابراین در مواقع عدم پرداخت مالیات برای مکلفین ماده 80 و تبصره‌های ذیل آن نیز تسری دارد.
عباس خیرخواه - سعید آسترکی
ابهام سوم - مرور زمان مالیات نقل و انتقال املاک موضوع مواد 59، 63 و 74 قانون مالیات‌های مستقیم (با توجه به اشکالات ایجاد شده یا تصویب قانون تسهیل).
نظر اکثریت:
از آنجای که مالیات نقل و انتقال املاک موضوعاً در شمول مالیات‌های عملکردی نبوده و در زمان وقوع معامله از تکالیف قانونی مالکین می‌باشد، بنابراین عدم ایفای تکالیف قانونی از سوی مالکین ذی‌ربط یا عدم اعلام به موقع دفاتر اسناد رسمی در اجرای قانون تسهیل تنظیم اسناد به منظور پرداخت مالیات مزبور، موجب مرور زمان مالیات نقل و انتقال املاک نخواهد بود.
محسن توکلی - امیرحسن علی حکیم - سعید آسترکی - عباس ورزیده - رضا جنانی - تاریوردی‌رائی - غلام‌رضا مظلوم - علی پدرام - سید احمد ذبیح‌نیا - محمدتقی رضاییان - عادل بهرامی - رضا سلطانی
نظر اقلیت:
طبق فصل اول باب سوم قانون مالیات‌های مستقیم، مالیات نقل و انتقال املاک به عنوان مالیات بر درآمد شناخته شده است و از طرفی تکالیف مؤدیان موضوع فصل مالیات بر درآمد املاک در خصوص تسلیم اظهارنامه و پرداخت مالیات متعلق در ماده 80 آن قانون و تبصره 1 آن مشخص شده است، لذا با توجه به صراحت حکم مذکور در ماده 157 قانون مالیات‌های مستقیم در باب مرور زمان مالیاتی مؤدیان مالیات بر درآمد، حکم ماده مذکور به مالیات نقل و انتقال املاک نیز تسری دارد.
محمدتقی پاک‌دامن - سید ناصر ابراهیمی - محسن ابراهیمی - عباس خیرخواه - غلام‌علی طالبی - امرالله عابدی - محمد حیدری - علی نصرتی - ناصر صادقی - محمدرضا شایان‌پور
مورخ: 1402/12/21
شماره: 101
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1400/03/02
شماره: 255
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1380/11/27
شماره: 157
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1380/11/27
شماره: 190
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1380/11/27
شماره: 129
قانون مالیات‌های مستقیم