مصوبات سی ودومین جلسه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری

جناب آقای دکتر مجید اکبرپور
رییس محترم هیات‌مدیره و مدیرعامل روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران

مصوبات سی و دومین جلسه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری (عتف) که به تایید رییس‌جمهور محترم رسیده، جهت استحضار، بهره‌برداری و درج در روزنامه رسمی کشور ابلاغ می‌گردد.

شایان ذکر است به استناد تبصره ماده 3 قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (مصوب 1383/05/18)، مصوبات شورای عالی عتف، پس از تایید رییس‌جمهور برای کلیه موسسات آموزشی، تحقیقاتی و دستگاه‌های اجرایی لازم‌الاجراست.

پیمان صالحی
دبیرکل شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری

مصوبات سی و دومین جلسه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری

سی و دومین جلسه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری (عتف) روز دوشنبه مورخ 1404/12/04 با حضور معاون اول رییس‌جمهور و اعضای محترم در نهاد ریاست‌جمهوری - ساختمان شهید رجایی سالن شهید بهشتی - تشکیل و موارد زیر به تصویب رسید که جهت اجرا ابلاغ می‌شود:

1- به منظور اجرای تکلیف مقرر در ردیف (17) جدول (21) ذیل ماده (93) قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران و با هدف تحقق سهم دو درصدی (2%) هزینه‌های تحقیق و توسعه از تولید ناخالص داخلی از محل منابع دولتی، الزامات قانونی و راهکارهای عملیاتی مربوطه به استحضار شورا رسید. تمرکز اصلی ساز و کار پیشنهادی، بر تحقق احکام مواد (2) و (93) قانون مزبور و برقراری پیوند ساختاری و سنجش‌پذیر میان سهم هزینه‌های تحقیق و توسعه و ارتقای بهره‌وری کل عوامل تولید است؛ به گونه‌ای که افزایش سهم تحقیق و توسعه از تولید ناخالص داخلی، به بهبود شاخص‌های بهره‌وری در بخش‌های اقتصادی و در نتیجه افزایش سهم بهره‌وری در نرخ رشد تولید ناخالص داخلی منتهی شود. شواهد متعدد بین‌المللی نیز نشان می‌دهد افزایش شدت تحقیق و توسعه با سهم بهره‌وری کل عوامل تولید از نرخ رشد اقتصادی، همبستگی مثبت و معنادار دارد. در قوانین دایمی و بودجه‌های سنواتی منابع مالی متعددی (نظیر اعتبارات قانون توازن بخشی، اعتبارات ماده 56 قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت 2، سهم دو درصدی مناطق محروم و سهم یک درصدی مناطق نفت‌خیز و …) پیش‌بینی شده است لیکن این منابع یا به طور کامل تحقق نمی‌یابند یا از هدف تعیین شده، منحرف می‌شوند و یا فاقد ساز و کار ارزیابی اثربخشی در ارتقای بهره‌وری هستند؛ لذا ضرورت بازآرایی ساز و کارهای تخصیص، هزینه کرد و پایش این منابع به منظور تضمین اثربخشی آن‌ها در ارتقای بهره‌وری و تحقق سهم دو درصدی (2%) هزینه‌های تحقیق و توسعه از تولید ناخالص داخلی، مورد تاکید قرار گرفت. در نهایت موارد ذیل تصویب شد:

1-1- با هدف نهادینه‌سازی پیوند میان تحقیق و توسعه و ارتقای بهره‌وری، مقرر شد «کارگروه ارتقای بهره‌وری از طریق تحقیق و توسعه» ذیل شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری تشکیل شود. ترکیب این کارگروه به شرح زیر تعیین شد:

رییس یا نماینده سازمان برنامه و بودجه کشور

معاون یا نماینده معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست‌جمهوری

رییس یا نماینده دستگاه اجرایی متولی بخش، حسب مورد

رییس سازمان ملی بهره‌وری ایران

دبیرکل شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری

رییس یا نماینده سازمان امور مالیاتی کشور

معاون وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

معاون وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

تبصره 1: کارگروه، بازوی تخصصی شورا در تنظیمگری، تخصیص هدفمند منابع و پایش اثربخشی تحقیق و توسعه در ارتقای بهره‌وری خواهد بود.

تبصره 2: دبیرخانه کارگروه، در دبیرخانه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری مستقر می‌شود.

1-2- وظایف کارگروه مذکور عبارتند از:

- تعیین و پیشنهاد سهم اعتبارات سالانه مورد نیاز برای ارتقای بهره‌وری از محل تحقیق و توسعه، همراه با برآورد نرخ رشد سالانه بهره‌وری منتج از این سرمایه‌گذاری‌ها به شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری جهت تصویب

- تعیین و تصویب سهم اعتبارات کمک‌های بلاعوض، وام‌های ترجیحی و کل اعتبارات تحقیق و توسعه برای ارتقای بهره‌وری بخش‌های مختلف اقتصادی، بر اساس پیشنهادهای ارایه شده از سوی دستگاه‌های اجرایی متولی هر بخش و گزارش عملکرد به شورا

- تصویب برنامه اجرایی تحت عنوان «نقشه راه غلتان پنج ساله و یک ساله تحقیق و توسعه بخش و زیربخش‌های مربوط برای ارتقای بهره‌وری» شامل:

- تعیین اهداف کمی سالانه رشد اقتصادی ناشی از تحقیق و توسعه و شاخص‌های تعهد عملکرد هر بخش

- برنامه اجرایی، عناوین پروژه‌ها و زمان‌بندی اجرا

- پایش پیشرفت برنامه‌ها و ایجاد هماهنگی اجرایی و پیگیری برای رفع موانع بین دستگاهی در فرایند اجرا

1-3- به منظور تقسیم کار نهادی، تقویت ضمانت اجرای تصمیم‌های کارگروه و هماهنگی کامل آن با برنامه‌های ارتقای بهره‌وری موضوع قانون برنامه هفتم پیشرفت، برنامه اجرایی تحقیق و توسعه، جز لاینفک برنامه ارتقای بهره‌وری موضوع تبصره ماده (2) قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران می‌باشد. سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است مفاد برنامه اجرایی تحقیق و توسعه را در چهارچوب برنامه‌های ابلاغی، ابلاغیه‌های بودجه‌ای و موافقت‌نامه‌های متبادله با دستگاه‌های اجرایی ابلاغ و اعمال نماید.

1-4- گزارش برنامه‌های اجرایی تحقیق و توسعه و نتایج حاصل از اجرا، به صورت دوره‌ای و مبتنی بر شاخص‌های مصوب عملکرد و بهره‌وری به شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری ارایه می‌شود.

1-5- آیین‌نامه اجرایی این مصوبه توسط دبیرخانه شورای عالی عتف با همکاری سازمان برنامه بودجه کشور تهیه و به تصویب کمیسیون دایمی شورای عالی، می‌رسد.

2- در راستای پایش و ارزیابی تحقق سهم تحقیق و توسعه از تولید ناخالص داخلی، سازمان برنامه بودجه کشور مکلف است با همکاری دبیرخانه شورای عالی، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی و مرکز آمار ایران سهم تحقیق و توسعه از تولید ناخالص داخلی را به صورت سالانه استخراج و منتشر نماید.

3- وزارت صنعت معدن و تجارت مکلف است با همکاری دبیرخانه شورای عتف ساز و کار لازم برای افزایش سهم بخش خصوصی در تحقیق و توسعه طراحی و پس از تصویب در کمیسیون دایمی به شورای عالی عتف ارایه نماید.

4- در راستای اجرای ماده 4 قانون حمایت از شرکت‌ها و موسسات دانش بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات (مصوب 1389/08/05 مجلس شورای اسلامی)، شیوه‌نامه تشخیص مراکز و موسسات پژوهشی غیر حاکمیتی قابل واگذاری به بخش خصوصی و تعاونی ارایه و مقرر گردید دبیرخانه شورا با همکاری دستگاه‌های مرتبط نسبت به اجرایی‌سازی آزمایشی شیوه‌نامه اقدام و نتیجه در جلسات آتی شورا ارایه گردد.

مسعود پزشکیان
رییس شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری