ضوابط اجرایی موضوع ماده 172 ق. م. م

1- وجوهی که به حساب‌های تعیین شده از طرف دولت به منظور بازسازی و یا کمک و نظایر آن به صورت بلاعوض پرداخت می‌شود، با تسلیم قبض بانکی به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط از درآمد مشمول مالیات عملکرد سال پرداخت و از منبع مالیاتی که مؤدی انتخاب خواهد کرد، کسر می‌گردد.

2- صد درصد (100%) وجوهی که توسط مؤدیان مالیاتی به منظور مصرف در امور مشروحه زیر به حساب‌های خاصی که در تهران از طرف وزارت یا سازمان ذی‌ربط و در استان‌ها از طرف ادارات کل یا سازمان‌های مربوط و در مورد دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی توسط رؤسای آن‌ها افتتاح می‌گردد، واریز می‌شود، از درآمد مشمول مالیات عملکرد سال پرداخت و از منبع مالیاتی که مؤدی انتخاب خواهد کرد، کسر خواهد شد. برداشت از حساب‌های فوق با امضای مشترک بالاترین مقام مسئول دستگاه و حسب مورد، ذی‌حساب یا مدیر مالی و در خصوص دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی، بالاترین مقام مسئول و مدیر مالی مربوط صورت می‌پذیرد و دستگاه دریافت‌کننده مکلف است صورت کمک‌های دریافتی خود در هر سال را حداکثر تا آخر تیر ماه سال بعد به اداره کل امور مالیاتی ذی‌ربط تسلیم نماید. کلیه وجوه پرداختی یا کمک‌های غیر نقدی بلاعوض اشخاص، شرکت‌ها و مؤسسات به بنیادهای حامیان در دانشگاه‌ها، مؤسسات آموزش عالی، پژوهشگاه‌ها و پارک‌های علم و فناوری که به منظور تعمیر، تجهیز، احداث یا تکمیل بناها و تأسیسات و کلیه امور پژوهشی، فناوری و فرهنگی مؤسسات فوق پرداخت شده و به تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری رسیده باشد

موارد مصرف وجوه واریزی یاد شده عبارتند از: تعمیر، تجهیز، احداث یا تکمیل آن دسته از مدارس، دانشگاه‌ها، مراکز آموزش عالی و مراکز بهداشتی و درمانی و یا اردوگاه‌های تربیتی و آسایشگاه‌ها، مراکز بهزیستی و کتابخانه‌ها و مراکز فرهنگی و هنری که بودجه آن‌ها به وسیله دولت تأمین می‌شود.

تبصره - کمک‌های نقدی و غیر نقدی اشخاص بابت ساخت بیمارستان، مراکز بهداشتی، درمانی و تأمین امکانات و تجهیزات مورد نیاز آن‌ها که در محدوده اراضی دانشگاه‌های علوم پزشکی دولتی واقع و مالکیت آن‌ها نیز متعلق به دانشگاه‌های مذکور می‌باشد، در مورد کمک‌های نقدی با تأیید ذی‌حساب و بالاترین مقام دانشگاه و در مورد کمک‌های غیر نقدی پس از ارزیابی کارشناس رسمی با تأیید اشخاص اخیرالذکر از درآمد مشمول مالیات عملکرد سال پرداخت منبعی که مؤدی انتخاب خواهد کرد، قابل کسر می‌باشد.

3- وجوهی که جهت بهداشت و درمان و بهزیستی بیماران به انجمن حمایت از بیماران کلیوی، بنیاد امور بیماری‌های خاص، مؤسسه خیریه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان، کانون بهبود و پرورش هموفیلیان ایران، انجمن امداد به بیماران سرطانی ایران (انجمن امداد ایران)، انجمن حمایت از بیماران سرطانی یزد، مؤسسه غیر دولتی خیریه یاوران مهدی موعود برای ساخت بیمارستان مهدی مؤسسه غیر دولتی خیریه یاوران مهدی موعود برای ساخت بیمارستان مهدی کلینیک متعلق به دانشگاه علوم پزشکی تهران، مؤسسه خیریه حضرت زینب (س) در منطقه آزاد کیش تا زمان اتمام ساخت و بهره‌برداری مؤسسه انجمن خیریه اتیسم ایران، بنیاد نیکوکاری خدام‌الحسین (ع)، مجتمع فرهنگی تربیتی بقیه‌الله (عج)، انجمن مددکاری امام زمان (عج)، مؤسسه خیریه مددکاری امام زمان (عج) - تهران، مؤسسه انوار آفتاب کوثر جمیل، قرارگاه‌های مردمی بسیج خاتم‌الانبیا، قرارگاه‌های مردمی بسیج امام حسن مجتبی (ع)، مؤسسه فرهنگی هنری یاوران فرهنگ و پیشرفت، بنیاد جهادی مهرالرضا (ع) و مؤسسه مطالعات راهبردی تعلیم و تربیت برهان، مؤسسه فرهنگی و پژوهشی خانه انقلاب اسلامی، مؤسسه مجمع خیرین بهداشت و سلامت امام هادی (ع) استان اصفهان، مؤسسه غیر تجاری خیریه حمایت از بیماران پوستی خاص (خانه ای‌بی)، انجمن حمایت از بیماران پارکینسونی نسیم مهر، انجمن حمایت از بیماران خاص امام علی (ع) شهرستان قدس و انجمن خیریه چهارده معصوم (ع)، کلینیک آموزش و پیشگیری سرطان مؤسسه تحقیقات، آموزش و پیشگیری سرطان، انجمن خیریه حمایت از بیماران سرطان آذربایجان متعلق به دانشگاه علوم پزشکی تهران و مؤسسه تحقیقات غربی انجمن خیریه حمایت از بیماران سرطان آذربایجان غربی، که مورد تأیید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌باشند و آسایشگاه خیریه کهریزک، پژوهشکده رویان و وجوهی که به حساب مؤسسه خیریه و عام‌المنفعه دارالاکرام حضرت ابوالفضل‌العباس علیه‌السلام در جهت شناسایی، بورسیه و ارائه خدمات مختلف و نگهداشت دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل و یا در شرف ترک تحصیل پرداخت می‌شود، بنیاد خیریه سپهر، مؤسسه بنیاد خیریه روشنایی امید ایرانیان مؤسسه بنیاد خیریه روشنای امید ایرانیان و همچنین وجوه پرداختی یا تخصیصی یا کمک‌های غیر نقدی بلاعوض که به مؤسسات، بنیادها، انجمن‌های خیریه بنیادهای حامی علم و فناوری در دانشگاه‌ها، مؤسسات آموزش عالی، پژوهشگاه‌ها، پارک‌های علم و فناوری پس از تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و به منظور تعمیر، تجهیز، احداث یا تکمیل بناها و تأسیسات و سایر امور پژوهشی و فناوری در دانشگاه‌ها، مراکز آموزش عالی، پژوهشی و فناوری، فرهنگی و کتابخانه‌های مؤسسات فوق، ستاد مردمی رسیدگی به امور دیه و کمک به زندانیان نیازمند (ستاد دیه کشور)، بنیاد زینب کبری (س)، مؤسسه خیریه ایتام و مستمندان امام حسن مجتبی (ع)، خیریه بهشت امام رضا (ع)، مجتمع نیکوکاری رعد، مؤسسه نیکوکاری کاشانی مهر کاشان، جمعیت طلوع بی‌نشان‌ها، انجمن اهدای عضو ایرانیان، انجمن خیریه حمایت از بیماران مبتلا به سرطان استان زنجان (مهرانه)، انجمن حمایت از بیماران سرطانی دزفول، بنیاد قلب فارس، مجمع خیرین سلامت کشور، مؤسسه خیریه حمایت از بیماران مبتلا به سرطان نور، انجمن مولتیپل اسکلروز ام‌اس ایران، مؤسسه خیریه راه ایمان مهر، مؤسسه خیریه زنجیره امید و جامعه خیرین مدرسه‌ساز، کلیه وجوهی که بابت طرح توسعه بیمارستان امیراعلم توسط افراد حقیقی، حقوقی غیر دولتی و خیرین هزینه می‌گردد پس از تأیید مدیر مالی و ریاست محترم دانشگاه علوم پزشکی تهران، مؤسسه خیریه محبان الزهرا (س) - نورا، بنیاد خیریه آبشار عاطفه‌ها، بنیاد نیکوکاران راه آسمان، مؤسسه دارالایتام مهدیه همدان، مؤسسه غیر انتفاعی بنیاد آینده‌سازان محلات، کلیه وجوهی که توسط اشخاص حقیقی و حقوقی غیر دولتی و خیرین، به حساب مجمع خیرین سلامت کشور (شعبه گلستان) بابت ساخت، تجهیز و توسعه بیمارستان 200 تختخوابی سرطان نور تحت مالکیت دانشگاه علوم پزشکی استان گلستان هزینه می‌گردد، پس از تأیید مدیر مالی و ریاست دانشگاه علوم پزشکی گلستان، مؤسسه خیریه شجره طیبه، انجمن خیریه حمایت از بیماران سرطانی مشهد، مرکز خیریه آموزشی، پژوهشی و درمانی پیوند اعضای ابوعلی سینا پرداخت می‌شود، مشروط به رعایت موارد ذیل از درآمد مشمول مالیات عملکرد سال پرداخت و از منبع مالیاتی منتخب مؤدی کسر می‌شود.

3-1- کمک‌های نقدی مؤدیان به اشخاص موضوع این بند حداکثر تا بیست درصد (20%) درآمد مشمول مالیات منبع مالیاتی انتخاب شده توسط مؤدی، قابل کسر از درآمد مشمول مالیات عملکرد سال پرداخت او خواهد بود.

3-2- مؤسسات یاد شده (دریافت‌کننده کمک) مکلفند فهرست وجوه دریافتی در ماه را تا پایان ماه بعد به اداره کل امور مالیاتی مربوط اعلام و وجوه دریافتی را بر اساس نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به مصرف بهداشت و درمان و بهزیستی بیماران مستمند و تهیه وسایل پزشکی مورد نیاز برسانند و تأییدیه صادره از وزارت مذکور در مورد صحت مصرف وجوه دریافتی هر سال را تا پایان تیر ماه سال بعد به اداره کل امور مالیاتی مربوط تسلیم نمایند و سازمان مورد نظر نیز موظف به بررسی موارد مصرف می‌باشد.

3-3- در صورت عدم مصرف وجوه و یا کمک‌های غیر نقدی بلاعوض دریافتی از اشخاص حقیقی یا حقوقی جهت مصرف در موارد مصرح در این بند (بند 3) توسط مؤسسات دریافت‌کننده وجوه و یا کمک‌ها و همچنین عدم ارائه مدارک و مستندات مربوط به چگونگی و نحوه مصرف وجوه به سازمان امور مالیاتی کشور، امکان برخورداری از تسهیلات مقرر در ماده 172 قانون مالیات‌های مستقیم برای این‌گونه مؤدیان (اشخاص حقیقی و حقوقی) نسبت به پرداخت وجوه یا کمک‌های غیر نقدی مذکور میسر نخواهد بود.

4- کمک‌های اعطایی غیر نقدی جهت انجام امور مذکور در بندهای 2 و 3 از درآمد مشمول مالیات عملکرد سال اعطا کسر خواهد شد.

5- در صورتی که اموال منقول و غیر منقول یا منافع اموال به عنوان کمک‌های غیر نقدی به مؤسسات مذکور در بندهای 2 و 3 اعطا گردد، ارزش اموال غیر منقول طبق نظر کارشناس رسمی دادگستری به تاریخ انتقال، تقویم و در مورد انتقال اموال منقول مبنای محاسبه قیمت روز اعطای آن‌ها خواهد بود. در صورتی که نسبت به مورد اخیر بین ادارات کل امور مالیاتی و اعطاکنندگان راجع به میزان قیمت اختلاف بروز نماید، مرجع رسیدگی به اختلاف، هیأت حل اختلاف مالیاتی خواهد بود که رأی آن قطعی و لازم‌الاجرا بوده و در سایر مراجع مالیاتی قابل طرح نخواهد بود.

6- ادارات امور مالیاتی با دریافت اصل قبوض بانکی پرداخت وجوه یا اصل گواهی‌نامه و یا اسناد تحویل کمک‌های غیر نقدی و ضبط آن در پرونده مالیاتی مربوط (در مورد وجوه موضوع بند 3 این ضابطه با کسب تأییدیه از مرجع ناظر ذی‌ربط) نسبت به کسر مبالغ پرداختی یا ارزش کمک‌های غیر نقدی از درآمد مشمول مالیات عملکرد سال پرداخت یا اعطای کمک از منبع منتخب مؤدی اقدام خواهند نمود.

7- در صورت عدم رعایت جزءهای (2-3) و (3-3) توسط مؤسسات مذکور در بند 3 و همچنین مؤسساتی که به فهرست اضافه می‌شوند، نسبت به ارائه فهرست وجوه دریافتی، موارد مصرف و اخذ تأییدیه لازم خودداری نموده و اقدام نکنند و یا اقدام به مصرف خارج از اهداف تعیین شده اولیه برای قرار گرفتن در فهرست موضوع بند 3 مؤسسات موصوف نمایند، با اعلام سازمان امور مالیاتی کشور از فهرست بند مذکور حذف و تا 3 سال امکان درج مجدد در فهرست مربوطه را نخواهند داشت. فهرست اشخاص حذف شده از بند مزبور هر سال توسط سازمان امور مالیاتی کشور اعلام می‌گردد.

8- به اصلاحات به عمل آمده در این ضوابط اجرایی از تاریخ 1399/1/1 لازم‌الاجرا می‌باشد.