مورخ: 1399/02/09
شماره: 230/4010/د
بخشنامه
اجرای طرح برون‌سپاری اخذ مالیات نقل و انتقال املاک به دفاتر اسناد رسمی
پیرو اطلاع‌رسانی‌های قبلی در خصوص استقرار سامانه موضوع تبصره 4 ماده 187 قانون مالیات‌های مستقیم و اجرای طرح اخذ مالیات نقل و انتقال املاک به دفاتر اسناد رسمی (منتهی به نامه شماره 3806/230/د مورخ 1399/02/08، موضوع توسعه طرح مذکور به دفاتر اسناد رسمی سراسر کشور) به منظور تبیین فرایند انجام کار در مرحله نخست اجرای این طرح، ترتیبات بهره‌برداری از سامانه موصوف و وظایف واحدهای سازمانی ذی‌ربط، به شرح زیر ابلاغ می‌گردد:
  1. در حال حاضر و در مرحله نخست این طرح، امکان صدور گواهی الکترونیکی بر خط در دفاتر اسناد رسمی برای نقل و انتقال قطعی و قطعی رهنی املاک مسکونی دارای پایان کار با کاربری مسکونی وجود دارد. در مورد سایر املاک، از جمله املاک با کاربری‌های غیر مسکونی املاک فاقد پایان کار یا در دست ساخت، املاکی که نقل و انتقال قبلی آن‌ها بر اساس بند ج ماده 1 قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی انجام شده است (فارغ از نوع کاربری)، املاک فاقد سند تفکیکی و نیز املاک دارای سند تفکیکی که بخشی از عرصه آن‌ها دارای کاربری غیر مسکونی باشد و نیز در موارد انتقال املاک متوفی به وراث، در این مرحله از طرح، گواهی مالیاتی به صورت برخط صادر نشده و استعلام‌های فیزیکی دفاتر اسناد رسمی می‌بایست به صورت حضوری در ادارات امور مالیاتی ذی‌ربط پاسخ داده شده و حسب مورد، گواهی مربوط با استفاده از فرم‌های ضد جعل صادر گردد.

  2. در مورد املاک دارای کاربری مسکونی که فاقد بدهی مالیاتی باشند، پس از ثبت استعلام الکترونیکی دفتر اسناد رسمی در سامانه، مالیات نقل و انتقال قطعی ملک مورد معامله به صورت برخط توسط سامانه محاسبه و اطلاعات قبض مالیاتی به صورت الکترونیکی به دفتر اسناد رسمی ارسال می‌شود. پس از اعلام بدهی مالیاتی و ارسال اطلاعات پرداخت به دفتر اسناد رسمی، مؤدی می‌تواند از طریق دفتر اسناد رسمی برای پرداخت مالیات اقدام نماید. پس از اعلام وصول برخط بانک عامل، گواهی مالیاتی شامل اطلاعات کامل ملک مورد انتقال صادر می‌شود. شماره واحدی که از طریق سامانه به این گواهی تخصیص داده شده و به دفتر اسناد رسمی اعلام می‌گردد، باید به عنوان شماره گواهی مالیاتی در اسناد مربوط لحاظ شود. گواهی مالیاتی موضوع ماده 187 قانون مالیات‌های مستقیم و شماره تخصیص یافته به آن برای مدت سه ماه دارای اعتبار است. چنانچه ظرف این مدت معامله انجام نشود، استعلام مجدد بدهی مالیاتی مورد معامله ضروری است.

  3. در حال حاضر سامانه‌های سازمان، امکان جستجوی بدهی بر مبنای کد پستی را دارا نمی‌باشند (رفع این مشکل در دست اقدام می‌باشد) لذا سوابق بدهی مالیاتی هر استعلام، بر مبنای کد ملی فروشنده/فروشندگان در سیستم جستجو می‌شود و در صورت وجود سوابق بدهی مالیاتی برای کد ملی مذکور، فرایند الکترونیکی صدور گواهی متوقف شده و مؤدی می‌بایست برای پرداخت بدهی به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط مراجعه نماید. در این موارد معدود، تا زمان ایجاد امکان جستجوی بدهی بر مبنای کد پستی ملک مورد معامله، اداره امور مالیاتی ذی‌ربط می‌بایست رأساً نسبت به بررسی بدهی‌های مؤدی اقدام نموده و پس از احصا و وصول بدهی‌های مربوط به ملک مورد معامله نسبت به صدور گواهی مالیاتی مربوط اقدام نماید. در این موارد، با توجه به بند (د) ماده (6) بخشنامه شماره 13530 مورخ 1384/07/27 منوط نمودن صدور گواهی به پرداخت آن بخش از بدهی‌های مؤدی که با ملک مورد معامله مرتبط نیستند، فاقد وجاهت قانونی می‌باشد.

  4. با توجه به برخی محدودیت‌های سامانه ثبت اسناد و املاک کشور، در حال حاضر امکان اصلاح اشتباهات و نیز تمدید گواهی به صورت الکترونیکی فراهم نیست؛ لذا تا زمان ایجاد بسترهای الکترونیکی لازم از سوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، در صورت نیاز به تغییر اطلاعات گواهی‌های صادره در سامانه برخط یا تمدید این نوع گواهی‌ها، می‌بایست دفتر اسناد رسمی مربوط درخواست خود را (منضم به نسخه چاپی و ظهرنویسی شده گواهی صادره) به صورت فیزیکی به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط ارسال نماید تا با توجه به اختیارات و دسترسی‌های سیستمی موجود، اقدامات لازم مطابق مقررات قانونی از سوی اداره امور مالیاتی مربوط به عمل آید.

  5. در مواردی مانند فسخ معاملات که نیاز به استرداد مالیات پرداختی وجود دارد، به منظور تکریم ارباب رجوع، ضروری است اقدامات لازم برای استرداد مالیات در اسرع وقت صورت پذیرد.

  6. با توجه به استقرار گام به گام سامانه صدور گواهی الکترونیکی در دفاتر اسناد رسمی نقاط مختلف کشور، گواهی‌های الکترونیکی و گواهی‌های ضد جعل سنتی، تا زمان استقرار کامل سامانه دارای اعتبار می‌باشند.

  7. به منظور حصول اطمینان از حفظ حقوق دولت و تسهیل روند اجرای تبصره (4) ماده (187) قانون مالیات‌های مستقیم، مقتضی است ادارات امور مالیاتی ذی‌ربط ترتیبی اتخاذ نمایند تا اطلاعات واصله در اجرای ماده 185 قانون مالیات‌های مستقیم مورد بررسی قرار گرفته و با رعایت مفاد بخشنامه شماره 232/3653/50584 مورخ 1385/10/11 تا تاریخ 1399/05/31 نسبت به مطالبه و وصول مالیات و جرایم متعلق به معاملاتی که در اجرای قسمت اخیر بند ج ماده (1) قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی، بدون پرداخت مالیات و گواهی انجام معامله به ثبت رسیده است اقدام و نتیجه را به دادستانی انتظامی مالیاتی اعلام نمایند.

  8. با توجه به اظهارنظر شورای عالی مالیاتی (ابلاغی طی بخشنامه شماره 230/97/136 مورخ 1397/10/8) چنانچه به هر دلیل بخشی از مالیات‌های مربوط به مورد معامله در زمان صدور گواهی موضوع ماده 187 قانون مالیات‌های مستقیم، مطالبه و پرداخت نشده باشد، پس از صدور گواهی نیز این بدهی‌ها با رعایت مقررات مربوط از جمله مواد 156، 157، 227 و 277 قانون مالیات‌های مستقیم، قابل مطالبه خواهد بود. این امر رافع مسئولیت مأموران مالیاتی ذی‌ربط در خصوص پاسخگویی نسبت به تضییع حقوق دولت در اثر تأخیر در وصول مالیات یا مرور زمان مالیات، نخواهد بود.
شایان تأکید است که مراحل بعدی اجرای این طرح تا پایان شهریور ماه سال جاری و با ایجاد زیرساخت‌های مورد نیاز برای اجرای بند (ب) بخشنامه شماره 200/53342/د مورخ 1397/10/09 اجرایی خواهد شد.
محمد مسیحی
معاون درآمدهای مالیاتی
مورخ: 1401/09/06
شماره: 187
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1384/07/27
شماره: 13530
بخشنامه
معتبر-منسوخ صریح جزیی
مورخ: 1380/11/27
شماره: 185
قانون مالیات‌های مستقیم