وزارت امور اقتصادی و دارایی - بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
دبیرخانه ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی
هیأت وزیران در جلسه 1404/10/21 به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی با همکاری سازمان حسابرسی و جامعه حسابداران رسمی ایران و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و در اجرای تبصره (2) ماده (13) آئیننامه پیشگیری از انباشت مطالبات غیر جاری بانکی موضوع تصویبنامه شماره 176818/ت 56173 هـ مورخ 1397/12/28 ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی دستورالعمل رتبهبندی حسابرسان و نحوه تطابق آنان با شرایط اشخاص را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده 1- در این دستورالعمل اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار میروند:
1- سامانه: سامانهای که جامعه حسابداران رسمی ایران برای تحقق اهداف این دستورالعمل عملیاتی نموده و توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی به اشخاص مشمول و سایر استفادهکنندگان برای بهرهبرداری ابلاغ میشود.
2- حسابرسان: مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران و شاغلین انفرادی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران و سازمان حسابرسی
3- رتبه حسابرسان: شاخصی کمی مبتنی بر معیارهای کمی و کیفی مشخص از جمله کیفیت خدمات ساختار سازمانی سوابق حرفهای و تحصیلی ارزیابی مدیران و کارکنان و سوابق تخلفاتی که بیانگر عملکرد حرفهای حسابرسان است.
4- اشخاص مشمول: اشخاص موضوع ماده (2) آئیننامه اجرایی تبصره (4) قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفهای حسابداران ذیصلاح به عنوان حسابدار رسمی موضوع تصویبنامه شماره 28423/ت 17790 هـ مورخ 1379/7/3 با اصلاحات بعدی
5- آئیننامه نظارت حرفهای: آئیننامه نظارت حرفهای جامعه حسابداران رسمی ایران که در اجرای بند (ج) ماده (17) اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران مصوب 1378 با اصلاحات بعدی و به منظور نظارت حرفهای بر مؤسسات حسابرسی و حسابداران رسمی عضو جامعه توسط هیأت عالی نظارت جامعه حسابداران رسمی ایران تهیه و مطابق با بند (الف) ماده (51) اساسنامه به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی رسیده است.
ماده 2- رتبه حسابرسان جامعه حسابداران رسمی ایران وفق بند (17) ماده (13) اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران مصوب 1378 با اصلاحات بعدی با شاخصهایی نظیر نوع و تعداد کارهای خدمات اطمینان بخشی تعداد شرکا ترکیب کارکنان حرفهای سوابق شکایتها، احکام انضباطی و خطر ریسک حسابرسی و سایر معیارهای مندرج در پرسشنامههای پایش کنترل وضعیت مؤسسه حسابرسی و پایش کنترل کیفیت کار حسابرسی مطابق با آئیننامه نظارت حرفهای صورت خواهد پذیرفت.
ماده 3- حسابرسان تحت نظارت جامعه حسابداران رسمی ایران بر حسب امتیاز پرسشنامه پایش کنترل کیفیت کار و پایش کنترل وضعیت مؤسسات حسابرسی و شاغلین انفرادی که مطابق با آئیننامه نظارت حرفهای تعیین میشوند، به شرح جدول زیر بر اساس میانگین دو امتیاز طبقهبندی میگردند
| میانگین امتیاز مکتسبه بر اساس جداول بند (1) ماده (3) | ||
| طبقه | از | تا |
| الف | 801 | 1000 |
| ب | 651 | 800 |
| ج | 526 | 650 |
| د | 0 | 525 |
1- امتیاز کیفیت کار و وضعیت مؤسسات حسابرسی مطابق با آئیننامه نظارت حرفهای به صورت جداگانه به عنوان مبنای تعیین رتبه حسابرسان به طور سالیانه بر حسب طبقهبندی انجام شده و در دو لیست جداگانه به شرح جداول زیر در پایگاه اطلاعرسانی جامعه حسابداران رسمی ایران منتشر میگردد:
| امتیاز مکتسبه وضعیت مؤسسه | ||
| طبقه | از | تا |
| الف | 751 | 1000 |
| ب | 601 | 750 |
| ج | 501 | 600 |
| د | 0 | 500 |
| امتیاز مکتسبه کیفیت کار | ||
| طبقه | از | تا |
| الف | 751 | 1000 |
| ب | 601 | 750 |
| ج | 501 | 600 |
| د | 0 | 500 |
2- جامعه حسابداران رسمی ایران موظف است ظرف شش ماه پس از تاریخ ابلاغ این دستورالعمل سامانه تحت نظر خود را بر اساس شاخصهای این ماده تهیه و طبقات مؤسسات حسابرسی و شاغلین انفرادی را برای انجام حسابرسی اشخاص مشمول موضوع ماده (6) این دستورالعمل مشخص و بهرهبرداری نماید.
ماده 4- رتبه حسابرسان بر اساس معیارها و ضوابط تعیین شده در چهارچوب آئیننامه نظارت حرفهای باید بلافاصله پس از ارزیابی توسط جامعه حسابداران رسمی ایران در سامانه بهروزرسانی شود.
ماده 5- هیأت عالی نظارت جامعه حسابداران رسمی ایران موظف است نسبت به صحتسنجی اطلاعات بارگذاری شده در سامانه و نیز رتبهبندی به صورت مستمر نظارت نماید.
ماده 6- به منظور تطابق رتبه حسابرسان با شرایط اشخاص مشمول اشخاص مزبور بر اساس معیار میانگین جمع داراییها و درآمدهای حاصل از فروش کالا و ارائه خدمات به چهار گروه به شرح زیر طبقهبندی میشوند:
| اشخاص مشمول | میانگین جمع داراییها و درآمدهای حاصل از فروش کالا و ارائه خدمات |
| الف | مساوی و یا بیش از 50,000 برابر حداقل نصاب معاملات متوسط قانون برگزاری مناقصات |
| ب | مساوی و یا بیشتر از 160000 برابر و کمتر از 500000 برابر حداقل نصاب معاملات متوسط قانون برگزاری مناقصات |
| ج | مساوی و یا بیشتر از 30000 برابر و کمتر از 160000 برابر حداقل نصاب معاملات متوسط قانون برگزاری مناقصات |
| د | کمتر از 30000 برابر حداقل نصاب معاملات متوسط قانون برگزاری مناقصات |
1- محاسبه میانگین جمع داراییها و درآمدهای حاصل از فروش کالا و ارائه خدمات بر اساس آخرین صورتهای مالی سالانه حسابرسی شده صورت میپذیرد. در صورت الزام اشخاص مشمول به ارائه صورتهای مالی تلفیقی مجموعه مطابق با استانداردهای حسابداری آخرین صورتهای مالی سالانه حسابرسی شده تلفیقی مجموعه ملاک عمل قرار میگیرد.
تبصره - اشخاص مشمولی که برای سال اول حسابرسی میشوند، میتوانند از مؤسسات حسابرسی هر یک از رتبهها استفاده نمایند.
اشخاص مشمول موظفند با توجه به رتبه خود که بر اساس جدول موضوع ماده (6) این دستورالعمل تعیین شده است حسابرس مستقل و بازرس قانونی را از میان مؤسسات حسابرسی که رتبه آنها در همان رتبه یا رتبه بالاتر ارزیابی شدهاند انتخاب نمایند.
2- مؤسسات حسابرسی با در نظر داشتن آئیننامه سقف مجاز ارائه خدمات تخصصی و حرفهای توسط اعضای جامعه حسابداران رسمی ایران مصوب 1394 وزیر امور اقتصادی و دارایی با اصلاحات بعدی و سایر مقررات ذیربط میتوانند اقدام به پذیرش کار نمایند.
3- مؤسسات حسابرسی مجاز نیستند حسابرس و بازرس قانونی اشخاص مشمول که در رتبههای بالاتر از رتبه مؤسسه آنها قرار دارند پذیرش نمایند.
تبصره - برای شاغلین انفرادی طبقه (د) جدول موضوع ماده (6) اعمال خواهد شد.
4- مسئولیت رعایت این ماده حسب مورد به عهده مجامع عمومی اشخاص مشمول و مؤسسات حسابرسی و شخص حسابدار رسمی شاغل انفرادی میباشد.
5- صورتهای مالی اشخاص مشمول که برخلاف ضوابط این دستورالعمل مورد حسابرسی قرار گرفته باشد معتبر نبوده و به آن شناسه یکتا موضوع ماده (7) دستورالعمل اجرایی ماده (11) آئیننامه پیشگیری از انباشت مطالبات غیر جاری بانکی مصوب 1397 ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی تعلق نمیگیرد.
ماده 7- دستگاههای نظارتی از جمله بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران سازمان بورس و اوراق بهادار و همچنین کارگروه انتخاب حسابرس موضوع تصویبنامه شماره 3300/ت 39037 مورخ 1387/1/19، میتوانند در محاسبه رتبه مؤسسات حسابرسی و طبقه اشخاص مشمول تحت الزامات خود از نتایج رتبهبندی و طبقهبندی این دستورالعمل استفاده نمایند. جامعه حسابداران رسمی ایران و هیأت عالی نظارت پایش کنترل وضعیت و پایش کنترل کیفیت کار مؤسسات حسابرسی تحت الزامات دستگاههای فوقالذکر را هر سال ارزیابی و امتیاز کسب شده را تا پایان خرداد ماه سال بعد در اختیار دستگاههای مذکور قرار دهند.
اشخاص مشمول الزامات سازمان بورس و اوراق بهادار و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران باید حسابرس مستقل و بازرس قانونی خود را با رعایت الزامات آن سازمان و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران انتخاب نمایند.
ماده 8- سازمان حسابرسی که مطابق با تبصره (2) ماده واحده قانون تشکیل سازمان حسابرسی مصوب 1362 با اصلاحات و الحاقات بعدی عهدهدار وظایف بازرس قانونی و امور حسابرسی سالانه مؤسسات و شرکتهای تحت پوشش دولت میباشد و عمده شرکتهای تحت رسیدگی سازمان در طبقه (الف) اشخاص موضوع ماده (6) این دستورالعمل قرار میگیرند مقررات مرتبط با مؤسسات سطح (الف) در این دستورالعمل برای سازمان مذکور اعمال خواهد شد.
ماده 9- نظارت بر حسن اجرای این دستورالعمل و ارائه گزارش لازم به دبیرخانه ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی به عهده وزارت امور اقتصادی و دارایی است.
معاون اول رئیسجمهور