مورخ: 1401/08/23
شماره: 140109970906010612
سایر قوانین
درخواست ابطال عبارت «به استثنای معافیت موضوع ماده 84 قانون مالیات‌های مستقیم» از بند 3 بخشنامه شماره 200/1401/13 مورخ 1401/2/28 از هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: هـ ع/0100918
شاکی‌ها: آقای سعید مقدم
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال عبارت «به استثنای معافیت موضوع ماده 84 قانون مالیات‌های مستقیم» از بند 3 بخشنامه شماره 200/1401/13 مورخ 1401/02/28 سازمان امور مالیاتی
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال عبارت «به استثنای معافیت موضوع ماده 84 قانون مالیات‌های مستقیم» از بند 3 بخشنامه شماره 200/1401/13 مورخ 1401/02/28 سازمان امور مالیاتی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است.
متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
[مقرره فوق در سربرگ اسناد مرتبط در دسترس است.]
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
در حالی که طبق تبصره 12 ماده واحده قانون بودجه سال 1401 (جزء 5 بند الف) مقرر گردیده سقف معافیت مالیاتی سالانه موضوع ماده 84 قانون مالیات‌های مستقیم در سال 1401 مبلغ ششصد و هفتاد و دو میلیون ریال (000/000/672) ریال تعیین می‌شود سازمان مالیاتی در بند 3 بخشنامه «معافیت موضوع ماده 84 قانون مالیات‌های مستقیم را مشمول مالیات دانسته و از پرداخت‌های فوق تا مبلغ سالیانه ششصد و هفتاد و دو میلیون ریال به نرخ 10 درصد و بعد از آن مطابق جدول نسبت به اخذ مالیات اقدام می‌گردد.»
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
1- مطابق ماده 83 قانون مالیات‌های مستقیم درآمد مشمول مالیات حقوق عبارت است از حقوق (مقرری یا مزد یا حقوق اصلی) و مزایای مربوط به شغل اعم از مستمر و یا غیر مستمر قبل از وضع کسور و پس از کسر معافیت‌های مقرر در این قانون و بر اساس مفاد آرای شماره 601 مورخ 1389/12/09 و 73 مورخ 1398/01/27 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، خدمات و تسهیلات رفاهی که در ماده 40 قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مجوز پرداخت دارد مزایای مربوط به شاغل بوده (از قبیل مهد کودک، یارانه غذا، ایاب و ذهاب، بن کالا و …) و داخل در عناوین حقوق و مزایای مذکور در ماده 83 قانون مالیات‌های مستقیم نمی‌باشد؛ و سازمان با علم به اینکه حق شاغل بر اساس مقررات جزء (5) بند (الف) تبصره (12) ماده واحده قانون بودجه سال 1401 مشمول مالیات بر درآمد حقوق می‌باشد لیکن بر اساس آرای هیأت عمومی و حکم صریح ماده 40 قانون مذکور، کمک هزینه مهد کودک، یارانه غذا، ایاب و ذهاب، هزینه مسکن، کمک هزینه ورزش و کمک هزینه تلفن همراه را که صرفاً ناظر بر پرداختی‌های مربوط به پوشش هزینه‌هایی است که بر عهده کارفرما می‌باشد از شمولیت پرداخت مالیات بر درآمد حقوق مستثنا نموده است.
2- به موجب دادنامه هیأت تخصصی مالیاتی و بانکی به شماره 11383 مورخ 1400/02/09 شکایت شاکی از بخشنامه شماره 1795/04/30 مورخ 1372/02/06 مبنی بر عدم معافیت کمک عائله‌مندی موضوع ماده 86 قانون تأمین اجتماعی رد شده است.
3- مصادیق موارد عدم شمول مالیات بر درآمد حقوق که در بند (1) بخشنامه به آن اشاره شده صرفاً پرداخت‌های مربوط به پوشش هزینه‌هایی است که بر عهده کارفرما می‌باشد و ارتباطی به مزایای مربوط به شاغل ندارد.
4- با توجه به اینکه تمامی مصادیق بند ب تبصره 12 قانون بودجه سال 1401 (به استثنای حق‌التدریس) که از طرف پرداخت‌کنندگان اصلی صورت می‌پذیرد فارغ از پیش‌بینی مقررات بند یاد شده نیز مشمول نرخ‌های پلکانی مقرر در جزء 5 بند الف تبصره 12 می‌باشند بنابراین چنین مستفاد می‌شود که مقررات بند ب تبصره یاد شده به اعمال نرخ‌های پلکانی مندرج در جزء مذکور به پرداختی‌هایی اشاره دارد که از طرف غیر پرداخت‌کننده اصلی به عمل می‌آید.
پرونده کلاسه هـ - ع/0100918 در جلسه مورخ 1401/08/08 هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری، با حضور اعضا مورد بررسی واقع گردید که با لحاظ نظریه اعضا به شرح ذیل با استعانت از درگاه خداوند انشای رأی می‌نماید:
رأی هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
با عنایت به اینکه سازمان امور مالیاتی در قالب بندهای سه‌گانه مصوبه مورد شکایت به شماره 13/1401/200 مورخ 1401/02/28 که موضوع شکایت آقای سعید مقدم راجع به بند 3 بخشنامه شماره 13/1401/1401 مورخ 1401/02/28 رئیس سازمان امور مالیاتی کشور احکام متعددی را بیان نموده است که ماحصل آن‌ها چنین است که اولاً در راستای تبعیت از مفاد آرای سابق‌الصدور هیأت عمومی دیوان عدالت اداری کماکان بدون احصای موارد و صرفاً از باب تمثیل هر آنچه در قالب امور رفاهی و انگیزشی، به کلیه کارکنان در حدود متعارف پرداخت می‌شود معاف یا غیر مشمول مالیات حقوق است. ثانیاً حکم مندرج در جزء (5) بند (الف) و بند (ب) تبصره (12) قانون بودجه سال 1401، با نظر داشت حاکمیت قانون خاص یعنی قانون مالیات‌های مستقیم در مبحث مالیات حقوق اعم از تعریف حقوق و موارد شمول مالیات و موارد عدم شمول آن و نیز موارد معافیت مالیات حقوق به شرح مواد 82 و 83 و 91 و سایر مقررات مربوطه است و از این جهت تداخلی بین قانون بودجه سال 1401 و نیز قانون مالیات‌های مستقیم، با لحاظ اینکه در مواد 84 و 85 از قانون مربوط صرفاً در محدوده خاصی، اختیار قانون‌گذاری در حوزه حقوق را به مقنن داده است و اصل بر پیروی از احکام قانون اصلی و خاص (قانون مالیات‌های مستقیم) می‌باشد وجود ندارد ثالثاً احکام مربوط به نصاب‌ها و پلکان احتساب میزان معافیت مالیات حقوق بر اساس قانون بودجه نیز به شرحی که منطبق بر قانون مالیات‌های مستقیم و قانون بودجه سال 1401 است بیان شده است رابعاً به صراحت در بخشنامه‌های مورد شکایت موارد غیر معاف و موارد مشمول مواد 82 و 83 ق. م. م که تعریف حقوق بر آن‌ها صادق می‌باشد را مشمول مالیات محسوب و قلمداد نموده است که این حکم نیز با مفاد قانون و کلیات سازگار می‌باشد و خدشه‌ای بر آن وارد نمی‌باشد خامساً آنچه در بندهای 2 و 3 بخشنامه شماره 13/1401/200 آمده است بیان حکم مندرج در بند 10 ماده 91 قانون مالیات‌های مستقیم و تعیین سقف برای معافیت عیدی پایان سال از مالیات بوده و نیز بر اساس قانون بودجه سال 1401 نرخ‌های مشمول سایر پرداختی‌های به شرح بند 3 بخشنامه بیان شده است سادساً النهایه آنچه در قانون بودجه آمده است سایر موارد مندرج در احکام کارگزینی به غیر از آنچه به موجب قوانین خاص و اصلی از جمله قانون مالیات‌های مستقیم، معاف یا غیر مشمول مالیات است، می‌باشد، بنابراین احکام یاد شده در راستای بیان حکم قانون بوده به استناد بند ب ماده 84 از قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1393 رأی به رد شکایت صادر می‌نماید. رأی مزبور ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست محترم دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گران‌قدر دیوان عدالت اداری می‌باشد.
محمدعلی برومندزاده
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی بانکی
دیوان عدالت اداری
مورخ: 1402/12/21
شماره: 84
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1401/01/09
شماره: 1314
سایر قوانین
مورخ: 1398/01/27
شماره: 73
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
مورخ: 1394/04/31
شماره: 91
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1366/12/03
شماره: 83
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1354/04/16
شماره: 9432
سایر قوانین