مورخ: 1400/12/09
شماره: 140009970906011383
سایر قوانین
درخواست ابطال رأی شماره 30/4/1795 مورخ 1372/2/6 هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی از هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: هـ ع/0002553
شاکی: آقای بهمن زبردست
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال رأی اکثریت شورای عالی مالیاتی به شماره 1795/4/30 مورخ 1372/2/6
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال رأی اکثریت شورای عالی مالیاتی به شماره 1795/4/30 مورخ 1372/2/6 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است.
متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
[مقرره فوق در سربرگ اسناد مرتبط در دسترس است.]
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
با اتخاذ ملاک از آرای شماره دادنامه 1957-1956 مورخ 1400/1/16 و شماره دادنامه 73 مورخ 1398/1/27 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، درخواست ابطال رأی اکثریت شورای عالی مالیاتی به شماره 30/4/1795 مورخ 1372/02/06 را که طی آن مقرر شده «با عنایت به تفاوت‌های بارز بین احکام ماده 9 قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت مصوب 1370/6/13 مجلس شورای اسلامی و مادتین 86، 87 قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354/4/3، کمک عائله‌مندی موضوع ماده 86 قانون اخیرالذکر مشمول معافیت مالیات بر درآمد حقوق موضوع فصل سوم باب سوم قانون مالیات‌های مستقیم یاد شده نمی‌باشد» به دلیل خروج از حدود اختیارات و مغایرت با حکم مادتین 82 و 83 قانون مالیات‌های مستقیم و آرای فوق‌الذکر هیأت عمومی دیوان عدالت اداری دارم. لازم به ذکر است که آرای شورای عالی مالیاتی در آن زمان نیاز به تنفیذ توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی یا رئیس کل سازمان امور مالیاتی نداشته، تا زمان ابطال توسط هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، کماکان دارای اعتبار است.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی به موجب لایحه شماره 10911/212/ص مورخ 1400/10/1 به طور خلاصه توضیح داده‌اند که:
هر چند با امعان نظر به مفاد دادنامه شماره 601 مورخ 1389/12/9 و رأی اصلاحی آن به شماره 73 مورخ 1398/1/27 و دادنامه شماره 335 مورخ 1391/6/20 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری که به موجب آن‌ها بخشنامه مالیاتی شماره 33553 مورخ 1387/4/12 سازمان امور مالیاتی کشور (مبنی بر شمول مالیات بر درآمد حقوق به وجوه پرداختی بابت کمک هزینه‌های مهد کودک، یارانه غذا، ایاب و ذهاب، بن کالا) از تاریخ صدور آن ابطال گردیده است، لکن چنانچه استناد شاکی به آرای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از این حیث باشد که کمک هزینه عائله‌مندی و اولاد نیز از مصادیق قسمت اخیر ماده (40) قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (1) مصوب 1384/8/15 تلقی می‌شود (با لحاظ اصلاح مرقوم در دادنامه شماره 73 مورخ 1398/1/27 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری عبارت مرقوم در دادنامه شماره 601 مورخ 1389/12/9 به عنوان دلیل رأی بدین گونه می‌باشد: «وجوه پرداختی به حقوق‌بگیران تحت عناوین مهد کودک، یارانه غذا، ایاب و ذهاب، بن کالا و … به عنوان مصادیق ماده (40) قانون الحاق موادی به قانون ماراءالذکر (قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت 1 مصوب 1384/8/15) موضوعاً از شمول مواد 82 و 83 قانون مالیات‌های مستقیم خارج بوده») در صورتی که منظور و دلیل توجیهی شاکی محترم برای اثبات مدعای وی این باشد که در آن رأی پس از عبارت «بن کالا» عبارت «و …» به مفهوم نظایر آن‌ها آمده است و مآلاً کمک هزینه عائله‌مندی و اولاد مشمول مفاد دادنامه‌های یاد شده می‌گردد؛ به نظر می‌رسد بنا به جهات ذیل ادعای ایشان غیر موجه و ناصحیح است:
الف - به لحاظ اهمیت و اولویت کمک هزینه عائله‌مندی و اولاد نسبت به کمک هزینه‌های برشمرده شده در متن ماده 40 قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (1) مصوب 1384/8/15 اصولاً چنانچه این هزینه، مورد نظر مقنن می‌بود می‌بایستی آن را در متن این ماده درج می‌نمود؛ لیکن این مطلب در ماده قانونی مذکور و رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری تصریح نشده است. ضمن آنکه ماده (40) قانون مرقوم مرتبط با کارکنان دولت بوده و پس از آن نیز کمک هزینه عائله‌مندی و اولاد در اجرای بند 4 ماده 68 قانون مؤخرالتصویب مدیریت خدمات کشوری مصوب 1388/7/8 به کارکنان دولت پرداخت می‌گردد، اما پرداختی مشابه به کارگران در اجرای ماده 34 قانون کار انجام می‌شود.
ب - از سوی دیگر برابر مفاد ماده (34) قانون کار مصوب 1369/8/29 مجمع تشخیص مصلحت نظام، تسهیلات کمک هزینه‌های عائله‌مندی، مسکن، خواروبار، ایاب و ذهاب، مزایای غیر نقدی به اعتبار قرارداد کار و تحت عنوان (حق‌السعی) به کارگران پرداخت می‌شود و لذا چون پرداخت آن‌ها تحت عنوان (حق‌السعی) می‌باشد نتیجتاً از مصادیق حق شغل محسوب می‌گردد و نه حق شاغل تا در صورت اخیر مشمول مفاد دادنامه شماره 601 مورخ 1386/12/9 (و اصلاحیه‌های آن به شرح صدر این نامه) هیأت عمومی دیوان عدالت اداری شناخته شده و از شمول مالیات بر درآمد حقوق خارج گردد.
رأی هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
با عنایت به اینکه آنچه در آرای صادره از هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در قالب دادنامه‌های شماره 73 مورخه 1398/1/27 و شماره 1957-1956 مورخه 1400/1/16 در خصوص بحث معافیت از مالیات حقوق مدنظر قرار گرفته است این بوده که اقلامی که به عنوان رفاهیات توسط مراجع دولتی و غیر دولتی به پرسنل و حقوق‌بگیران پرداخت می‌شود، از شمول مالیات بر حقوق خارج بوده و مشمول مالیات می‌شود و مصادیقی از آن‌ها تحت عنوان هزینه‌های مهد کودک، یارانه غذا، ایاب و ذهاب، بن کالا و … مورد ذکر واقع شده است و محدود نمودن آن‌ها به این مصادیق و حذف … در بخشنامه سازمان امور مالیاتی نیز ابطال گردید و از طرفی متعارف بودن این اقلام رفاهی در رویه صادره از هیأت عمومی دیوان مدنظر واقع شده است، در عین حال در مصوبه مورد شکایت (رأی اکثریت هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی به شماره 1795/4/30 مورخه 1372/2/6) به درستی بیان شده است کمک هزینه عائله‌مندی موضوع ماده 86 قانون تأمین اجتماعی مصوبه 1354 از زمره موارد مشمول معافیت مالیات حقوق خارج می‌باشد چون نص قانون در خصوص آن وجود ندارد و از طرفی مفاد آرای صادره از هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تبیین موارد رفاهی و انگیزشی که مشمول معافیت مالیات حقوق می‌باشد اجنبی از شمول بر مانحن‌فیه می‌باشد و در زمره موارد مندرج در ماده 91 قانون مالیات‌های مستقیم نیز نبوده و حکم عام مندرج در مواد 82 و 83 از قانون یاد شده به جهت مستمر بودن پرداخت آن، نیز دلالت بر شمول مالیات حقوق بر آن دارد، فلذا به استناد بند ب ماده 84 از قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری به جهت مغایر نبودن مصوبه مورد شکایت با قوانین و مقررات رأی به رد شکایت صادر می‌نماید. رأی صادره ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست محترم دیوان یا ده نفر از قضات گران‌قدر دیوان عدالت اداری می‌باشد.
محمدعلی برومندزاده
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی
دیوان عدالت اداری
مورخ: 1401/05/15
شماره: 232/10041/ص
سایر قوانین
مورخ: 1398/01/27
شماره: 73
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
مورخ: 1394/04/31
شماره: 91
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1369/10/13
شماره: 124356
سایر قوانین
مورخ: 1354/04/16
شماره: 9432
سایر قوانین