مورخ: 1368/12/25
شماره: 30/5/4283/59510
بخشنامه
منسوخ
تکالیف دفاتر اسناد رسمی نسبت به مطالبه یا عدم مطالبه گواهی انجام معامله موضوع ماده 187 ق. م. م جهت تنظیم و یا فسخ اسناد مرتبط با بانک‌ها
سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
پیرو نامه شماره 37764/2686 مورخ 5/30 مورخ 6/8/1368 نظر به اینکه در ارتباط با تکالیف دفاتر اسناد رسمی نسبت به مطالبه یا عدم مطالبه گواهی انجام معامله موضوع ماده 187 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند 1366 جهت تنظیم و یا فسخ اسناد مرتبط با بانک‌ها سؤالات متعددی مطرح می‌گردد لذا به منظور رفع ابهامات مزبور و تسریع در انجام امور خواهشمند است دستور فرمایید مراتب ذیل به کلیه دفاتر اسناد رسمی ابلاغ گردد.
  1. تنظیم و فسخ اسناد و معاملات مربوط به تسهیلات اعطایی بانک‌ها در اجرای مقررات قانون عملیات بانکی بدون ربا از طریق مشارکت مدنی، مضاربه، فروش اقساطی، اجاره به شرط تملیک جعاله، مزارعه و مساقات نیاز به اخذ گواهی انجام معامله موضوع ماده 187 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند 1366 ندارد.

  2. با توجه به تبصره ذیل ماده 52 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند 1366 در مواردی که بانک‌ها به عنوان مالک قصد انتقال قطعی املاک خود و یا حقوق مربوط به آن را دارد مطالبه گواهی موضوع ماده یاد شده مورد نخواهد داشت النهایه اقاله یا فسخ اسناد انتقال قطعی املاک مذکور که تاریخ تنظیم آن‌ها از اول سال 1368 به بعد بوده و خارج از فرصت تعیین شده در ماده 67 قانون فوق‌الذکر اقاله یا فسخ می‌گردد چون به عنوان معامله جدید مشمول مالیات شناخته شده است در این صورت مستلزم کسب گواهی انجام معامله خواهد بود.

  3. تنظیم و یا فسخ اسناد رهن تصرفی در مواقعی که بانک مرتهن است (اعم از اینکه رهن تصرف در رابطه با اسناد معاملات بند 1 فوق‌الذکر و یا سایر موارد باشد) مستلزم کسب گواهی انجام معامله موضوع ماده مذکور می‌باشد لیکن فسخ یا فک رهن اسناد تنظیمی اشخاص با بانک‌ها چنانچه مفاد سند مربوطه از موارد رهن تصرف مزبور نباشد نیازی به گواهی انجام معامله مورد بحث نخواهد داشت.

  4. تنظیم اسناد مربوط به معاملات بلاعوض و محاباتی اعم از اینکه بانک انتقال‌دهنده و یا انتقال‌گیرنده باشد اگرچه در مورد انتقالات بلاعوض به بانک، انتقال‌دهنده مشمول مالیات نقل و انتقال املاک نمی‌باشد لیکن مورد مستلزم اخذ گواهی انجام معامله به شرح مقرر در ماده 187 خواهد بود.
بدیهی است غیر از موارد مذکور در فوق که نحوه اقدام نسبت به آن مشخص گردیده در سایر موارد تنظیم و فسخ و اقاله معاملات موضوع ماده 187 قانون یاد شده در هر حال نیاز به مطالبه گواهی انجام معامله خواهد داشت.
احمد حسینی
معاون درآمدهای مالیاتی