آئین‌نامه اجرایی پذیرش اوراق گواهی اعتبار مولد (گام) در دستگاه‌های اجرایی

وزارت امور اقتصادی و دارایی - وزارت صنعت، معدن و تجارت
وزارت نفت - وزارت نیرو - سازمان برنامه و بودجه کشور
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

هیأت وزیران در جلسه 1402/12/02 به پیشنهاد شماره 80/195663 مورخ 1402/10/10 وزارت امور اقتصادی و دارایی (با همکاری بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران) و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آئین‌نامه اجرایی پذیرش اوراق گواهی اعتبار مولد (گام) در دستگاه‌های اجرایی را به شرح زیر تصویب کرد:

آئین‌نامه اجرایی پذیرش اوراق گواهی اعتبار مولد (گام) در دستگاه‌های اجرایی

ماده 1- در این آئین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

1- اوراق گام: اوراقی که نشان‌دهنده بدهی قطعی متعهد به متقاضی است و بر مبنای عقد ضمان به عاملیت و ضمانت مؤسسه اعتباری صادر می‌شود.
2- بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
3- مؤسسه اعتباری عامل: بانک یا مؤسسه اعتباری غیر بانکی دارای مجوز از بانک مرکزی که نسبت به صدور اوراق گام اقدام و ضامن بازپرداخت مبلغ اسمی آن در سررسید می‌باشد.
4- ضوابط و مقررات اوراق گام: کلیه ضوابط و مقررات بانک مرکزی در رابطه با گواهی اوراق گام از جمله دستورالعمل ناظر بر گواهی اعتبار مولد (گام) مصوب 1401 شورای پول و اعتبار و ضوابط کنترل و مدیریت اوراق گام مصوب 1402 کمیسیون عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی و اصلاحات بعدی آن می‌باشد.
4- ضوابط و مقررات اوراق گام: کلیه ضوابط و مقررات بانک مرکزی در رابطه با گواهی اوراق گام از جمله دستورالعمل ناظر بر گواهی اعتبار مولد (گام) مصوب جلسه 1404/08/27 هیأت عالی بانک مرکزی و ضوابط کنترل و مدیریت اوراق گام مصوب جلسه 1404/09/16 کمیسیون عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی و اصلاحات بعدی آن می‌باشد.
5- متعهد: شخص حقوقی که بابت تأمین سرمایه در گردش جهت خرید کالا و خدمت از مؤسسه اعتباری، تقاضای صدور اوراق گام می‌نماید.
5- دارنده اوراق گام: شخص حقوقی غیر بانکی که بر اساس ضوابط و مقررات، اوراق گام با نماد بازار پول را خرید دین (تنزیل) نموده است.
6- متقاضی: شخص حقیقی یا حقوقی که بابت مطالبات خود اوراق گام را دریافت می‌کند.
7- شخص بدهکار: شخص بدهکار به دستگاه‌های اجرایی مجاز.
7- شخص بدهکار: متقاضی دوم و بعد از آن و یا دارنده اوراق گام بهره‌بردار از ترتیبات این آئین‌نامه جهت تسویه تعهدات پرداخت نشده به دستگاه‌های اجرایی مجاز.
8- سامانه گام: سامانه صدور و مدیریت اوراق گام در شبکه بانکی کشور.
9- دستگاه اجرایی مجاز: سازمان امور مالیاتی کشور، وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان‌ها/شرکت‌های تابع آن، سازمان تأمین اجتماعی، بیمارستان‌های دولتی و دانشگاه‌های علوم پزشکی، گمرک جمهوری اسلامی ایران، بانک یا مؤسسه اعتباری غیر بانکی، وزارت نفت و شرکت‌های تابع آن، وزارت نیرو و شرکت‌های تابع آن که در چهارچوب قوانین و مقررات و با رعایت این آئین‌نامه امکان دریافت مطالبات خود از اشخاص حقیقی و حقوقی از طریق پذیرش اوراق گام را دارند.
9- دستگاه اجرایی مجاز: وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت، نفت، نیرو و جهاد کشاورزی و سازمان‌ها/شرکت‌های تابع و سازمان‌ها و شرکت‌های مشمول ذکر نام آن‌ها نظیر سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران، شرکت بازرگانی دولتی ایران (GTC)، شرکت خدمات حمایتی کشاورزی و شرکت پشتیبانی امور دام کشور، سازمان امور مالیاتی کشور، گمرک جمهوری اسلامی ایران، سازمان تأمین اجتماعی، بیمارستان‌های دولتی و دانشگاه‌های علوم پزشکی و بانک‌ها یا مؤسسات اعتباری غیر بانکی که در چهارچوب قوانین و مقررات و با رعایت این آئین‌نامه امکان دریافت مطالبات خود از اشخاص حقیقی و حقوقی از طریق پذیرش اوراق گام را دارند.
10- تأییدیه دستگاه اجرایی مجاز: تأییدیه‌ای که در آن، مبلغ بدهی شخص بدهکار و قبول اوراق گام به منظور بازپرداخت بدهی وی توسط دستگاه اجرایی مجاز صادر شده است.
10- تأییدیه دستگاه اجرایی مجاز: تأییدیه‌ای که در آن، مبلغ تعهدات پرداخت نشده شخص بدهکار و قبول اوراق گام به منظور پرداخت تعهدات پرداخت نشده وی توسط دستگاه اجرایی مجاز صادر شده است.
11- متقاضی دوم و بعد از آن: شخص حقیقی یا حقوقی که اوراق گام را بابت مطالبات خود در حلقه دوم زنجیره تولید و حلقه‌های بعدی دریافت می‌کند.

ماده 2- شخص بدهکار می‌تواند انتقال اوراق گام را بابت پرداخت حداکثر پنجاه درصد (50%) از بدهی تعهدات پرداخت نشده خود به دستگاه اجرایی مجاز در چهارچوب این آئین‌نامه درخواست نماید.

ماده 3- دستگاه‌های اجرایی مجاز موظفند در صورت ارائه درخواست از سوی شخص بدهکار، نسبت به صدور تأییدیه دستگاه اجرایی مجاز و پذیرش اوراق گام جهت پرداخت بدهی تعهدات پرداخت نشده یا ترتیب پرداخت بدهی تعهدات پرداخت نشده به قیمت اسمی، به شرح جدول زیر اقدام نمایند:
 

تبصره 1- دستگاه اجرایی مجاز موظف است حداقل بیست درصد (20%) از بدهی شخص بدهکار را از طریق اوراق گام موضوع این ماده تسویه و یا با ساز و کار ترتیب پرداخت بپذیرد. در صورت ضرورت با تشخیص وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، درصد یاد شده با اعلام پیشینی (حداقل یک ماه) قابل تغییر می‌باشد.

تبصره 2- مؤسسه اعتباری عامل، مجاز به دریافت اوراق گام صادر شده توسط خود در رابطه با موضوع این ماده نمی‌باشد.

تبصره 3- در صورتی که اوراق گام در شبکه بانکی کشور باشد (اعم از اینکه اوراق گام از نوع قابل انتقال به بازار سرمایه یا غیر قابل انتقال به بازار سرمایه باشد)، مؤسسه اعتباری عامل موظف به انتقال اوراق گام به دستگاه اجرایی مجاز از طریق تغییر ذی‌نفع اوراق گام در سامانه گام است.

تبصره 4- در صورتی که اوراق گام به بازار سرمایه منتقل شده باشد، انتقال اوراق به دستگاه اجرایی مجاز از طریق ساز و کاری که سازمان بورس و اوراق بهادار ظرف دو هفته از تاریخ ابلاغ این آئین‌نامه فراهم می‌نماید، انجام می‌گیرد.

تبصره 5- سازمان تأمین اجتماعی در خصوص دریافت حق بیمه جاری مجاز است نسبت به پذیرش اوراق گام اقدام نماید.

ماده 4- اوراق گام مشمول این آئین‌نامه در زمان انتقال، باید دارای مدت زمان تا سررسید سه ماه یا کمتر از آن و تا انتهای بهمن سال مالی پذیرش اوراق باشند.

تبصره - دستگاه اجرایی مجاز، می‌تواند اوراق گام با سررسید بیش از سه ماه تا حداکثر شش ماه را تا انتهای بهمن ماه سال مالی پذیرش اوراق بپذیرد.

ماده 5- دستگاه اجرایی مجاز می‌تواند اوراق گام پذیرش شده را تا سررسید، نگهداری نماید یا به سایر دستگاه‌های اجرایی مجاز انتقال دهد. هرگونه عملیات اوراق گام پذیرش شده مبنی بر انتقال به بازار سرمایه یا خرید دین در شبکه بانکی توسط دستگاه اجرایی مجاز، ممنوع است.

ماده 5- دستگاه اجرایی مجاز می‌تواند اوراق گام پذیرش شده را تا سررسید، نگهداری نماید یا به سایر دستگاه‌های اجرایی مجاز و سایر اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی بجز شبکه بانکی با رعایت ضوابط و مقررات انتقال دهد. هرگونه عملیات اوراق گام پذیرش شده مبنی بر انتقال به بازار سرمایه یا خرید دین در شبکه بانکی توسط دستگاه اجرایی مجاز، ممنوع است.

تبصره 1- تنزیل یا خرید دین اوراق گام پذیرش شده در چهارچوب این آئین‌نامه، توسط مؤسسات اعتباری عامل طبق ضوابط و مقررات گام ممنوع است.

تبصره 2- انتقال اوراق گام به سازمان امور مالیاتی کشور به منزله ترتیب پرداخت بدهی بوده و به قیمت اسمی انجام می‌گیرد.

ماده 6- مؤسسه اعتباری عامل موظف است در سررسید، مبلغ اسمی اوراق گام (غیر قابل انتقال به بازار سرمایه) منتقل شده به دستگاه اجرایی مجاز را مطابق قوانین و مقررات مربوط به شماره حساب اعلام شده از سوی دستگاه ذی‌ربط واریز نماید.

تبصره - در صورت انتقال اوراق گام به بازار سرمایه، واریز وجه اوراق توسط شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و تسویه وجوه انجام می‌شود.

ماده 7- سازمان امور مالیاتی کشور موظف است در جهت شفاف‌سازی فرایندهای مربوط، ظرف دو هفته از تاریخ ابلاغ این آئین‌نامه، با صدور بخشنامه‌ای، ترتیبات مقرر در خصوص پذیرش اوراق گام بابت ترتیب پرداخت بدهی توسط مؤدیان و ساز و کارهای لازم برای تفویض اختیار بخشودگی تمام یا بخشی از جرایم قابل بخشش را حسب مقررات ماده (191) اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1380 اعلام نماید.

ماده 8- دستگاه اجرایی مجاز، موظف است با صدور بخشنامه‌ای، ترتیبات مقرر در خصوص پذیرش اوراق گام بابت ترتیب پرداخت تعهدات پرداخت نشده آن را به سازمان‌ها/شرکت‌های تابع و مشمول ذکر نام خود ابلاغ نموده و ظرف سه ماه ساز و کار اتصال سامانه‌های مربوط به سامانه گام را فراهم نماید. تا زمان اتصال سامانه‌های مربوط به سامانه گام، اوراق گام در چهارچوب رویه اعلامی بانک مرکزی و از طریق مکاتبات اجرایی پذیرش می‌شود.

ماده 9- در اجرای این آئین‌نامه، در کلیه مواردی که دستگاه اجرایی مجاز مکلف به پذیرش اوراق گواهی اعتبار مولد (گام) بابت پرداخت یا ترتیب پرداخت تعهدات پرداخت نشده اشخاص بدهکار می‌باشد، برات الکترونیکی نیز با همان شرایط و احکام، از حیث تسویه یا ترتیب پرداخت تعهدات پرداخت نشده، در حکم اوراق گام بوده و دستگاه اجرایی مجاز مکلف به پذیرش آن است.

ماده 10- هزینه‌های ناشی از تنزیل ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید از جمله اوراق گام و برات الکترونیکی به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی در راستای اجرای ماده (147) قانون مالیات‌های مستقیم با اصلاحات بعدی پذیرفته می‌شود.

محمد مخبر
معاون اول رئیس‌جمهور