شماره پرونده: 0400608-0400610
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای محمد آرام
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 3 اصلاح ضوابط اجرایی ماده 172 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفند 1366 موضوع ماده 50 قانون اصلاح موادی از قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1371/02/07 (ابلاغی به شماره 211/1094/4585 مورخ 1383/03/27 رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور)
گردشکار:
شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند 3 اصلاح ضوابط اجرایی ماده 172 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفند 1366 موضوع ماده 50 قانون اصلاح موادی از قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1371/02/07 (ابلاغی به شماره 211/1094/4585 مورخ 1383/03/27 رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور) را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که:
همان گونه که در متن ماده 172 قانون مالیاتهای مستقیم تصریح گردیده است، کلیه وجوه پرداختی و کمکهایی که مستقیماً به حسابهای تعیین شده از طرف دولت واریز میگردد و یا جهت تعمیر، تجهیز، احداث یا تکمیل برخی مراکز دولتی نظیر مدارس، دانشگاهها، مراکز بهداشتی و درمانی، کتابخانهها و … به مراجع مربوطه وزارتخانه/سازمان و ادارات و دانشگاههای دولتی پرداخت و یا اختصاص مییابد از امتیاز مالیاتی تعیین شده بهرهمند خواهند بود؛ بنابراین همانطور که در بندهای یک و 2 ضوابط اجرایی ماده مذکور نیز تبیین شده است، کلیه وجوه و کمکهای پرداختی به حسابهای تعیین شده از طرف دولت و یا به مراجع دولتی مربوطه در چهارچوب مقررات قانونی، از درآمد مشمول مالیات سال پرداخت اشخاص کمککننده قابل کسر میباشد؛ لیکن با وجود شرط و ضرورت دولتی بودن مراکز دریافتکننده وجوه پرداختی اشخاص حقیقی و حقوقی، در بند (3) از ضوابط اجرایی ماده 172 قانون مالیاتهای مستقیم، وجوه پرداختی به اشخاص حقوقی غیر دولتی نیز، از درآمد مشمول مالیات عملکرد سال پرداخت منبعی که مؤدی انتخاب خواهد کرد، قابل کسر اعلام شده است. بند مورد شکایت، به روشنی با توسعه دامنه شمول حکم قانونگذار و افزودن اشخاص حقوقی غیر دولتی همچون انجمنها و مؤسسات خیریه که مکرراً در اصلاحات ضوابط اجرایی صورت گرفته است، مغایر ماده 172 میباشد؛ لذا رسیدگی و صدور رأی شایسته مبنی بر ابطال بند (3) ضوابط اجرایی ماده 172 قانون مالیاتهای مستقیم ابلاغی به شماره 211/1094/4585 مورخ 1383/03/27 مورد استدعا است.
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
[مقرره فوق در بخش اسناد مرتبط در دسترس است.]
علیرغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمایم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نگردیده است.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1405/04/09 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آرا به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیأت عمومی
مفاد ماده 172 قانون مالیاتهای مستقیم راجع به کمکها و اعانات اشخاص و مؤدیان در خصوص بخش دولتی و ناظر به حسابهای معرفی شده از سوی دولت است و با توجه به این که اعمال هرگونه تخفیف و یا ترجیح و یا امتیاز مالیاتی باید به موجب حکم صریح قانون باشد و در قانون مذکور دلیلی مبنی بر این که مفاد آن شامل اشخاص و مؤسسات مندرج در ماده (3) ضوابط اجرایی مقرره مورد شکایت میشود، وجود ندارد لذا بر مبنای استدلال فوق که در دادنامه شماره 140431390000581335 مورخ 1404/03/06 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری منعکس شده، مقرره مورد شکایت خلاف قانون است و مستند به بند یک ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال میشود. این رأی بر اساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/02/10) در رسیدگی و تصمیمگیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.
احمدرضا عابدی
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری