اصلاح آیین‌نامه اجرایی ماده 10 قانون ساماندهی صنعت خودرو

وزارت صنعت، معدن و تجارت - وزارت کشور - وزارت راه و شهرسازی
وزارت امور اقتصادی و دارایی - وزارت نفت - سازمان حفاظت محیط زیست
سازمان ملی استاندارد ایران - گمرک جمهوری اسلامی ایران
فرماندهی کل انتظامی جمهوری اسلامی ایران - بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران

هیات وزیران در جلسه 1405/04/24 به پیشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت (با همکاری دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط) و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب کرد:

آئین‌نامه اجرایی ماده (10) قانون ساماندهی صنعت خودرو موضوع تصویب‌نامه شماره 243368/ت 61387 هـ مورخ 1402/12/28 با اصلاحات بعدی به شرح زیر اصلاح می‌شود:

1- متون زیر به عنوان بندهای (13) و (14) به ماده (1) اضافه می‌شود:

13- انواع خودروی ترکیبی (هیبریدی):

الف - خودرو بردافزا (ای‌آرای‌وی): انواع خودرو سواری دارای موتور برقی به عنوان نیروی محرکه خودرو و موتور احتراقی صرفاً به منظور تغذیه (شارژ) باتری بوده و در این آئین‌نامه جزء خودرو برقی محسوب می‌شود.

ب - خودرو برقی - بنزینی (هیبریدی) (اچایوی): انواع خودرو سواری با هر دو موتور پیستونی درون‌سوز جرقه‌ای - احتراقی و موتور برقی به عنوان نیروی محرکه.

پ - خودرو برقی - بنزینی (هیبریدی) پلاگین (پیاچایوی): انواع خودرو سواری با هر دو موتور پیستونی درون‌سوز جرقه‌ای - احتراقی و موتور برقی به عنوان نیروی محرکه که قابلیت تغذیه (شارژ) از طریق اتصال به منابع خارجی برق را دارند.

14- گروه کاربری پایه: کاربری‌هایی که به صورت هم خانواده در پرداخت عوارض عرضه‌کنندگان خودرو نوشماره امکان استفاده از گواهی اسقاط مطابق جدول زیر برای آن‌ها وجود دارد:

2- در تبصره (2) ماده (2)، عبارت «نرسیده باشند» جایگزین عبارت «رسیده باشند» می‌شود.

3- تبصره (3) ماده (2) حذف و تبصره (4) آن به عنوان تبصره (3) تلقی و متون زیر به عنوان تبصره‌های (4)، (5)، (6)، (7) و (8) به ماده یاد شده اضافه می‌شود:

تبصره 4- سن فرسودگی خودروهای دولتی مطابق سن فرسودگی جدول موضوع این ماده محاسبه می‌شود.

تبصره 5- خودروهای تجاری که مطابق با جدول فوق به سن فرسودگی رسیده‌اند، شامل محدودیت‌هایی از قبیل ممنوعیت حمل بار و مسافر در کلان شهرها و عدم ورود به منطقه کم انتشار آلاینده (LEZ) خواهند بود.

تبصره 6- کلیه سکوهای حمل بار و مسافر در کشور موظفند از هرگونه به‌کارگیری خودروهایی که به سن فرسودگی رسیده‌اند، ممانعت به عمل آورند.

تبصره 7- خودروهایی که مطابق با جدول موضوع این ماده به سن فرسودگی رسیده‌اند، سهمیه سوخت مطابق با نرخ اول و دوم برای آن‌ها تغذیه (شارژ) نخواهد شد و تنها در صورتی امکان دریافت کارت سوخت خواهند داشت که در سامانه ثبت نام کرده باشند.

تبصره 8- تردد، نقل و انتقال و تعویض پلاک خودروها به کلان شهرها پس از رسیدن به سن فرسودگی با رعایت شرایط ماده (5) ممنوع بوده و پلیس راهور فراجا موظف است نسبت به تخصیص شماره (کد) جریمه خودروهای فرسوده به تمامی دوربین‌های نظارتی اقدام کند.

4- ماده (3) به شرح زیر اصلاح می‌شود:

ماده 3- وزارت مکلف است تمامی زیرساخت‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری لازم برای ایجاد سامانه را فراهم و به منظور تمرکززدایی از عملکرد سامانه و پیشگیری از تخلفات صدور گواهی اسقاط، دسترسی لازم خدمت اینترنتی (وب‌سرویس) به سامانه را برای دستگاه‌های اجرایی مربوط از جمله پلیس راهور فراجا، بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران، وزارت کشور و وزارت راه و شهرسازی ایجاد نماید. وزارت مکلف است به استناد ماده (2) قانون هوای پاک مصوب 1396 با اصلاحات بعدی و با رعایت بند (پ) ماده (107) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403، دسترسی کامل خدمت اینترنتی (وب‌سرویس) به سامانه برای سازمان حفاظت محیط زیست، ایجاد نماید.

5- ماده (4) به شرح زیر اصلاح می‌شود:

ماده 4- در راستای توجیه‌پذیر شدن اسقاط و مشارکت در طرح‌های نوسازی انواع ناوگان خودرو فرسوده از نظر اقتصادی، سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی مکلف است با همکاری شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، وزارت، سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت راه و شهرسازی، در ازای اسقاط کامیون و کشنده، نسبت به اعطای گواهی صرفه‌جویی سوخت پذیرش شده در بهابازار (بورس) انرژی به صورت توأمان با صدور گواهی اسقاط توسط وزارت به مالک حقیقی یا حقوقی اسقاط‌کننده خودروی فرسوده به شرح زیر اقدام نماید:

1- دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط از جمله سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای، سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور و شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران مکلفند مطابق برنامه اعلامی تبصره (1) این ماده از ارائه هرگونه خدمات مرتبط با حمل و نقل برون‌شهری و درون‌شهری، از قبیل صدور بارنامه، باربرگ و ثبت عملکرد پیمایش و همچنین تخصیص سوخت پایه و سوخت مبتنی بر عملکرد به خودروهای باری کامیون و کشنده با ظرفیت اسمی (20) تن و بالاتر که بر اساس اطلاعات مندرج در کارت شناسایی وسیله نقلیه مشمول سن فرسودگی مندرج در جدول زیر می‌باشند، خودداری نمایند:

جدول زمان‌بندی ایجاد محدودیت تخصیص سوخت برای ناوگان فرسوده

تبصره 1- برنامه اعمال محدودیت متناسب با ظرفیت تولید داخل و واردات توسط وزارت، وزارت راه و شهرسازی (سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای) و وزارت کشور (سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور) تهیه و اعلام می‌گردد.

تبصره 2- پس از اجرای طرح برای ناوگان بالاتر از (50) تن، تصمیم‌گیری در خصوص اعمال محدودیت‌ها و مشوق‌های مندرج در این ماده برای سایر ناوگان با ظرفیت و سن پایین‌تر توسط کارگروهی با حضور نمایندگان سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای و سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور، وزارت و سازمان حفاظت محیط زیست انجام و توسط سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی ابلاغ می‌گردد.

2- متقاضیان اسقاط کامیون و کشنده موضوع این ماده که دارای کارت سوخت فعال مطابق تأییدیه شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران و همچنین تابعیت ایرانی مالک بر اساس احراز شناسه (کد) ملی (برای اشخاص حقیقی) یا شناسه ملی (برای اشخاص حقوقی) هستند، پس از اخذ تأیید اسقاط از وزارت و ابطال کارت سوخت توسط شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران می‌توانند علاوه بر گواهی اسقاط از گواهی صرفه‌جویی سوخت بر اساس شیوه‌نامه مورد اشاره این ماده بهره‌مند شوند. شیوه‌نامه اجرایی این ماده و میزان گواهی صرفه‌جویی قابل تخصیص به هر خودرو (متناسب با سن، ارزش بازار و سایر ویژگی‌های آن) حداکثر ظرف دو ماه پس از ابلاغ این آئین‌نامه توسط سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی با همکاری دستگاه‌های مذکور در این ماده تدوین و ابلاغ می‌گردد.

6- ماده (5) به شرح زیر اصلاح می‌شود:

ماده 5- کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا مسئول سیاست‌گذاری و اولویت‌بندی طرح‌های نوسازی و از رده خارج کردن خودروهای فرسوده و اعلام آن به وزارت به صورت سالانه می‌باشد.

تبصره 1- وزارتخانه‌های راه و شهرسازی، کشور و نفت موظفند طرح‌های خود را پس از هماهنگی با وزارت جهت تصویب در کارگروه اعلام نمایند.

تبصره 2- آن دسته از خودروهای فرسوده که در سامانه ثبت نام نموده و برای اسقاط، اعلام آمادگی کرده‌اند، با رعایت اولویت‌های موضوع این ماده، حداکثر تا پنج سال و زمان ایجاد شرایط لازم و اعطای تسهیلات مزبور از طریق سامانه از محدودیت‌های مربوط به خودروهای فرسوده، موضوع تبصره‌های ذیل ماده (2) این آئین‌نامه، مستثنا می‌باشند. وزارت موظف است در پایان هر سال، فهرست خودروهای مشمول معافیت را به پلیس راهور فراجا، وزارت کشور، وزارت نفت، بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران و کلیه دستگاه‌های مجری، جهت اعمال قانون اعلام نماید.

تبصره 3- دارندگان خودروهایی که علی‌رغم ایجاد شرایط لازم و اعطای تسهیلات توسط سامانه نسبت به خروج خودروهای فرسوده خود از ناوگان اقدام نکنند، پس از اعلام توسط وزارت به پلیس راهور فراجا، با ممنوعیت تردد و سایر محدودیت‌های موضوع تبصره‌های ذیل ماده (2) این آئین‌نامه مواجه می‌شوند.

تبصره 4- در صورت عدم استقبال متقاضیان در هر گروه کاربری با اولویت‌های مشخص شده در کارگروه، امکان ارائه مشوق‌ها به خودروهای با سن فرسودگی پایین‌تر مجاز بوده و عدم محدودیت ایجاد شده در تردد گروه قبلی لغو می‌شود.

7- ماده (6) حذف می‌شود.

8- ماده (7) به شرح زیر اصلاح می‌شود:

ماده 7- در اجرای تبصره (2) ماده (10) قانون، تولیدکنندگان خودرو و موتورسیکلت در داخل کشور موظفند به ازای تولید هر چهار دستگاه خودرو یا موتورسیکلت، گواهی اسقاط خودرو یا موتورسیکلت معادل را از مرکز اسقاط دریافت کنند. شماره‌گذاری خودروها و موتورسیکلت‌ها منوط به ارائه گواهی اسقاط توسط خودروسازان و موتورسیکلت‌سازان معادل بیست و پنج درصد (25%) تولید ماهانه است. مراکز اسقاط مکلف به ارائه گواهی اسقاط مورد تقاضای تولیدکنندگان خودرو و موتورسیکلت می‌باشند.

تبصره - در صورتی که میزان تولید گواهی اسقاط در گروه‌های کاربری پایه به میزان نیاز تولیدکنندگان و واردکنندگان نباشد، وزارت با تأیید سازمان حفاظت محیط زیست با توجه به میزان عرضه و تقاضای گواهی اسقاط در سایر گروه‌های کاربری گواهی اسقاط، مجاز به ادغام آن و یا ایجاد ساز و کار (مکانیزم) استفاده از گروه معادل به ازای گروه کاربری پایه خواهد بود.

9- در ماده (8)، واژه «متناظر» جایگزین واژه «متناسب» و جدول آن بدین شرح اصلاح می‌شود:

10- تبصره (4) ماده (8) به شرح زیر اصلاح می‌شود:

تبصره 4- برای خودروهای امدادی (آمبولانس و آتش‌نشانی)، یگان حفاظت سازمان حفاظت محیط زیست، نظامی، امنیتی و انتظامی گواهی اسقاط معادل بیست و پنج درصد (25%) جدول موضوع این ماده اعمال خواهد شد.

11- در تبصره (6) ماده (8)، عبارت «و واردکنندگان پیش از ثبت سفارش متعهد به ارائه گواهی اسقاط (کامیون و کشنده) می‌باشند.» بعد از عبارت «صورت می‌گیرد» اضافه می‌شود.

12- تبصره (1) ماده (10) به شرح زیر اصلاح می‌شود:

تبصره 1- تولیدکنندگان خودروهای ترکیبی (هیبریدی) موظفند به ازای تولید هر (4) خودرو، گواهی اسقاط (1) دستگاه خودرو از همان گروه خودرویی مندرج در جدول ماده (2) این آئین‌نامه را در سامانه درج نمایند و واردکنندگان خودروهای ترکیبی (هیبریدی) موظفند به ازای واردات هر (2) دستگاه خودرو، فارغ از میزان ارزبری، گواهی اسقاط (1) دستگاه خودرو از همان گروه خودرویی مندرج در جدول ماده (2) این آئین‌نامه را در سامانه درج نمایند.

13- در تبصره (2) ماده (10)، عبارت «و وزارت راه و شهرسازی» بعد از عبارت «وزارت کشور» اضافه می‌شود.

14- در ماده (11)، عبارت «و با قیمت مصوب سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان،» حذف و عبارت «پس از تولید گواهی اسقاط» جایگزین عبارت «از دریافت خودروی اسقاطی» می‌شود.

15- تبصره‌های (2)، (5)، (6) و (9) ماده (11) حذف می‌شوند.

16- در تبصره (3) ماده (11)، عبارت «وزارت نفت» جایگزین عبارت «گمرک جمهوری اسلامی ایران» می‌شود.

17- تبصره (7) ماده (11) به شرح زیر اصلاح می‌شود:

تبصره 7- در صورت عدم تأمین گواهی اسقاط در سامانه به تشخیص وزارت، تولیدکنندگان خودرو می‌توانند یک و نیم درصد (5/1%) به مأخذ تبصره (1) ماده (28) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 را به صندوق پرداخت نمایند. سازمان امور مالیاتی کشور مکلف است نسبت به صحت‌سنجی موضوع (به صورت خدمات (سرویس) برخط و در لحظه به سامانه) اقدام و سپس وزارت تأییدیه شماره‌گذاری (رعایت شرط اسقاط) را به پلیس راهور فراجا ارسال نماید.

18- متن زیر به عنوان تبصره به ماده (12) اضافه می‌شود:

تبصره - در اجرای صحیح مفاد تبصره (2) ماده (10) قانون، صندوق موظف است تحت نظارت وزارت، اطلاعات مالی درآمد (شامل گزارش دریافتی به تفکیک شرکت‌های تولیدکننده و واردکننده، تعداد محصول، تاریخ واریز به صندوق، تاریخ واریز صندوق به خزانه‌داری کل کشور، گردش مالی ناشی از عوارض مربوط به این قانون) و هزینه کرد (از قبیل پرداخت تسهیلات به تفکیک گروه کاربری) را به صورت برخط به سامانه ارائه نماید. صندوق موظف به هماهنگی کامل با وزارت در حوزه منابع و مصارف وجوه دریافتی حوزه اسقاط خودروهای فرسوده می‌باشد.

19- جدول ماده (15) به شرح زیر اصلاح می‌شود:

20- تبصره (4) ماده (15) به شرح زیر اصلاح می‌شود:

تبصره 4- شماره‌گذاری خودروها و موتورسیکلت‌های تولید داخل منوط به ارائه گواهی اسقاط معادل یک دستگاه خودرو به ازای هر (4) دستگاه تولید محصولات خود، مطابق با تعداد گواهی اسقاط مندرج در جدول موضوع این ماده خواهند بود.

21- تبصره (5) ماده (15) حذف می‌شود.

22- تبصره (6) ماده (15) به شرح زیر اصلاح می‌شود:

تبصره 6- متقاضیانی که در طرح‌های جایگزینی موتورسیکلت‌های فرسوده نسبت به انتخاب موتورسیکلت‌های برقی اقدام نمایند تعداد گواهی اسقاط موتورسیکلت فرسوده آن‌ها، معادل دو برابر تعداد گواهی اسقاط مندرج در جدول موضوع این ماده، در نظر گرفته خواهد شد. نحوه تخصیص این تعداد گواهی اسقاط به ذی‌نفعان در طرح‌های جایگزینی، مطابق با شیوه‌نامه‌های ابلاغی وزارت خواهد بود.

23- متن زیر به عنوان تبصره (7) به ماده (15) اضافه می‌شود:

تبصره 7- قیمت‌گذاری برای انواع گواهی اسقاط با در نظر گرفتن جزء (2) بند (ث) ماده (48) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403، مطابق با گروه کاربری تعیین شده در ماده (1) این آئین‌نامه صورت می‌گیرد.

24- در تبصره (1) ماده (18)، عبارت «با کسب نظر از» جایگزین واژه «با همکاری» می‌شود.

25- در انتهای تبصره (2) ماده (18)، عبارت «همچنین سازمان حفاظت محیط زیست مطابق قانون امکان بازدید و نظارت بر مراکز اسقاط را دارد.» اضافه می‌شود.

26- در ابتدای ماده (21)، عبارت «تصویب‌نامه شماره 61572/ت 42596 ک مورخ 1388/03/20،» اضافه می‌شود.

محمدرضا عارف
معاون اول رئیس‌جمهور