مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی - جلسه 195

بسم الله الرحمن الرحیم

جلسه یکصد و نود و پنجم 14 اسفند ماه 1384 هجری شمسی (195) 4 صفرالمظفر 1427 هجری قمری
مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی
دوره هفتم ـ اجلاسیه دوم

1385 ـ 1384

فهرست مندرجات:
1ـ اعلام رسمیت و دستور جلسه.
2 ـ تلاوت آیاتی ازکلام الله مجید.
3 ـ تذکرات نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی به مسوولان اجرایی کشور.
4 ـ ادامه بحث و بررسی درخصوص تبصره‌های درآمدی لایحه بودجه سال 1385 کل کشور.
5 ـ قرایت اسامی غایبین و تاخیرکنندگان.
6 ـ اعلام ختم جلسه و تاریخ تشکیل جلسه آینده.

«جلسه ساعت هشت و بیست و سه دقیقه به ریاست آقای غلامعلی حدادعادل رسمیت یافت»

اداره تدوین مذاکرات مجلس شورای اسلامی

1 ـ اعلام رسمیت و دستور جلسه
رییس ـ بسم الله الرحمن الرحیم
با حضور 213 نفر جلسه رسمی است ، دستور جلسه را اعلام بفرمایید.
منشی (حاجی بابایی) ـ بسم الله الرحمن الرحیم
دستور جلسه یکصد و نود و پنجم روز یکشنبه چهاردهم اسفندماه 1384 هجری شمسی مطابق با چهارم صفر 1427 هجری قمری:
ادامه رسیدگی به گزارش کمیسیون تلفیق درمورد لایحه بودجه سال 1385 کل کشور.

2 ـ تلاوت آیاتی ازکلام الله مجید
رییس ـ تلاوت کلام الله مجید را آغاز بفرمایید.
(آیات 88 ـ 85 از سوره مبارکه «هود» توسط قاری محترم آقای کریم منصوری قرایت گردید)

اعوذبالله من الشیطان الرجیم ـ بسم الله الرحمن الرحیم
و یا قوم اوفوا المکیال و المیزان بالقسط و لا تبخسوا الناس اشیاهم و لا تعثوا فی الارض مفسدین * بقیت الله خیر لکم ان کنتم مومنین و ما انا علیکم بحفیظ * قالوا یا شعیب ا صلاتک تامرک ان نترک ما یعبد آباونا او ان نفعل فی اموالنا ما نشوا انک لانت الحلیم الرشید * قال یا قوم ا رایتم ان کنت على بینه من ربی و رزقنی منه رزقا حسنا و ما ارید ان اخالفکم الى ما انهاکم عنه ان ارید الا الاصلاح ما استطعت و ما توفیقی الا بالله علیه توکلت و الیه انیب *
(صدق الله العلی العظیم ـ حضار صلوات فرستادند)

رییس ـ از آقای منصوری قاری ارجمند، سپاسگزاری می کنیم.

3 ـ تذکرات نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی به مسوولان اجرایی کشور
رییس ـ تذکرات نمایندگان محترم مجلس به مسوولان اجرایی کشور را قرایت می کنم:
ـ آقای حسن کامران دستجردی نماینده محترم اصفهان به رییس جمهور محترم درخصوص دستور توجه بیشتر به کارکنان هسته‌ای اصفهان و جلوگیری از تعدیل آن‌ها.
ـ آقایان: محمد علیخانی نماینده محترم قزوین، آبیک و البرز، محمد قمی نماینده محترم پاکدشت، علیرضا محجوب نماینده محترم تهران، ری، شمیرانات و اسلامشهر به رییس جمهور محترم درخصوص دستور رسیدگی عاجل به وضعیت عدم پرداخت حقوق کارکنان شرکت‌های فرنخ، مه نخ، نازنخ، پوشینه بافت و لامپ الوند.
ـ آقای علی زادسر نماینده محترم جیرفت و عنبرآباد به رییس جمهور محترم درخصوص دستور به رییس سازمان میراث فرهنگی برای بررسی سوابق سرپرست تیم کاوشگران میراث فرهنگی جیرفت و دستور به وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی درخصوص سروسامان دادن به وضعیت هنرمندان شهرستان‌های جیرفت و عنبرآباد بخصوص شعرای عاشورایی و حماسه سرا و رفع مشکلات و تنگدستی معیشتی آنان.
به وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی درخصوص توجه دادن به خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران و دیگر رسانه ها برای رعایت و عدم استفاده از کلمات مجعول مثلا حوزه «هلیل رود» بجای کلمه «جیرفت کهن».
ـ آقایان: ایرج ندیمی نماینده محترم لاهیجان و سیاهکل و علی عسکری نماینده محترم مشهد و کلات به وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی درخصوص تقویت و تجهیز کتابخانه‌های مساجد و مدارس در روستاها به تازه های آموزشی، کمک آموزشی حسب کمبودهای اساسی اقتصادی و دسترسی عامه مردم و دانش آموزان.
ـ آقای ایرج ندیمی نماینده محترم لاهیجان و سیاهکل به رییس جمهور محترم درخصوص دستور توجه بیشتر به کمبودهای اساسی ورزش روستایی با توجه به نیازهای اساسی فضای ورزشی و دیگر نیازهای تامین البسه و وسایل ورزشی بخصوص ایام تعطیلات ابتدای سال.
ـ آقایان: علی عسکری نماینده محترم مشهد و کلات، ایرج ندیمی نماینده محترم لاهیجان و سیاهکل و محمدعلی حیاتی نماینده محترم لامرد و مهر به وزیر محترم آموزش و پرورش درخصوص اعلام علت عدم پرداخت طلب های معوقه فرهنگیان و عیدی غدیر.
ـ آقای مختار وزیری نماینده محترم کهنوج و منوجان و قلعه گنج به وزرای محترم کشور و مسکن و شهرسازی درخصوص توجه ویژه زلزله زدگان بخش فاریاب شهرستان کهنوج.
ـ آقای سیدمصطفی سیدهاشمی نماینده محترم مراغه و عجبشیر به وزیر محترم جهادکشاورزی درخصوص رسیدگی به مشکلات و معضلات مرغداران کشور و جلوگیری از رکود اقتصادی حاکم بر این صنعت.
ـ آقای کریم شافعی نماینده محترم مرند و جلفا به وزیر محترم نفت درخصوص رعایت اصول (77) و (125) قانون اساسی در انعقاد قرارداد فروش گاز به کشورهای هند و پاکستان.
ـ آقای امیدوار رضایی میرقاید نماینده محترم مسجدسلیمان، لالی و هفتگل به وزیر محترم نفت درخصوص پیگیری مصوبات قبلی دولت مبنی بر جمع آوری لوله‌های نفت و گاز از محدوده مسکونی شهر مسجدسلیمان و پیشگیری از انتشار گازهای سمی در مناطق ناامن شهر.
به وزیر محترم صنایع و معادن درخصوص تسریع در تکمیل شهرک‌های صنعتی مسجدسلیمان، لالی و هفتگل.
ـ آقایان: رضا رحمانی نماینده محترم تبریز، اسکو و آذرشهر، سلمان خدادادی نماینده محترم ملکان، ناصر نصیری نماینده محترم گرمی و کریم شافعی نماینده محترم مرند و جلفا به وزیر محترم جهادکشاورزی درخصوص رسیدگی جدی و موثر نسبت به حل مشکلات پیش آمده برای مرغداران کشور.
ـ آقای بایرام گلدی برمک نماینده محترم کلاله و مینودشت به رییس جمهور محترم درخصوص دستور لزوم هماهنگی استاندار در عزل و نصب مسوولین اجرایی استان و شهرستان ها.
ـ آقای محمد آشوری تازیانی نماینده محترم بندرعباس، حاجی آباد، قشم و ابوموسی به وزیر محترم کشور درخصوص تسریع در رسیدگی به خسارت دیدگان زلزله اخیر شمال هرمزگان، منطقه کوشای احمدی شهرستان حاجی آباد.

4 ـ ادامه بحث و بررسی درخصوص تبصره‌های درآمدی بودجه سال 1385 کل کشور
رییس ـ نطق و تذکر قبل از دستور نداریم. آقای حاجی بابایی دستور را قرایت بفرمایید.
منشی (حاجی بابایی) ـ در بند «و» پیشنهادی نیست؟
ایمانی ـ پیشنهاد دارم.
رییس ـ آقای ایمانی پیشنهاد دارید؟ ما خواهش کرده بودیم برای اینکه از این مرحله بگذریم شما مطرح نکنید، ولی در عین حال اگر می خواهید مطرح کنید، مطرح بفرمایید.
قدرت الله ایمانی ـ بسم الله الرحمن الرحیم
پیشنهاد بنده صفحات (14) و (17) است. همکاران گرامی استحضار دارند تسهیلات و اعتبارات این بند کذایی بند «و»، بیشتر به طرح‌های نیمه تمام خصوصا طرح‌هایی که درسال های 85 و 86 به اتمام می‌رسند اختصاص داده شده و در این بند، عزت و احترامی هم برای مناطق محروم درنظر گرفته شده که مناطق محروم در استفاده از این اعتبارات در اولویت هستند و این در صورتی است که همه ما می‌دانیم بسیاری از مناطق محروم، چه استانی و چه شهرستانی فاقد طرح هستند، تا چه رسد به طرح نیمه تمام یا غیرنیمه تمام. یعنی مناطق محروم آهی ندارند که با ناله سودا کنند. در نتیجه باز می‌بینیم که عملا تسهیلات این بند بیشتر به سمت استان‌های برخوردار سرازیر می‌شود.
نادران ـ تذکر دارم.
رییس ـ آقای نادران! قبل از جناب عالی (5) نفر دیگر هم هستند که من نمی دانم صحبت آن‌ها هم در چه رابطه‌ای است.
نادران ـ پیشنهاد ایشان طرح جدید است و پیشنهاد طرح جدید ممنوع است.
رییس ـ اجازه بفرمایید، آقایان: جمشیدی، شهریاری، فرهنگی، عبداللهی، شجاع پوریان، نادران. این ها اسامی است که اینجا نوشته، آن‌ها هم چون ممکن است که می‌دانند این در دستور است خواسته اند تذکر بدهند. اگر می خواهید باب تذکر باز شود، ما باید از آقای جمشیدی، شهریاری... همینطور شروع کنیم و پایین بیاییم. من خواهش می کنم شما هم اجازه بدهید وارد دستور شویم. ما که هنوز نشنیده ایم، بگذارید بحثشان را بکنند. شما ادامه بدهید.
ایمـانی ـ این ممکـن است با شعـار و روح عدالتخـواهی و عدالت محوری دولت نهم و مجلس اصولگرای هفتم، همخوانی نداشته باشد. درسال 83 اعتبارات طرح‌های عمرانی برای اتمام طرح‌های نیمه تمام اختصاص داده شده، درسال 84 همین کار صورت گرفته و در سال 85 هم داریم اینکار را صورت می دهیم و در سال 86 هم داریم از همین حالا نظرها و دیدگاه ها را به این سمت و سو هدایت می کنیم.
سوال من این است که تا چه موقع باید در پشت چراغ قرمز ترافیک سنگین طرح‌های نیمه تمام متوقف شد و این ترافیک سنگین چه موقع روان خواهد شد؟ چراغ سبز چه موقع لبخند مهرورزانه خود را به سمت و سوی مناطق جدید و مناطق محروم خواهد زد؟ بنابراین برای خروج از این بن بست پیشنهاد می‌شود ضمن موافقت با افزایش اعتبار این بند و تسریع در اتمام طرح‌های نیمه تمام اجازه داده شود، طرح‌های جدید در سال 85 جهت رعایت عدالت در مناطق، خصوصا مناطق محروم داده شود. لذا از همه همکاران گرامی، خصوصا همکاران مناطق محروم درخواست می کنم که به این پیشنهاد رای مثبت بدهند. عزیزان، همکاران گرامی استحضار دارند اگر ما کلا این بند را حذف کنیم و یا اعتبارات آن را کاهش دهیم، خیلی از طرح ها دیگر قابلیت اجرایی را ندارند و ایجاد اشتغال نمی شود. وقتی که ایجاد اشتغال هم نشود بحران بیکاری ایجاد می‌شود و الان هم مجلس به نیمه دوم عمر خودش رسیده، مجلس هفتم برای مردم با یک امیدی وارد صحنه شده و مردم هم انتظار دارند که مجلس هفتم چه کاری برای آن‌ها انجام خواهد داد. ما اگر بیاییم فقط دنبال این باشیم که طرح‌های نیمه تمام گذشته را تمام کنیم، الان چیز جدیدی برای مردم و خصوصا مناطق محرومی که واقعا فاقد طرح و طرح‌های نیمه تمام هستند، نداریم. خواهش می کنم که عزیزان و همکاران بزرگوار به این پیشنهاد رای مثبت بدهند تا دولت جدید، ان شا الله درسال آینده به آن اهداف و برنامه‌هایی که دارد برسد، خیلی ممنون.
رییس ـ مخالف را دعوت بفرمایید.
منشی (قربانی) ـ جناب آقای نادران مخالف هستند.
منشی (حاجی بابایی) ـ آقای رییس ! من یک اشاره کنم، با این پیشنهاد آقای ایمانی فقط (150) هزار میلیارد ریال آن مطرح است. آن بخش قسمت‌های هزینه‌ای آن را در هزینه‌ای مطرح می کنیم.
منشی (قربانی) ـ آقای نادران بفرمایید.
الیاس نادران ـ بسم الله الرحمن الرحیم
آقای رییس! توجه بفرمایید یک پیشنهاد وقتی مطرح می‌شود، کلیت آن مطرح می‌شود. آقای حاجی بابایی اجازه ندارند که پیشنهاد دوستان را تفکیک کنند. بفرمایند یک بخشی از آن طرح می‌شود و یک بخشی از آن طرح نمی شود. آقای ایمانی همانطور هم که در طرح مساله فرمودند، این (150) هزار میلیارد ریال را برای شروع طرح‌های جدید دارند پیشنهاد می‌کنند. مجلس به ارقام کمتر از این رای نداده و این عرف در مجلس نبوده که ما رقمی را مطرح کنیم و اگر رای نیاورد ارقام بالاتر از آن را که حتی نسبت به پیشنهاد دولت بالاتر هم هست، دوباره در مجلس به رای گیری بگذاریم.
من فکر می کنم اساسا پیشنهاد ایشان بدلیل اینکه برای شروع طرح‌های جدید است قابل طرح نباشد. اگر می‌فرمایید قابل طرح است به اعتقاد من با توجه به آثار تورمی که دارد، با توجه به عدم تعادل هایی که در اقتصاد ملی ایجاد می‌کند، با توجه به شرایط بین‌المللی که ما داریم و این نسبت به پیشنهاد دولت حداقل (5/2) هزار میلیارد تومان اضافه می‌کند. یعنی نزدیک (3) میلیارد دلار باز هم از ذخایر ارزی ما را کاهش می‌دهد و ما را دچار مخاطره می‌کند. ظرفیت بخش خصوصی را برای سرمایه گذاری از او می‌گیرد و اساسا درمقابل این افزایش ما پیشنهاد پروژه عمرانی نداریم. خود دولت ادعا کرده با کار کارشناسی که انجام داده، ظرفیت عمرانی کشور، براساس (125) هزار میلیارد ریال برداشت از ذخایر ارزی تامین می‌شود. من نمی دانم ایشان این (25) تایی را که اضافه کردند برچه مبنایی بوده، برای تامین چه پروژه‌هایی بوده و آثار تورمی آن را از کجا دیدند و کجا اجازه داده می‌شود که طرح‌های جدید که پیشنهاد می‌شود قابل طرح باشد؟ متشکرم.
رییس ـ خیلی ممنون، موافق صحبت بفرمایند.
منشی (قربانی) ـ جناب آقای فرهنگی موافق هستند، بفرمایید.
محمدحسین فرهنگی ـ بسم الله الرحمن الرحیم
همکاران عزیز، برادران و خواهران عنایت داشته باشند، بحث بسیار روشن است. اراده‌ای بسیار جدی در مجلس شورای اسلامی وجود دارد که کشور...
جمشیدی اردشیری ـ تذکر دارم.
رییس ـ آقای جمشیدی! اجازه بفرمایید، این...
جمشیدی اردشیری ـ شما به دیگران اجازه می دهید.
رییس ـ نه! به کسی اجازه ندادیم. الان هیچکس تذکر نداده، اگر خواستیم باب تذکر را باز کنیم شما اولین نفر هستید.
جمشیدی اردشیری ـ تذکر در همین رابطه دارم.
رییس ـ نه! اگر خواستیم باب تذکر را باز کنیم شما اولین نفر هستید.
جمشیدی اردشیری ـ آقای دکتر! ما به حضرت عباس بیچاره شدیم، ما قفل شدیم، حیثیت ما در بیرون در میان مردم رفت. شما ملت را قفل کردید، پدر دولت را ما درآوردیم. چرا اجازه نمی دهید ما حرف بزنیم؟
رییس ـ آقای جمشیدی! خیلی خوب، می خواهید تذکر بدهید؟ بفرمایید. دیگر آقای شهریاری، آقای فرهنگی، آقای عبداللهی، آقای شجاع پوریان، آقای نادران تذکر بدهید. تا بعد از فروردین هم این بودجه در دستور کار هست. شما خودتان هم که می دانید بنده به حسب وظیفه عرض می کنم، نوع تذکرات،یک نقابی بر مخالفت یا موافقت با موضوع است. چون موافق و مخالف یکی بیشتر نیست، معمولا به تذکر متوسل می‌شوند. با اینحال بنده در خدمت شما هستم. آقای جمشیدی بفرمایید.
یکی از نمایندگان ـ آقای دکتر اینطور نیست.
رییس ـ بسیارخوب، نوع آن را عرض کردم، نوعا اینطور است.
محمدحسن جمشیدی اردشیری ـ بسم الله الرحمن الرحیم
جناب آقای حدادعادل! تذکر من همان ماده (23) حفظ شان مجلس است.
آقای حداد، آقای دکتر، جناب آقای رییس! در خارج از مجلس آنچه که در مجلس می گذرد چیست؟ حفظ شان مجلس این نیست که ما در داخل مجلس، یواش یواش بیاییم و عرض ادب و عرض سلام کنیم. ما باید شان مجلس را در خارج از مجلس، در میان مردم، در نزد مقام معظم رهبری حفظ کنیم. بینی و بین الله آنچه را که از دیروز تا الان گذشت، چه دارد می گذرد؟ مردم چه می‌گویند؟ مردم نمی گویند مجلس در برابر دولت است؟ رییس محترم جمهور از مجلس استدعا کرد، یاری دهید، کمک کنید، کمک این است؟ (رییس ـ واقعا تذکر شما وارد است؟) اجازه بدهید! من (10) تا بودجه را خودم در این مجلس بوده ام، (10) بودجه بسته شد. در هیچ دوره‌ای از بودجه، اینطور با دولت برخورد نشد. ما پدر دولت را درآوردیم، پدر خودمان را درآوردیم. ما بدنبال (5)، (10) نفر از کارشناسان داریم راه می افتیم و ما در این مجلس چیزی نمی فهمیم؟ ما نمی دانیم؟ والله مجلس نمی داند دارد چکار می‌کند. بضرر خودش دارد هر...
رییس ـ میکروفون ایشان را خاموش کنید. ببینید! مجلس یک قوه مستقل است. ما از اول اعلام کردیم با دولت قصد ستیزه و مخالفت نداریم، قصد همکاری با دولت را داریم ولی معنی همکاری با دولت این نیست که مجلس استقلال خودش را در رای از دست بدهد. مجلس رای مستقل دارد، رای مستقل مجلس به معنای مخالفت با دولت و تضعیف دولت نیست. اجازه بدهید قوا با حفظ شان و منزلت خودشان، کار خودشان را بکنند. اتفاقا بنده معتقدم شان و منزلت مجلس در این است که رای مستقل خودش را بدهد. من محض اطلاع ملت عزیزمان هم عرض می کنم، هیچ اتفاق عجیبی در مجلس نیفتاده، بر سر یک مساله که هر دو طرف هم قصد خدمت دارند و هیچکدام قصد تضعیف دولت را ندارند، اختلاف نظری است که از قضا تعداد موافقان و مخالفانش نزدیک بهم است. چون نزدیک بهم است، هربار که رای بگیریم دو نفر ممکن است از آن‌هایی که قبلا رای دادند در مجلس باشند یا نباشند، رای ها عوض می‌شود. این هیچ پدیده عجیب غیرقابل فهمی نیست و به معنی کسر شان و منزلت مجلس نیست، بلکه نشاندهنده جدی بودن نمایندگان است که همه برسر عقیده خودشان اصرار دارند، اجازه بدهید کارمان را بکنیم.
من از آقای جمشیدی هم ممنونم. من خواهش می کنم آقای بزرگیان، آقای دکترشهریاری اجازه بدهید کارمان را ادامه بدهیم، آقای فرهنگی بفرمایید.
فرهنگی ـ بسم الله الرحمن الرحیم
عرض می کردم که صورت مساله کاملا روشن است. دولت، اراده جدی بر ساختن کشور، بر پیشرفت، بر توسعه، بررسیدن به اولین گام‌های چشم انداز بیست ساله در تبدیل شدن به قدرتی اقتصادی در منطقه، این اراده را دارد. این اراده را در قالب بودجه خود به مجلس ارایه کرده و الان (همانگونه که دیروز) مجلس دربرابر یک آزمون جدی قرار دارد که به این اراده دولت ندای همراهی یا ندای مخالفت سر دهد، این را پنهان نکنیم.
جناب آقای دکتر حدادعادل! من فرمایش حضرت عالی را شخصا بعنوان یکی از اعضای این مجلس قبول ندارم که ما بگوییم جلو عمران را در کشور می خواهیم بگیریم، (200) میلیارد تومان را از بخش کشاورزی می خواهیم کم کنیم، بیش از (100) میلیارد از بخش آب می خواهیم کم کنیم، از همه طرح‌های عمرانی ملی که مطالعات آن‌ها درجهت داشتن توجیه اقتصادی، قبلا سپری شده می خواهیم کم کنیم، بعد هم بگوییم که هیچ اتفاقی نیفتاد. یک موضوع بسیار عادی بود، یک جابجایی بسیار ساده و طبیعی بود و ابر و باد و مه و خورشید همه هم دست به دست هم می‌دهند که رای قانونی نمایندگان مجلس در جلسه دیروز برخلاف آئین‌نامه داخلی مخدوش شود و الان پیشنهاد جدید را هم می خواهید بگویید نمی توانید مطرح کنید، برای اینکه این هدف حاصل نشود. موارد مختلفی در روزهای گذشته گفته شد، گفته شد که باید ارز فروخته شود و چنین امکانی وجود ندارد. خوب، امکان وجود ندارد. ارز فروخته نمی شود، در حساب ذخیره ارزی می‌ماند، کار عمرانی هم کمتر پیش می‌رود. فردا هم می‌فرمایید که بله، عملکرد یکمقداری کمتر بود، مگر درگذشته چنین اتفاقی نمی افتاد که ما الان این را دلیل برمخالفت قرار می دهیم؟ می گوییم تورم بوجود می‌آید، البته با تناقض، از یکطرف می گوییم تورم بوجود می‌آید، از یکسویی می گوییم که این عدد، عدد اندکی است، این عدد اندک به سقف لایحه دولت اضافه شده چرا اینهمه جنجال و سر و صدا می کنید؟ خیلی خوب، اندک است چرا تورم فوق‌العاده درست می‌کند؟ اگر اندک نیست چرا می گوییم اندک است؟ یک کمک خاصی است به رشد اقتصادی و عمرانی کشور، هر عوارضی هم داشته باشد خودش، خودش را جبران می‌کند.
یکی از دوستان یک یادداشتی دادند که رای خود را آشکار فرمودید، مثل اینکه ایشان متوجه نشدند بنده در موافقت با پیشنهاد جناب آقای ایمانی صحبت می کنم، رای بنده، رای موافق به پیشنهاد جناب آقای ایمانی است. برداشت ایشان شاید این بوده که تذکر می دهم.
اینکه گفته می‌شود ما متمم خواهیم آورد، خیر، متمم راه حل این قضیه نیست. متمم حلال مشکل نیست، برای اینکه وقتی شما می گویید متمم می آوریم بارها متمم آمد و گوشت قربانی شده، به اهداف موردنظر نرفته، این یک.
دوم، چه وقت می خواهید این متمم را بیاورید؟ در نیمه دوم سال، نیمه دوم سال چه وقت است؟ وقتی است که دراکثر مناطق کشور دیگر کار عمرانی امکانپذیر نیست، چون مناطق سردسیر هستند، یعنی پروژه‌های ملی در مناطق سردسیر بخوابند، برای اینکه ما می خواهیم یک احساسی را درمجلس داشتیم، این احساس را ثابت کنیم.
با یک فوریتی جدید هم بنظر بنده قابل جمع است که بعضی از دوستان اصرار داشتند، همان در دستور کار کمیسیون است. ممکن است در اصلاح ماده (1) قانون برنامه، تصمیمی در تبدیل حساب به صندوق گرفته شود و درباره طرح‌هایی که دارای توجیه اقتصادی هستند، اصلاح بند تبصره (2) هم با آن عجین شود، یعنی عنوان طرح، تغییر کند و بصورت صندوق این تحویل داده شود. لذا چنین نگرانی را بنده شخصا ندارم و از دوستان خواهش می کنم این بحث را در یکجا قطع کنند و اجازه ندهند بیش از این مسیر به سمتی رود که مجلس متهم شود به اینکه با عمران و بخش عمرانی مخالف است، خیلی متشکرم.
رییس ـ آقای فرهنگی! جناب عالی حق دارید نظرتان را داشته باشید. نظرتان را هم بدهید. ولی به هیات رییسه و به بنده که جلسه را اداره می کنم نسبتی ندهید. من باز عرض می کنم برای من اجرای آئین‌نامه، اصل و مهم است و تلاش می کنم که نظر شخصی خودم را در اجرای آئین‌نامه دخالت ندهم. دیروز هم عرض کردم که جلسه را بعنوان تنفس تعطیل کردم، گفتم مقدمات این پیشنهاد برای من شبهه ناک بوده و چون نتوانستم این شبهه را برطرف کنم با موافقت خود شما پیشنهاد دیگری را به رای گذاشتیم. خواهش می کنم که در اظهاراتتان یکقدری نرمتر، یکقدری معتدل تر و به دور از احساس صحبت کنید. من همانطور که عرض کردم یقین دارم هیچیک از دو طرف این موضوع قصدشان تضعیف دولت نیست هر دو قصد تقویت دولت و خدمت به کشور را دارند دو دیدگاه کارشناسی است در مقابل هم قرار گرفته و تعداد طرفداران آنهم خیلی نزدیک بهم است (10) بار هم رای گیری کنیم ممکن است این زیر و بالا شود این پدیده طبیعی است که در این مجلس حالا به ظهور رسیده. کمیسیون، آقای مفتح صحبت کنند.
محمدمهدی مفتح (مخبر کمیسیون تلفیق) ـ
بسم الله الرحمن الرحیم
بنده فکر می کنم که ضروری باشد باتوجه به صحبت موافق محترم با پیشنهاد ارایه شده یکبار دیگر بر این نکته تاکید کنم. همچنانکه ریاست محترم مجلس هم فرمودند مجلس و کمیسیون تلفیق که من در بیان نظرات آن‌ها وظیفه دارم که در اینجا مطالبی را خدمت شما عرض کنم بر انجام کارهای عمرانی، بر رشد اقتصادی کشور، بر توسعه کشور و بر ایجاد اشتغال تاکید فراوان دارد و در این راه هم مجلس و هم دولت کاملا متفق و هم نظر هستند و هیچ اختلافی در این زمینه بین نمایندگان مجلس، کمیسیون تلفیق، دیدگاه های دولت، تلاش دولت وجود ندارد.
همه ما هم علاقه مند هستیم در کشور کارهای عمرانی تحرک بیشتری پیدا کند، پروژه‌های نیمه تمام هرچه زودتر تکمیل شود، رشد اقتصادی پیدا شود، اشتغال ایجاد شود، از معضل بیکاری کاسته شود و همه این مسایلی که همه می‌دانیم، نیازی به تکرار این ها شاید نباشد اما نکته ای که ما می گوییم این است که هر تصمیمی یک هزینه دارد، این تصمیمی که گرفته شده است، دولت محترم ارایه کرده (125) هزار میلیارد ریال این چه هزینه‌ای در بر دارد؟ فقط نکته ای که در کمیسیون تلفیق دوستان روی آن بحث کردند و عرض کردم با رای بالایی هم شاید بیش از دو سوم تعداد اعضای کمیسیون تلفیق به آن مطلب رای دادند توجه به هزینه‌های این مطلب داشتند برای اینکه این کار انجام شود، در قبال آن جامعه چه هزینه‌ای را باید تقبل کند؟
من نمی خواهم توضیح بدهم توضیحات مکرر داده شده اینکه این کاری که می خواهد انجام شود به تبع آن هزینه‌ای که باید جامعه پرداخت کند برای اینکه این میزان پول در کارهای عمرانی مصرف شود یک تورم بالایی است که به کشور تحمیل خواهد شد و تورم هم بر اقشار محروم فشار بسیار بیشتری خواهد آورد این توجهی است که کمیسیون به آن داشت و ذهن نمایندگان محترم را ما یکبار دیگر به این مطلب منعطف می کنیم که در مقابل این چه میزان تورم می خواهد انجام شود و در مقابل این تورم این کاری که انجام می‌شود چند درصد به رشد اقتصادی ما اضافه خواهد کرد و چه میزان اشتغال را این کار عمرانی انجام خواهد داد و خود تورم چه میزان قدرت خرید و قدرت انجام کار را کاهش می‌دهد این را هم در کنار آن توجه کنید وقتی تورم بالایی داریم خود این پول، خود اعتباری که می خواهیم صرف کنیم قدرت خرید آن چه میزان کاهش پیدا می‌کند؟ این یک نکته.
نکته دوم، باز عرض می کنم تردیدی است که در وجود ظرفیت برای جذب این اعتبار و تحقق پذیر شدن پروژه ها و اینکه این اعتبار به کار تبدیل شود و آن اهدافی را که ما داریم که کار شود، اشتغال ایجاد شود و اینگونه مسایل که می گوییم اگر آن ظرفیت ها وجود نداشته باشد، اعتبار زیاد تن ها به گرانی مصالح، به گرانی کسانیکه در پروژه ها می‌خواهند کار انجام بدهند، دستمزد آن‌ها منجر خواهد شد. اینهم یک نکته ای که ما به آن توجه داشتیم.
بحث بعدی این بود که وقتی به میزان زیادی ارز بیاید و در داخل بانک مرکزی بخواهد عرضه کند که ریالش را تامین و صرف این پروژه ها کند این یعنی واردات زیادتر در کشور، این یعنی فشار بیشتر چون کسی که ارز را می خرد می خواهد چکار کند؟ آن حد معقولی که باید برای تداوم کار کارخانجات، کسانیکه در کارهای سلامت اقتصادی دارند فعالیت می‌کنند معلوم است چه ظرفیت جذب ارزی هست. وقتی بیش از این بشود، بیش از (27)، (28) میلیارد دلار بشود این برای واردات کالاهای ساخته شده‌ای که ما در داخل کشور تولید می کنیم خواهد رفت و این باز فشار به تولید داخل کشور خواهد آورد.
بحث بعدی اینکه هرچه از این ارز ما بیشتر مصرف کنیم حساب ذخیره ارزی را داریم تضعیف می کنیم، اهدافی را که برای حساب ذخیره ارزی داریم که یکی از آن‌ها و مهمترین آن‌ها شاید تقویت بخش خصوصی باشد و کاری که باید بخش خصوصی انجام بدهد همان اهدافی را که ما داریم ایجاد اشتغال، ایجاد زمینه ها... تن ها دولت نمی تواند متولی این کار باشد باید دولت زمینه ساز باشد بستر را فراهم کند که بخش خصوصی بیاید این کار را انجام بدهد، اینهم باز از آن بابت تضعیف می‌شود.
دوستان فرمودند وضعیت جاری و جدیدی که در شرایط بین‌المللی ما داریم و حفظ ذخایر ارزی مان، ما فقط بعنوان کمیسیون تلفیق دوستان را به این نکات که در کمیسیون مطرح شده بود بیان کردیم و توجه دادیم این مطالب در کمیسیون تلفیق مطرح بود با استدلال‌هایی که قبلا خدمت شما عرض کردیم و در این مجموعه با این مسایل با حفظ همان اهدافی راکه دولت و مجلس دارد که کار عمرانی بشود، پروژه ها تمام شود، اشتغال ایجاد شود با این مجموعه یک سناریوی دیگری راکمیسیون تلفیق عرضه کرده است و آن اینکه ما بیاییم به میزانی که تورم را در آن حد بالا نمی برد بودجه عمرانی به دولت بدهیم دولت بجای اینکه این را (12) ماهه جذب کند (8) ماهه (7) ماهه جذب کند و بعد از آن در فاصله یکهفته یک متمم بیاورد. معنا این نیست که بودجه (6) ماهه شده، بودجه (8) ماهه شده است مگر سال‌های قبل، همین سال 84 که دولت دو متمم آورد بودجه (8) ماهه بود بودجه (9) ماهه بود؟
پول جاری را برداشتند بجای اینکه (12) ماه هزینه کنند، (9) ماه هزینه کردند ما از دیماه حقوق نداشتیم بدهیم. الان که مجلس دارد اعلام می‌کند، استقبال می‌کند که دولت این پول را در (8) ماه هزینه کند و برای بقیه سال متمم عمرانی بیاورد معنای این حرف هم این نیست. آنچنانکه موافق محترم پیشنهاد فرمودند ما مجلس هستیم برای یک نقطه خاص تصمیم گیری نمی کنیم فقط برای حوزه انتخابیه خودمان تصمیم گیری نمی کنیم که بگوییم که مناطق سردسیر در نیمه دوم سال نمی توانند کار انجام دهند. بسیاری از مناطق کشور اتفاقا در نیمه دوم سال شرایط جوی و آب و هوایی بهتری برای کار کردن دارند، بهتر می‌توانند کار کنند نیمه اول سال را دولت برنامه ریزی کند مناطق سردسیر کار را انجام دهد و نیمه دوم سال... همانطور که این کار را می‌کند در تخصیص اعتبارات بیشتری در نیمه اول بسمت مناطق سوق داده می‌شود که در نیمه دوم سال و در زمستان امکان انجام کار نیست. همه این ها با مدیریت می‌شود انجام شود. یا اینکه فرمودند اگر متمم بیاورد، متمم در مجلس تکه پاره می‌شود و هر کدام به یک سمت کشیده می‌شود، نه متمم را هم خود ما تصمیم گیری می کنیم خود مجلس تصمیم گیری می‌کند، می‌تواند تکه پاره اش نکند همه را یکجا ببرد و در رابطه با پیشنهاد دولت انجام بدهد.
بنابراین کمیسیون با این پیشنهاد مخالف است، مجلس محترم به (125) هزار رای نداد به (134) هزار رای نداد والان (150) هزار مطرح شده است تمام آنچه را که نسبت به تورم و آن مسایل مترتب بر این، خدمت شما عرض کردیم اینجا با ضریب بالاتری مطرح خواهد شد و کمیسیون با این پیشنهاد مخالف است ولی بهرحال تصمیم با مجلس محترم است.
رییس ـ خیلی متشکر، دولت بفرمایید.
فرهاد رهبر (رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور) ـ
بسم الله الرحمن الرحیم
من تشکر مجدد می کنم از همه عزیزان و می خواهم مساله را یکمقدار بیشتر برای شما نمایندگان محترم و مردم شریف ایران باز کنم.
دولت یک بودجه (59) هزار میلیارد تومانی پیشنهاد داده که از این (59) هزار میلیارد تومان (18) هزار میلیارد تومان آن پروژه‌های عمرانی است. اگر می خواهیم مشکل تورم را حل کنیم واقعا من می خواهم قضاوت کنید که آیا با کاهش (18) هزار میلیارد تومان پروژه‌های عمرانی می‌شود مشکل تورم را حل کرد؟ آیا اساسا راه حل مشکل تورم کاستن از پروژه‌های عمرانی است یانه؟ افزودن به پروژه‌های عمرانی، افزایش عرضه کل و افزایش تولید و از آن طریق کاستن از تورم این یک نکته و سوال اساسی است.
عزیزان عنایت دارند که (18) هزار میلیارد تومان پروژه‌های عمرانی اگر (5) هزارمیلیارد تومان آن را ما کاهش بدهیم طبق این فرمولی که داریم، باقیمانده آن (13) هزار میلیارد تومان می‌ماند، تکلیف جدیدی را هم به دولت در تبصره (13) تحمیل کردیم، گفتیم شما با ساماندهی حمل و نقل، کاهش مصرف بنزین، بیایید و مصرف بنزین را تنظیم کنید، کاهش بدهید تا بتوانیم وابستگی به واردات بنزین را کم کنیم. عزیزان عنایت داشته باشید اگر پروژه‌های عمرانی را ما (5) هزار میلیارد تومان کاستیم و از آنطرف هم می خواهیم که پروژه‌های استانی، آب روستایی، راه روستایی را حفظ کنیم سایر پروژه ها از جمله پروژه تبصره (13) امکانپذیر است؟ آیا می‌توان آن اهداف مستتر را در تبصره (13)، کاهش مصرف سوخت از طریق سرمایه گذاری در شهرهای بزرگ را تحقق بخشید؟
عزیزان یک تبصره دیگری در مجموعه تبصره‌های لایحه بودجه گنجانده ایم و آن (1250) میلیارد تومان بایستی که به بخش خصوصی کمک کنیم که بخش خصوصی فعال شود با این تصمیمی که گرفتیم این میزان را به نصف تقلیل دادیم و برای آنهم در تبصره‌های دیگر تکالیف جدیدی را تعبیه کرده ایم. عزیزان! عنایت داشته باشید با کاهش (5) هزار میلیارد تومان یعنی آن (1250) میلیارد تومانی که برای حمایت از بخش خصوصی بود و بابت یارانه سود می‌بایست پرداخت می شد کاملا منتفی شده است. عزیزان مستحضرند باقیمانده مبلغی که می‌تواند برای پروژه‌های ملی اختصاص داد پس از کسر پروژه‌های استانی و تبصره (13) و بابت حمایت از بخش خصوصی (6) هزار میلیارد تومان باقی می‌ماند. ما برای تامین هزینه‌های جاری مان تعرفه ها را اضافه کردیم و درآمدهای تحقق نایافتنی را در بودجه گنجانده ایم که در پایان سال آن درآمد ها تحقق پیدا نمی کند و چون هزینه‌های جاری خودش را بر اقتصاد تحمیل می‌کند و ما ناچار به تامین هزینه‌های جاری هستیم اگر هر میزان از درآمدهای ریالی که پیش بینی کرده ایم تحقق پیدا نکند، ناچاریم از میزان هزینه‌های عمرانی بکاهیم و صرف هزینه‌های جاری کنیم. اگر (6) هزار میلیارد تومان باقیمانده باشد و ما ناچار باشیم (3) هزار میلیارد تومان عدم تحقق درآمدها را هم از این محل جبران کنیم (3) هزار میلیارد تومان باقی می‌ماند که بابت مطالبات پیمانکاران همه را باید صرف کنیم.
عزیزان! عنایت داشته باشید که اگر (5) هزار میلیارد تومان از هزینه‌های عمرانی کاهش پیدا کند یعنی در هر استان بطور متوسط (170) میلیارد تومان هزینه‌های عمرانی کاهش پیدا کرده است یعنی توقف امور توسعه، رشد و آبادانی در سراسر کشور. بعضی از دوستان اشاره می‌کردند که متمم را می توانید ارایه کنید. ما این را خدمت شما عزیزان عرض کنیم که اگر بنا باشد متمم ارایه بشود اولا برنامه سالانه تبدیل به ششماه خواهد شد امکان برنامه ریزی را از پیمانکاران سلب خواهد کرد و درثانی در مناطقی که سردسیر است و در جاهایی که امکان کار در نیمه دوم سال وجود دارد حتی اگر هم متمم آورده شود و تصویب شود امکان کار و فعالیت در مناطق سردسیر وجود ندارد. بنابراین اگر به دولت اجازه بدهیم که در (8) ماهه سال یا (12) ماهه سال این میزان را هزینه کند دولت با برنامه ریزی و با مدیریت تخصیص، بگونه‌ای که به تورم لطمه ای نزند این امکان را برای خودش فراهم می‌کند که درسراسر کشور بصورت یک برنامه ریزی منسجم بتواند هزینه‌های عمرانی رامدیریت کند.
عزیزان استحضار دارید که نرخ بازگشت به سرمایه حساب ذخیره ارزی و ذخایر بانک مرکزی در حال حاضر نزدیک به صفر است و شاید هم در بعضی از مواقع با شرایط فعلی منفی است، یعنی ما نه تن ها منافعی بدست نمی آوریم از داشتن حساب ذخیره ارزی و ذخایر داریم فرصت‌هایی را از دست می دهیم. استدلال این است که ذخایر ارزی و حساب ذخیره ارزی که بعنوان یک دارایی غیرمولد است در پروژه‌های عمرانی تبدیل به دارایی مولد شود و ایجاد اشتغال کند و ما گرفتاری و معضل بیکاری را حل کنیم. بنابراین اگر عنایت داشته باشند و بخواهیم از حساب ذخیره ارزی استفاده بهینه کنیم. قاعدتا بایستی که حساب ذخیره ارزی یا دارایی غیرمولد را تبدیل به دارایی مولد کنیم و نکته آخر و کلام پایانی اینکه عزیزان مستحضر باشند که حجم هزینه‌های دولت صرفا تعیین کننده تورم نیست، بلکه ترکیب هزینه‌های دولت است که می‌تواند به تورم دامن بزند یا تورم را مهار کند. اگر ما هزینه‌های جاری را افزایش بدهیم یعنی مثل اینکه یک خانواده ای درآمدی دارد و بخش قابل توجهی از این درآمد را صرف خورد و خوراک کند، یک ساختمان نیمه کاره ای هم دارد که می‌بایست آن را به اتمام برساند که آن نیمه کاره باقی می‌ماند و پروژه‌های نیمه کاره ای که بیش از (9) سال طول مدت اجرا است بطور متوسط با کاهش پروژه‌های عمرانی طول مدت اجرای آن‌ها به بیش از (12) و (13) سال افزایش پیدا کند واین یعنی زیان ملی و این یعنی تورم و این یعنی بلااستفاده ماندن ثروت ملی و استفاده نکردن آن، یعنی اینکه عرضه تولید کل افزایش پیدا نمی کند و تحت آن شرایط هم تورم داریم و هم رکود یعنی تورم توام با رکود نتیجه این تصمیم خواهد بود.
من از همه عزیزان استدعا دارم علی رغم اینکه عزیزان اشاره کردند که این مبلغ از سقف پیشنهادی دولت بالاتر است، دولت با این پیشنهاد موافق است برای اینکه با تخصیص می‌تواند مدیریت بکند و به اندازه ای که اجازه داده شده، به اندازه ای که انسجام را تعادل کلان اقتصادی را بهم نزند در تخصیص مدیریت خواهد کرد. از عزیزان استدعا دارم به این پیشنهاد رای موافق بدهید دولت نیز با این پیشنهاد موافق است.
رییس ـ خیلی ممنون. ضمنا بفرمایید در جای خودتان بنشینید. در را ببندید کسی هم از مجلس خارج نشود. (تعدادی از نمایندگان ـ دو، دو) (تعدادی از نمایندگان ـ چهار، چهار) همه نمایندگان محترم در جای خودشان قرار بگیرند هیچ نماینده‌ای در غیر از صندلی خودش نباشد. چهار نفر اسم به بنده داده شده که کارت زدند ولی در مجلس نیستند. آقایان: محمد عباسپور، شجاع، سجادیان و دانش منفرد هستند. (قربانی ـ آقای سجادیان هستند) سجادیان هستند برای همین سوال کردیم. عدد تابلو با عدد نمایندگان برابر است با وصف این چون باز ممکن است که بعدا چاپ بگیرند اجازه بفرمایید که ما بشماریم که دیگر جای شبهه باقی نباشد. آقای دانش منفرد هم تشریف آوردند. آقای جمشیدی! شما که شان و منزلت مجلس را می خواهید بفرمایید در جای خودتان بنشینید بشمارند. منشی ها! با دقت بشمارند. آقای محمد عباسپور هم آمدند، آقای جهانگیر زاده هم اضافه شد. 239 نفر. آقای موسوی (الیگودرز) هم آمدند. آقایان بنشینند! آقای خوش چهره حضرت عالی در جای خودتان قرار بگیرید. من تا وقتی که تعداد نمایندگان با تعداد عدد تابلو برابر نشود رای گیری نمی کنم برای اینکه خودتان می دانید اختلاف سر یکی یا دو نفر است و همین اشکالات باعث می‌شود که در رای گیری خدشه شود. پس خواهش می کنم کسی از جای خودش تکان نخورد یک چند دقیقه مستقر باشید. دومرتبه بشمارید! یکبار دیگر هم بشمارید چون پنج، شش نفر اضافه شدند از وقتی که شمارش را شروع کردید. خواهش می کنم هیچ نماینده‌ای از صندلی خودش بلند نشود. چه کسی آنجا بلند شده دارد صحبت می‌کند؟! آقای ابطحی چه کسی با شما صحبت می‌کند؟ آقای دهقان هستند، بفرمایید. آقای محمودرضا حسنوند را هم اضافه کنید اصلا مثل اینکه از صبح کارتش را یادش رفته بوده بزند! ببینید! این ها مشکلاتی است که پیش می‌آید بعدا می‌گویند تعداد اینقدر، شماره اینقدر.
دوستان توجه کنید! تعدادی که منشیان ما می‌گویند 246 نفر است عددی که تابلو نشان می‌دهد 241 نفر است معنای آن این است که پنج نفر در مجلس هستند که احتمالا صبح کارت نزده اند یا ممکن است کارتشان را درست وارد دستگاه نکرده باشند. آقای دلخوش کارت نیاورده اند. چهار نفر دیگر هستند که الان تعدادی که منشیان می شمارند... اطمینان نیست که اگر بگوییم همه تکمه را بزنند باید همه تکمه را بزنند. بله سه نفر اختلاف هست. آقای دینی در مجلس هستند، کارت زده اند؟ (قربانی ـ مرخصی گرفتند) آقای دینی مرخصی دارند، کارت خروج نزدند! باز دو