بازگشت
304شماره پرونده: هـ ع/9901225
شاکی: حجت فلاح ابراهیمی با وکالت محمدرضا شهبازی
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال فراخوان مرحله ششم سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص مؤدیان مالیات بر ارزش افزوده
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور، به خواسته ابطال فراخوان مرحله ششم سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص مؤدیان مالیات بر ارزش افزوده، به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده است که به هیات عمومی ارجاع شده است.
متن مقررات مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
- فراخوان مرحله ششم سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص مؤدیان مالیات بر ارزش افزوده
قابل توجه صاحبان چلوکبابیها، سالنهای غذا خوری، سفره خانههای سنتی و سایر اغذیه فروشیهای زنجیرهای فراخوان ثبت نام، آموزش و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده از ابتدای سال 94
بنا به اختیارات حاصل از مقررات ماده «18» قانون مالیات بر ارزش افزوده، بدین وسیله فعالان اقتصادی (عرضهکنندگان کالا و ارائهدهندگان خدمات) مشمول مرحله ششم ثبت نام نظام مالیات بر ارزش افزوده به منظور آموزش و اجرای مقررات موضوع این قانون به شرح زیر تعیین و اعلام میگردد.
مشمولین مرحله ششم ثبت نام
اشخاص حقوقی و همچنین حقیقی (صرف نظر از مبلغ فروش سالانه) موضوع ماده «95» قانون مالیاتهای مستقیم که به فعالیتهای زیر اشتغال دارند:
- چلوکبابیها، سالنهای غذاخوری و سفره خانههای سنتی؛
- اغذیه فروشیهای زنجیرهای با مالکیت واحد و یا نام و نشان و عنوان تجاری واحد فارغ از مساحت محل کسب و کار و نوع مجوز
تذکر بسیار مهم:
فعالان اقتصادی که واجد شرایط مراحل اول تا پنجم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بودهاند، حتی در صورت انطباق با شرایط مشمولیت مرحله ششم ثبت نام این نظام مالیاتی جزء مؤدیان مشمول مراحل قبلی ثبت نام و اجرای قانون محسوب و مکلف به اجرای مقررات از تاریخ شمول فراخوان مربوط، خواهند بود.
مهلت و نحوه انجام ثبت نام
1- از فعالان اقتصادی فراخوان شده دعوت میگردد از تاریخ درج اطلاعیه در جراید، به سامانه اینترنتی معاونت مالیات بر ارزش افزوده به نشانی www.evat.ir مراجعه و نسبت به ثبت نام در این نظام مالیاتی اقدام تا مقدمات لازم از جمله آموزش فعالان اقتصادی و … جهت اجرای قانون فراهم شود. ضمناً راهنمای چگونگی ثبت نام از طریق سامانه مزبور قابل دسترسی میباشد.
2- در صورت نیاز به آموزش قانون و مقررات مالیات بر ارزش افزوده مؤدیان میتوانند با مراجعه به سامانه یاد شده یا به ادارات کل امور مالیاتی استان و شهرستان ذیربط برای آموزش ثبت نام نمایند، تا اقدام لازم برای آموزش آنها به صورت رایگان به عمل آید.
3- اتحادیههای صنفی ذیربط نیز در صورت نیاز اعضای آنان جهت آموزش میتوانند فهرست اعضا خود را به ادارات کل امور مالیاتی ذیربط اعلام تا اقدامات لازم جهت آموزش آنان انجام شود.
4- تاریخ اجرای سایر تکالیف مقرر در قانون از جمله طی فرایند دریافت گواهینامه ثبت نام، وصول مالیات و عوارض ارزش افزوده از خریداران، ارائه اظهارنامه و واریز مالیات و عوارض بر ارزش افزوده به حسابهای تعیین شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور از ابتدای سال 1394 خواهد بود.
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- ماده (8) قانون مالیات بر ارزش افزوده، صرفاً تعیین ترتیب مؤدیان را بر عهده سازمان امور مالیاتی کشور نهاده است و این سازمان برخلاف قانون اساسی و قوانین موضوعه دیگر حق وضع بخشنامه را ندارد.
2- اغذیه فروشیها اعم از زنجیرهای و غیره واحد صنفی محسوب میگردند و بر اساس ماده 1 قانون نظام صنفی قواعد و مقررات و امور مربوط به سازمان، وظایف، اختیارات و حدود و حقوق افراد و واحدهای صنفی طبق قانون مزبور تعیین میگردد و مطابق ماده 3 قانون یاد شده واحد صنفی هر واحد اقتصادی است که فعالیت آن در محل ثابت یا وسیله سیار باشد و توسط فرد یا افراد صنفی با اخذ پروانه کسب دایر باشد و در ماده 5 پروانه کسب مجوزی است که طبق مقررات قانون نظام صنفی به منظور شروع و ادامه کسب و کار یا حرفه به صورت دائم یا موقت به فرد یا افراد صنفی برای محل مشخص یا وسیله کسب معین داده میشود.
3- طبق ماده 86 قانون نظام صنفی و ماده 1 آئیننامه اجرایی نحوه صدور و تمدید پروانه کسب موضوع ماده 12 قانون نظام صنفی فروشگاه زنجیرهای به فروشگاههای اطلاق میگردد که تحت مدیریت متمرکز و با نام تجاری واحد حداقل در دو فروشگاه به عرضه کالا و خدمات مبادرت نمایند.
4- با عنایت به موارد فوق بخشنامه سازمان امور مالیاتی که اغذیه فروشیهای زنجیرهای با مالکیت واحد و یا نام نشان و عنوان تجاری واحد فارغ از مساحت محل کسب و کار را مشمول مالیات بر ارزش افزوده دانسته مغایر با تعریف قانون نظام صنفی از فروشگاه زنجیرهای میباشد؛ و سازمان امور مالیاتی کشور در بخشنامه خود با استفاده از کلمه (و یا) نسبت به توسعه تعریف فروشگاههای زنجیرهای برخلاف قانون نظام صنفی اقدام نموده است.
در پاسخ به شکایت مذکور، دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور به موجب لایحه شماره 212/9516/ص مورخ 1399/06/10 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- در وکالتنامه آقای محمدرضا شهبازی، وکالت در دیوان عدالت اداری از حیث درخواست ابطال مصوبه یاد شده تصریح نشده است. از این روی مدرک استنادی مثبت سمت ایشان برای وکالت در این مورد نبوده است.
2- مستنبط از مواد 25 و 18 قانون مالیات بر ارزش افزوده، شناسایی مؤدیان نظام مالیات بر ارزش افزوده از جمله تکالیف سازمان امور مالیاتی مقرر گردیده است و به ترتیبی که سازمان امور مالیاتی کشور تعیین و اعلام مینماید، مؤدیان مذکور مکلف به ارائه اطلاعات درخواستی و ثبت نام میباشند.
مقررات مذکور، به سازمان امور مالیاتی کشور مجوز اجرای مرحلهای نظام مالیات بر ارزش افزوده نسبت به فعالان اقتصادی را اعطا نموده است و این سازمان در راستای اجرای اختیارات حاصل از مواد فوقالذکر و با استناد به مواد (19 و 20) همان قانون، طی هشت مرحله، برخی از فعالان اقتصادی را جهت ثبت نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده، فراخوان نموده است و آن دسته از فعالان اقتصادی که به موجب اطلاعیههای مربوط به فراخوان، مشمول ثبت نام تلقی شدهاند، میبایست کلیه تکالیف قانونی را مراعات کنند.
3- با توجه به احکام و اختیارات در مواد پیش گفته پیشبینی شده، مشاغل مشابه در مراحل هشتگانه مذکور به طور همزمان توسط سازمان امور مالیاتی کشور فراخوان نشدهاند، بلکه فراخوانی در هر مرحله بنا به مقتضیات حاکم بر آن مرحله و با لحاظ به اصل اهمیت فعالیت اقتصادی مؤدیان صورت پذیرفته است.
4- موضوع فراخوان مرحله ششم سازمان امور مالیاتی کشور، «اغذیه فروشیهای زنجیرهای» است که کاملاً منطبق با عنوان فعالیت اقتصادی «فروشگاههای بزرگ زنجیرهای» و احکام ناظر بر آنها نمیباشد زیرا:
اولاً - در بند (د) ماده (1) آئیننامه اجرایی موضوع ماده 12 قانون نظام صنفی صرفاً «فروشگاههای بزرگ زنجیرهای» تعریف شده است و فروشگاههای زنجیرهای (از جمله اغذیه فروشیهای زنجیرهای موضوع فراخوان مرحله ششم سازمان امور مالیاتی کشور) مفهومی اخص از فروشگاههای بزرگ زنجیرهای میباشند.
ثانیاً - موضوع ماده (86) اصلاحی «قانون نظام صنفی»، صرفاً در خصوص شمول احکام مقرر در این قانون (قانون نظام صنفی) نسبت به فروشگاههای بزرگ زنجیرهای میباشد که تحت مدیریت متمرکز و با نام تجاری واحد که حداقل در دو فروشگاه به عرضه کالا و خدمات مبادرت میکنند، در حالی که مفاد فراخوان مرحله ششم سازمان امور مالیاتی کشور، موضوعاً متفاوت از حکم مقرر در ماده مذکور و صرفاً ناظر بر شمول احکام مقرر در نظام مالیات بر ارزش افزوده نسبت به اغذیه فروشیهای زنجیرهای است و بدین لحاظ، برخلاف «قانون نظام صنفی» و آئیننامههای مرتبط با آن؛ در نظام مالیات بر ارزش افزوده، نوع مجوز و مرجع اعطا پروانه کسب به اغذیه فروشیهای زنجیرهای فاقد اهمیت تلقی میگردد.
نظریه تهیهکننده گزارش:
با توجه به اختیارات کاملی که قانون به سازمان امور مالیاتی کشور داده است. این مرجع در فراخوان ثبت نام مؤدیان مالیات بر ارزش افزوده در مراحل مختلف مستقل میباشد؛ لذا شکایت شاکی را در این رابطه موجه ندانسته و نظر به رد شکایت شاکی داده میشود.
تهیهکننده گزارش
سید سعید برقی
رأی هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
با مداقه در اوراق و محتوای پرونده، به موجب ماده (25) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/02/17 «شناسایی، نحوه رسیدگی و تشخیص، مطالبه و وصول مالیاتها به سازمان امور مالیاتی کشور محول میشود. عناوین شغلی، شرایط احراز مشاغل از نظر تحصیلات و تجربه، وظایف و نحوه انجام دادن تکالیف و تعیین اختیارات و برخورداری از صلاحیتهای هر یک از کارکنان سازمان مزبور در کشور و همچنین ترتیبات اجرایی احکام مقرر در این قانون به استثنا موادی که برای آن دستورالعمل یا آئیننامه پیشبینی شده است، به موجب ترتیبات ماده (219) قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1380/11/27 خواهد بود.» و به موجب ماده (18) قانون مذکور، «مؤدیان مکلفند به ترتیبی که سازمان امور مالیاتی کشور تعیین و اعلام مینماید نسبت به ارائه اطلاعات درخواستی سازمان مذکور و تکمیل فرمهای مربوطه اقدام و ثبت نام نمایند.» بر این مبنا فراخوان مرحله ششم سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص مؤدیان مالیات بر ارزش افزوده در تبیین حکم مقنن و شیوههای اجرایی آن بوده لذا خلاف قانون و خارج از اختیار نبوده به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392، رأی به رد شکایت صادر و اعلام میکند. رأی صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور، از سوی ریاست ارزشمند دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان قابل اعتراض است.
