جرایم مالیات بر ارزش افزوده، سامانه مؤدیان و مالیات بر سوداگری

راهنمای تشخیص و محاسبه جرایم مالیاتی

این فهرست، جرایم و ضمانت‌اجراهای سه قانون را بر اساس شماره ماده، نوع تخلف، میزان جریمه، وضعیت بخشودگی و ارتباط با سایر مقررات طبقه‌بندی می‌کند.

با کلیک روی شماره هر ماده، متن همان مقرره در نرم‌افزار قوانین و مقررات مالیاتی «درسام» باز می‌شود.

توجه: «اصل مالیات»، «جریمه نقدی»، «مجازات کیفری» و «اثر غیرنقدی» مانند رد اعتبار یا مسدودی حساب، چهار موضوع متفاوت‌اند و باید جداگانه محاسبه شوند.

جدول سریع جرایم اصلی

بازگشت به ابتدا

قانون	ماده	تخلف	جریمه اصلی
ارزش افزوده	بند «الف» ماده 36	عدم تسلیم اظهارنامه	10 میلیون ریال یا 2 برابر مالیات و عوارض
ارزش افزوده	بند «ب» ماده 36	کتمان و اسناد صوری	2 برابر مالیات؛ در تکرار 3 برابر
ارزش افزوده	ماده 37	تأخیر در پرداخت	2٪ در ماه
ارزش افزوده	بند «ب» ماده 26	عدم ثبت معامله طلا	9٪ ارزش اصل طلا؛ غیرقابل‌بخشودگی
پایانه‌ها	بند «الف» ماده 22	عدم صدور صورتحساب	10٪ فروش یا مبلغ ثابت تعدیل‌شده
پایانه‌ها	بند «ب» ماده 22	عدم عضویت یا حافظه مالیاتی	10٪ فروش یا مبلغ ثابت و محرومیت
پایانه‌ها	بند «پ» ماده 22	حساب اعلام‌نشده	10٪ فروش حساب یا مبلغ ثابت و محرومیت
سوداگری	ماده 4 قانون سوداگری	ثبت‌نکردن وجوه غیرفروش	10٪ وجوه ثبت‌نشده
سوداگری	تبصره 1 ماده 16 مکرر	تأخیر شخص غیرتجاری	2٫5٪ در ماه
سوداگری	بند «ج» ماده 22	عدم صدور صورتحساب جدید	10٪ مبلغ یا اصل مالیات

مبالغ ثابت ماده 22، ارقام پایه قانون‌اند و مبلغ تعدیل‌شده سال وقوع تخلف باید بررسی شود.

جرایم و ضمانت‌اجراهای قانون مالیات بر ارزش افزوده

بازگشت به ابتدا

جرایم عمومی، جرایم خاص طلا، عوارض سبز، خودرو و ضمانت‌اجراهای کیفری و غیرنقدی در این بخش آمده‌اند.

ماده 35 و بند «الف» ماده 36 قانون مالیات بر ارزش افزوده ـ عدم تسلیم اظهارنامه

تخلف یا موضوع

مؤدی از عضویت در سامانه مؤدیان امتناع کرده و اظهارنامه ارزش افزوده را نیز در موعد تسلیم نمی‌کند.

جریمه یا اثر

هرکدام بیشتر باشد: ده میلیون ریال یا دو برابر مالیات و عوارض پرداخت‌نشده.

بخشودگی

اصولاً با رعایت ماده 191 قانون مالیات‌های مستقیم قابل بررسی است.

ارتباط مواد

جریمه عدم عضویت موضوع بند «ب» ماده 22 قانون پایانه‌ها نیز می‌تواند جداگانه اعمال شود.

نکته کاربردی: برای مؤدی عضو سامانه، وضعیت عدم تأیید یا عدم اقدام در اظهارنامه پیش‌فرض را باید جدا از امتناع از عضویت بررسی کرد.

بند «ب» ماده 36 قانون مالیات بر ارزش افزوده ـ کتمان و اظهار خلاف واقع

تخلف یا موضوع

کتمان معامله، کم‌اظهاری مالیات فروش، بیش‌اظهاری اعتبار خرید، ثبت معامله به نام دیگری، اسناد صوری یا استرداد غیرواقعی.

جریمه یا اثر

دو برابر مالیات و عوارض پرداخت‌نشده؛ در تکرار پیش از دو سال، سه برابر.

بخشودگی

اصولاً تابع ماده 191 قانون مالیات‌های مستقیم است.

ارتباط مواد

عدم صدور صورتحساب از بند «الف» ماده 22 قانون پایانه‌ها و تأخیر از ماده 37 قانون ارزش افزوده قابل جمع است؛ رفتار عمدی نیز ممکن است مشمول ماده 274 قانون مالیات‌های مستقیم شود.

نکته کاربردی: مبنای این جریمه مالیات و عوارض پرداخت‌نشده است، نه لزوماً کل مبلغ فروش.

بند «ج» ماده 36 قانون مالیات بر ارزش افزوده ـ دریافت مالیات توسط شخص غیرمجاز

تخلف یا موضوع

شخصی که مجاز به دریافت مالیات از خریدار نیست، مبلغی را با عنوان مالیات بر ارزش افزوده دریافت کند.

جریمه یا اثر

دو برابر مالیات و عوارض دریافت‌شده.

بخشودگی

اصولاً تابع ماده 191 قانون مالیات‌های مستقیم است.

ارتباط مواد

از دست‌دادن حق دریافت مالیات می‌تواند طبق ماده 24 قانون ارزش افزوده به غیرفعال‌شدن کارپوشه و پایانه‌های مرتبط منجر شود.

ماده 37 قانون مالیات بر ارزش افزوده ـ تأخیر در پرداخت

تخلف یا موضوع

مالیات و عوارض در موعد قانونی پرداخت نمی‌شود.

جریمه یا اثر

دو درصد مالیات و عوارض پرداخت‌نشده به ازای هر ماه تأخیر.

بخشودگی

اگر هیأت حل اختلاف احراز کند عدم پرداخت خارج از اختیار مؤدی بوده است، جریمه بخشیده می‌شود.

ارتباط مواد

این جریمه معمولاً علاوه بر جریمه اصلی مانند ماده 36 یا جرایم خاص خودرو و عوارض سبز مطالبه می‌شود.

نکته کاربردی: برای محاسبه، تعداد ماه و کسری ماه باید بر اساس رویه قانونی همان دوره بررسی شود.

بند «ب» ماده 26 قانون مالیات بر ارزش افزوده ـ طلا، جواهر و پلاتین

تخلف یا موضوع

عدم ثبت تمام یا بخشی از معامله یا تفکیک‌نکردن ارزش اصل، اجرت، سود و حق‌العمل در سامانه مؤدیان.

جریمه یا اثر

نه درصد ارزش اصل طلا، جواهر یا پلاتین ثبت‌نشده؛ علاوه بر جرایم عمومی. عدم استفاده از پایانه مورد تأیید می‌تواند موجب ابطال پروانه شود.

بخشودگی

غیرقابل‌بخشودگی.

ارتباط مواد

بند «ب» ماده 36 برای کتمان مالیات، ماده 37 برای تأخیر و ماده 22 قانون پایانه‌ها برای تخلف صورتحساب قابل بررسی‌اند.

نکته کاربردی: معافیت اصل طلا از ارزش افزوده، مانع اعمال جریمه نه درصدی عدم ثبت اصل طلا نیست.

ماده 27 قانون مالیات بر ارزش افزوده ـ عوارض سبز

تخلف یا موضوع

عدم تسلیم اظهارنامه عوارض سبز یا تأخیر در پرداخت عوارض واحد آلاینده.

جریمه یا اثر

ده درصد عوارض متعلق برای عدم اظهار؛ و دو درصد در ماه برای تأخیر.

بخشودگی

جریمه ده درصد عدم اظهار غیرقابل‌بخشودگی است.

ارتباط مواد

جریمه تأخیر از ماده 37 قانون ارزش افزوده ناشی می‌شود.

نکته کاربردی: اصل عوارض سبز جریمه نیست؛ جریمه در اثر عدم اظهار یا عدم پرداخت ایجاد می‌شود.

ماده 28 قانون مالیات بر ارزش افزوده ـ مالیات و عوارض شماره‌گذاری

تخلف یا موضوع

تولیدکننده یا واردکننده حقوقی مالیات و عوارض شماره‌گذاری را در موعد نپردازد.

جریمه یا اثر

ده درصد مالیات و عوارض، به‌علاوه دو درصد در ماه. پلیس نیز از شماره‌گذاری وسیله نقلیه بدهکار خودداری می‌کند.

بخشودگی

جریمه ده درصدی غیرقابل‌بخشودگی است.

ارتباط مواد

جریمه ماهانه به ماده 37 مرتبط است.

ماده 29 قانون مالیات بر ارزش افزوده ـ عوارض سالانه خودرو

تخلف یا موضوع

عوارض سالانه تا پایان سال پرداخت نشود.

جریمه یا اثر

ده درصد عوارض سالانه و پس از بیش از یک ماه تأخیر، دو درصد در ماه؛ در شرایط مقرر امکان توقف خودرو وجود دارد.

بخشودگی

جریمه ده درصدی غیرقابل‌بخشودگی است.

ارتباط مواد

توقف خودرو ضمانت اجرای غیرنقدی و جدا از اصل عوارض و جریمه است.

ماده 30 قانون مالیات بر ارزش افزوده ـ مالیات نقل‌وانتقال خودرو

تخلف یا موضوع

دفتر اسناد رسمی یا پلیس بدون احراز پرداخت مالیات، انتقال یا تعویض پلاک را انجام دهد.

جریمه یا اثر

دو برابر مالیات پرداخت‌نشده از مرجع متخلف مطالبه می‌شود.

بخشودگی

باید با مقررات عمومی و مسئولیت مرجع متخلف تطبیق شود.

ارتباط مواد

این مسئولیت متوجه مرجع انتقال است و با اصل بدهی مالیاتی طرفین معامله تفاوت دارد.

ماده 32 قانون مالیات بر ارزش افزوده ـ عوارض حمل‌ونقل برون‌شهری

تخلف یا موضوع

عوارض دریافتی حمل‌ونقل برون‌شهری زمینی غیرریلی یا دریایی تا پانزدهم ماه بعد واریز نشود.

جریمه یا اثر

دو درصد عوارض پرداخت‌نشده به ازای هر ماه تأخیر.

بخشودگی

تابع مقررات خاص عوارض و مرجع رسیدگی مربوط است.

ارتباط مواد

اختلاف در کمیسیون موضوع ماده 77 قانون شهرداری رسیدگی می‌شود.

ماده 8، ماده 20، ماده 22، ماده 24 و ماده 31 قانون ارزش افزوده ـ آثار غیرنقدی

تخلف یا موضوع

تأخیر سازمان در استرداد، تعیین‌نکردن نماینده مشارکت، اعلام‌نکردن انتقال واحد صنفی، از دست‌دادن شرایط دریافت مالیات یا نپرداختن مالیات خروج.

جریمه یا اثر

حسب مورد: خسارت دو درصد ماهانه به نفع مؤدی، محدودیت دسترسی، مسئولیت تضامنی، غیرفعال‌شدن کارپوشه یا جلوگیری از خروج.

بخشودگی

هر مورد تابع ماده خاص خود است.

ارتباط مواد

این موارد را باید از جرایم نقدی ماده 36 و ماده 37 جدا کرد.

ماده 25 قانون ارزش افزوده و مواد 274، 275، 276، 277 و 279 قانون مالیات‌های مستقیم ـ جرایم کیفری

تخلف یا موضوع

اسناد خلاف واقع، اختفای فعالیت، کتمان درآمد، معامله به نام دیگری، معاونت حرفه‌ای در جرم یا افشای غیرمجاز اطلاعات مالیاتی.

جریمه یا اثر

حسب مورد مجازات تعزیری، محرومیت شخص حقوقی، مسئولیت معاونان، جبران خسارت و مطالبه اصل مالیات و جرایم.

بخشودگی

مجازات کیفری مشمول بخشودگی اداری نیست.

ارتباط مواد

ماده 25 قانون ارزش افزوده مواد کیفری مشخصی را به حوزه ارزش افزوده تسری داده است.

نکته کاربردی: هر تخلف مالیاتی جرم نیست؛ عناصر قانونی، مادی و معنوی باید احراز شود.

جرایم و ضمانت‌اجراهای قانون پایانه‌های فروشگاهی

بازگشت به ابتدا

ماده 22 محور جرایم مالی است؛ مواد دیگر نیز رد اعتبار، بی‌اعتباری صورتحساب، تعطیلی و مجازات کیفری ایجاد می‌کنند.

ماده 2 و بند «ب» ماده 22 قانون پایانه‌ها ـ عدم عضویت یا حافظه مالیاتی

تخلف یا موضوع

عدم عضویت، عدم استفاده از پایانه یا حافظه مالیاتی، استفاده از حافظه دیگری یا واگذاری حافظه خود.

جریمه یا اثر

هرکدام بیشتر باشد: ده درصد فروش یا بیست میلیون ریال پایه؛ همراه محرومیت از معافیت، نرخ صفر و مشوق‌های همان سال.

بخشودگی

طبق تبصره 2 ماده 22 حداکثر پنجاه درصد بخشودگی عادی؛ در خارج از اختیار بودن، بخشودگی الزامی.

ارتباط مواد

برای همان رفتار، جریمه بند «الف» و بند «ت» ماده 22 اعمال نمی‌شود؛ اما بند «الف» ماده 36 ارزش افزوده ممکن است جداگانه مطرح شود.

نکته کاربردی: مبلغ ثابت هر سال تعدیل می‌شود.

بند «الف» ماده 22 قانون پایانه‌ها ـ عدم صدور صورتحساب

تخلف یا موضوع

فروش کالا یا خدمت بدون صدور صورتحساب الکترونیکی.

جریمه یا اثر

هرکدام بیشتر باشد: ده درصد مبلغ فروش بدون صورتحساب یا بیست میلیون ریال پایه.

بخشودگی

تابع تبصره 2 ماده 22 است.

ارتباط مواد

برای همان تخلف، جریمه ماده 169 قانون مالیات‌های مستقیم اعمال نمی‌شود؛ کتمان مالیات می‌تواند مشمول بند «ب» ماده 36 ارزش افزوده نیز باشد.

ماده 10 و بند «پ» ماده 22 قانون پایانه‌ها ـ حساب بانکی اعلام‌نشده

تخلف یا موضوع

حساب مورد استفاده در فعالیت تجاری یا شغلی به سازمان اعلام نشود.

جریمه یا اثر

هرکدام بیشتر باشد: ده درصد فروش حساب اعلام‌نشده یا بیست میلیون ریال پایه؛ همراه محرومیت‌های مالیاتی.

بخشودگی

تابع تبصره 2 ماده 22 است.

ارتباط مواد

فروش مرتبط با حساب باید از سایر واریزی‌های غیر درآمدی تفکیک شود.

بند «ت» ماده 22 قانون پایانه‌ها ـ عدم تحویل، حذف یا مخدوش‌کردن صورتحساب

تخلف یا موضوع

نسخه چاپی صورتحساب تحویل نشود یا صورتحساب حذف یا مخدوش شود.

جریمه یا اثر

هرکدام بیشتر باشد: دو درصد مبلغ صورتحساب یا بیست میلیون ریال پایه.

بخشودگی

تابع تبصره 2 ماده 22 است.

ارتباط مواد

در صورت اعمال بند «ب» ماده 22 برای همان رفتار، این جریمه جداگانه اعمال نمی‌شود.

ماده 12، ماده 13، ماده 14 و بند «ث» ماده 22 قانون پایانه‌ها ـ عدم اعلام تغییرات

تخلف یا موضوع

نقص فنی، توقف فعالیت، تغییر شغل، محل، مالکیت یا اجاره در موعد اعلام نشود.

جریمه یا اثر

هرکدام بیشتر باشد: یک درصد فروش گزارش‌نشده یا ده میلیون ریال پایه.

بخشودگی

تابع تبصره 2 ماده 22 است.

ارتباط مواد

برای همان تخلف، جریمه ماده 169 قانون مالیات‌های مستقیم اعمال نمی‌شود.

نکته کاربردی: ثبت زمان خرابی و اعلام آن برای دفاع مؤدی مهم است.

ماده 16 مکرر و بند «ج» ماده 22 قانون پایانه‌ها ـ تکالیف جدید صورتحساب

تخلف یا موضوع

اشخاص مقرر، صورتحساب الکترونیکی معاملات یا پرداخت‌های موضوع قانون سوداگری را صادر نکنند.

جریمه یا اثر

هرکدام بیشتر باشد: ده درصد کل مبلغ بدون صورتحساب یا اصل مالیات متعلق. در تکرار، مجازات تعزیری مقرر قابل اعمال است.

بخشودگی

جریمه مالی تابع تبصره 2 ماده 22 و مجازات تکرار تابع مرجع قضایی است.

ارتباط مواد

تکرار به تبصره 1 ماده 23 قانون پایانه‌ها مرتبط شده است.

نکته کاربردی: زمان شروع تکلیف و استقرار بستر اجرایی باید احراز شود.

تبصره‌های 1 تا 3 ماده 22 قانون پایانه‌ها ـ تعدیل، بخشودگی و منع تعدد

تخلف یا موضوع

نحوه تعدیل مبالغ ثابت، سقف بخشودگی و موارد منع جمع بعضی جرایم.

جریمه یا اثر

مبالغ ثابت سالانه تعدیل می‌شوند؛ بخشودگی عادی حداکثر پنجاه درصد است؛ و فقط در موارد تصریح‌شده دو جریمه جمع نمی‌شوند.

بخشودگی

در خارج از اختیار بودن تخلف، بخشودگی الزامی است.

ارتباط مواد

منع تعدد محدود به موارد صریح تبصره 3 ماده 22 است و مانع جمع همه جرایم با قانون ارزش افزوده نیست.

ماده 6 قانون پایانه‌ها ـ صورتحساب بیش از حد مجاز

تخلف یا موضوع

فروشنده بیش از حد مجاز صورتحساب صادر کند و مالیات را نپردازد، تقسیط نکند یا تضمین نسپارد.

جریمه یا اثر

صورتحساب تا تعیین تکلیف، برای خریدار اعتبار مالیاتی ایجاد نمی‌کند.

بخشودگی

جریمه نقدی مستقل نیست.

ارتباط مواد

رد اعتبار خریدار با بدهی و جرایم فروشنده تفاوت دارد.

ماده 8 قانون پایانه‌ها ـ رد اعتبار خرید

تخلف یا موضوع

مؤدی الزامات عضویت یا استفاده از پایانه را رعایت نکند.

جریمه یا اثر

اعتبار مالیاتی خرید ممکن است پذیرفته نشود؛ مگر عضویت و تأیید اعتبار در فرآیند قانونی انجام شود.

بخشودگی

جریمه نقدی مستقل نیست.

ارتباط مواد

این اثر می‌تواند در کنار جریمه بند «ب» ماده 22 بدهی مؤدی را افزایش دهد.

ماده 9 قانون پایانه‌ها ـ فروش کتمان‌شده و مغایرت

تخلف یا موضوع

سازمان فروش کتمان‌شده، عدم صدور صورتحساب یا مغایرت اطلاعات را شناسایی کند.

جریمه یا اثر

پس از پذیرش یا اثبات، اصل مالیات، جرایم ماده 22 و حسب مورد سایر جرایم مطالبه می‌شود.

بخشودگی

هر جریمه تابع ماده خاص خود است.

ارتباط مواد

ماده 9 فرآیند رسیدگی را تعیین می‌کند و میزان جریمه عمدتاً از ماده 22 ناشی می‌شود.

نکته کاربردی: اعلام مغایرت به تنهایی معادل قطعیت جریمه نیست.

ماده 11 قانون پایانه‌ها و ماده 23 قانون بانک مرکزی ـ تکالیف بانکی

تخلف یا موضوع

اتصال ابزار پرداخت تأییدنشده یا خودداری بانک‌ها و شرکت‌های پرداخت از اجرای تکالیف اطلاعاتی.

جریمه یا اثر

حسب مورد تخلف انتظامی یا مجازات تعزیری درجه شش به‌جز حبس برای مسئولان متخلف.

بخشودگی

تابع مراجع انتظامی و قضایی صالح است.

ارتباط مواد

ماده 10 حساب فعالیت و ماده 11 ابزار پرداخت را به هم مرتبط می‌کنند.

ماده 23 قانون پایانه‌ها ـ تجهیزات و نرم‌افزار متقلبانه

تخلف یا موضوع

تولید، عرضه یا استفاده عمدی از ابزار معیوب یا معیوب‌کننده، تخریب پایانه یا اخلال با قصد تقلب.

جریمه یا اثر

جبران خسارت و مجازات تعزیری درجه شش به‌جز حبس؛ تکرار بیش از سه بار درجه پنج؛ ارتکاب گروهی و سازمان‌یافته درجه چهار.

بخشودگی

مجازات کیفری مشمول بخشودگی اداری نیست.

ارتباط مواد

وجود عمد و قصد تقلب برای این عنوان اهمیت اساسی دارد.

ماده 24 قانون پایانه‌ها ـ تعطیلی و ابطال مجوز

تخلف یا موضوع

مؤدی پس از اخطار قانونی تکلیف عضویت یا استفاده از سامانه را انجام ندهد.

جریمه یا اثر

بار اول تعطیلی دو هفته؛ تکرار تعطیلی یا مسدودی دو تا شش ماه؛ استمرار بیش از یک سال ابطال مجوز و مسدودی درگاه‌ها.

بخشودگی

ضمانت اجرای غیرنقدی است و بخشودگی جریمه نقدی لزوماً آن را رفع نمی‌کند.

ارتباط مواد

در کنار جریمه مالی بند «ب» ماده 22 قابل اعمال است.

ماده 25 قانون پایانه‌ها ـ بی‌اعتباری صورتحساب ثبت‌نشده

تخلف یا موضوع

صورتحساب در سامانه ثبت نشده و مشمول استثنای قانونی یا حکم انتقالی نباشد.

جریمه یا اثر

صورتحساب در دادرسی مالیاتی اصولاً معتبر نیست و اعتبار خرید نیز ممکن است رد شود.

بخشودگی

جریمه نقدی مستقل نیست.

ارتباط مواد

جریمه عدم صدور از ماده 22 جدا از اثر بی‌اعتباری است.

جرایم قانون مالیات بر سوداگری و مالیات بر عایدی سرمایه

بازگشت به ابتدا

ضمانت‌اجراهای این قانون عمدتاً از طریق اصلاح قانون پایانه‌ها و قانون مالیات‌های مستقیم ایجاد شده‌اند.

ماده 4 قانون مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی و تبصره 2 ماده 2 قانون پایانه‌ها ـ وجوه غیرفروش

تخلف یا موضوع

شخص تجاری وجوه مرتبط با فعالیت را که بابت فروش کالا یا خدمت نیست در کارپوشه ثبت نکند.

جریمه یا اثر

ده درصد وجوه ثبت‌نشده.

بخشودگی

تابع تبصره 2 ماده 22 قانون پایانه‌ها است.

ارتباط مواد

تکلیف پس از مهلت بیست‌ماهه مقرر اجرا می‌شود.

نکته کاربردی: وام، ودیعه، آورده و خسارت را با مستندات ثبت کنید تا فروش تلقی نشوند.

ماده 6 قانون مالیات بر سوداگری، ماده 10 قانون پایانه‌ها و ماده 93 قانون مالیات‌های مستقیم ـ واریزی حساب غیرتجاری

تخلف یا موضوع

تعداد و مجموع واریزی‌های فاقد صورتحساب متناظر از نصاب عبور کند.

جریمه یا اثر

وجوه می‌تواند درآمد شغلی تلقی و مشمول جریمه ماده 22 شود.

بخشودگی

صاحب حساب می‌تواند درآمدی‌نبودن تراکنش را با اسناد اثبات کند.

ارتباط مواد

تشخیص درآمد بر مبنای ماده 93 و جریمه بر مبنای ماده 22 قانون پایانه‌ها انجام می‌شود.

نکته کاربردی: انتقال بین حساب‌ها، قرض، وام، ودیعه و برگشت وجه باید قابل ردیابی باشد.

ماده 7 قانون مالیات بر سوداگری، ماده 11 قانون پایانه‌ها و ماده 23 قانون بانک مرکزی ـ بانک‌ها

تخلف یا موضوع

بانک‌ها، مؤسسات اعتباری، شرکت‌های پرداخت یا بانک مرکزی تکالیف اطلاعاتی و سامانه‌ای را انجام ندهند.

جریمه یا اثر

حسب مورد تخلف انتظامی و برای مسئولان متخلف بانک مرکزی مجازات تعزیری درجه شش به‌جز حبس.

بخشودگی

تابع مقررات انتظامی و کیفری است.

ارتباط مواد

مسئولیت مؤدی، بانک و مقام بانکی باید جداگانه تعیین شود.

ماده 8 قانون مالیات بر سوداگری و ماده 16 مکرر قانون پایانه‌ها ـ اشخاص مکلف به صورتحساب

تخلف یا موضوع

بورس‌ها، بانک‌ها، پرداخت‌کنندگان حقوق و خسارت، دفاتر اسناد رسمی، پلیس، فروشندگان مجاز طلا و ارز و سایر اشخاص مقرر صورتحساب لازم را صادر نکنند.

جریمه یا اثر

جریمه از بند «ج» ماده 22 است: ده درصد مبلغ یا اصل مالیات، هرکدام بیشتر.

بخشودگی

جریمه مالی تابع تبصره 2 ماده 22 و تکرار تابع مرجع قضایی است.

ارتباط مواد

تکرار به ماده 23 قانون پایانه‌ها ارجاع دارد.

نکته کاربردی: نوع معامله و زمان آغاز اجرای تکلیف باید احراز شود.

تبصره 1 ماده 16 مکرر قانون پایانه‌ها ـ تأخیر شخص غیرتجاری

تخلف یا موضوع

مالیات اعلام‌شده از کارپوشه غیرتجاری تا پایان مهلت سه‌ماهه پرداخت نشود.

جریمه یا اثر

دو و نیم درصد اصل بدهی مالیاتی به ازای هر ماه تأخیر.

بخشودگی

اگر هیأت حل اختلاف خارج از اراده بودن یا عذر قانونی یا شرعی را بپذیرد، جریمه تعلق نمی‌گیرد.

ارتباط مواد

این جریمه با جریمه دو درصد ماهانه قانون ارزش افزوده متفاوت است.

ماده 24 قانون مالیات بر سوداگری و بند «ج» ماده 22 قانون پایانه‌ها ـ عدم صدور صورتحساب

تخلف یا موضوع

شخص موضوع ماده 16 مکرر صورتحساب مقرر را صادر نکند.

جریمه یا اثر

ده درصد مبلغ بدون صورتحساب یا اصل مالیات، هرکدام بیشتر؛ در تکرار مجازات تعزیری مقرر.

بخشودگی

جریمه مالی تابع تبصره 2 ماده 22 است.

ارتباط مواد

دامنه اشخاص در ماده 16 مکرر و مجازات تکرار در ماده 23 آمده است.

ماده 25 قانون مالیات بر سوداگری ـ مسدودی وجوه حساب

تخلف یا موضوع

پس از عبور درآمد از آستانه، شخص ظرف ده روز کاری صورتحساب را اصلاح یا صادر نکند، مالیات را نپردازد یا تضمین ندهد.

جریمه یا اثر

وجوه حساب تا میزان مالیات متعلق مسدود می‌شود.

بخشودگی

در صورت احراز خارج از اراده بودن یا عذر قانونی یا شرعی، مسدودی اجرا نمی‌شود.

ارتباط مواد

اجرای بانکی با سازوکار ماده 11 قانون پایانه‌ها مرتبط است.

نکته کاربردی: مسدودی حساب جریمه نیست؛ ابزار تضمین وصول است.

مواد 16 و 17 قانون مالیات بر سوداگری ـ موعد پرداخت و فسخ معامله

تخلف یا موضوع

مالیات بر عایدی در موعد پرداخت نشود یا معامله بعداً اقاله، فسخ، منفسخ یا باطل شود.

جریمه یا اثر

در تأخیر، جریمه ماده 16 مکرر مطرح است؛ در فسخ یا ابطال، صورتحساب و مالیات اضافه یا کسری باید اصلاح شود.

بخشودگی

جریمه تأخیر تابع عذر خارج از اراده یا عذر قانونی و شرعی است.

ارتباط مواد

موعد پرداخت به تبصره 1 ماده 16 مکرر مرتبط است.

نکته کاربردی: فسخ واقعی با فروش مجدد یا معامله معکوس یکسان نیست.

مواد 23 تا 25 قانون مالیات بر سوداگری ـ آثار مالی غیرجریمه‌ای

تخلف یا موضوع

نبود صورتحساب خرید، هزینه فاقد صورتحساب، وجوه بدون صورتحساب متناظر یا عبور از نصاب‌های درآمدی.

جریمه یا اثر

حسب مورد تلقی وجه به درآمد، رد هزینه، تعیین فرضی قیمت یا تاریخ تملک، افزایش عایدی مشمول مالیات یا مسدودی حساب.

بخشودگی

این آثار غالباً جریمه نقدی نیستند؛ امکان اعتراض و ارائه اسناد حسب مورد وجود دارد.

ارتباط مواد

جریمه عدم صدور از ماده 22 قانون پایانه‌ها جدا از افزایش اصل مالیات است.

نکته کاربردی: در محاسبات، اصل مالیات بیشتر را از جریمه جدا ثبت کنید.

ماده 28 قانون مالیات بر سوداگری ـ زمان اجرا

تخلف یا موضوع

برخی تکالیف به مهلت بیست‌ماهه یا استقرار بستر اجرایی وابسته‌اند.

جریمه یا اثر

پیش از فرارسیدن موعد و فراهم‌شدن بستر، جریمه تکلیفِ لازم‌الاجرا نشده نباید مطالبه شود.

بخشودگی

موضوع بخشودگی نیست؛ ابتدا اصل لازم‌الاجراشدن باید احراز شود.

ارتباط مواد

ماده 16 مکرر قانون پایانه‌ها و اعلام رسمی استقرار بستر در زمان شروع آثار نقش دارند.

نکته کاربردی: تاریخ ابلاغ، لازم‌الاجراشدن و پایان مهلت بیست‌ماهه را جداگانه ثبت کنید.

ارتباط سه قانون در پرونده‌های متداول

بازگشت به ابتدا

عدم عضویت در سامانه مؤدیان

بند «ب» ماده 22 قانون پایانه‌ها: جریمه و محرومیت از مشوق‌ها.
بند «الف» ماده 36 ارزش افزوده: جریمه عدم اظهارنامه برای مؤدی ممتنع از عضویت.
ماده 24 قانون پایانه‌ها: تعطیلی، مسدودی و ابطال مجوز.
ماده 8 قانون پایانه‌ها: احتمال رد اعتبار خرید.

فروش بدون صورتحساب و کتمان مالیات

بند «الف» ماده 22: جریمه صورتحساب.
بند «ب» ماده 36: دو یا سه برابر مالیات کتمان‌شده.
ماده 37: دو درصد در ماه.
ماده 274 مالیات‌های مستقیم: امکان تعقیب کیفری در صورت احراز جرم.

معامله طلا بدون ثبت صحیح

بند «ب» ماده 26: نه درصد ارزش اصل طلا.
بند «ب» ماده 36: جریمه کتمان.
ماده 37: جریمه تأخیر.
ماده 22 قانون پایانه‌ها: جریمه صورتحساب یا عدم استفاده از سامانه.

معامله مشمول مالیات بر عایدی بدون صورتحساب

بند «ج» ماده 22: ده درصد مبلغ یا اصل مالیات.
ماده 23: مجازات تکرار.
تبصره 1 ماده 16 مکرر: دو و نیم درصد در ماه.
ماده 25 قانون سوداگری: مسدودی حساب تا میزان مالیات.

فهرست مواد قانونی لینک‌شده در درسام

بازگشت به ابتدا

قانون مالیات بر ارزش افزوده

قانون پایانه‌های فروشگاهی

قوانین مرتبط

پیش از محاسبه جریمه: تاریخ وقوع تخلف، دوره مالیاتی، وضعیت عضویت در سامانه، نوع صورتحساب، مبلغ فروش یا مالیات کتمان‌شده، تکرار تخلف، مبلغ تعدیل‌شده همان سال و زمان استقرار بستر قانون سوداگری را مشخص کنید.

ثبت نظر

مطالب مرتبط

دسته‌بندی آموزش‌ها