معافیت ارزش افزوده طلای خام و آبشده بر اساس رأی دیوان عدالت اداری
طلای خام و آبشده مشمول مالیات بر ارزش افزوده نیست
بر اساس رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، ارزش اصل طلای خام، طلای آبشده و طلای ساختهنشده از مالیات و عوارض ارزش افزوده معاف است. این حکم درباره اصل طلا است و نباید بهاشتباه به این معنا برداشت شود که اجرت ساخت، سود، حقالعمل، کارمزد یا سایر خدمات مرتبط با طلا نیز در همه موارد معاف هستند.
نکته مهم
منظور از «طلا مشمول ارزش افزوده نیست» در این مطلب، طلای خام، آبشده و ساختهنشده و بهطور مشخص بهای اصل طلا است؛ نه تمام مبالغ و خدماتی که ممکن است در یک معامله طلا درج شود.
مشخصات رأی دیوان عدالت اداری
| مرجع صادرکننده | هیأت عمومی دیوان عدالت اداری |
|---|---|
| شماره دادنامه | 140531390000879369 |
| تاریخ دادنامه | 1405/04/09 |
| موضوع رسیدگی | ابطال عبارت «طلای خام و ساختهنشده» از نامه معاون حقوقی و فنی مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور |
| نتیجه رأی | معافیت ارزش اصل طلای خام و آبشده و ابطال مقرره مخالف قانون از تاریخ تصویب |
استدلال هیأت عمومی دیوان چه بود؟
1. تفسیر موسع معافیت شمش طلا
دیوان اعلام کرد معافیت مقرر برای انواع شمش طلا نباید صرفاً به شکل، وزن یا تعریف محدود اداری از شمش منحصر شود و طلای خام و طلای آبشده نیز در محدوده این معافیت قرار میگیرند.
2. هدف قانون، معافیت اصل طلا است
فلسفه ماده 26 قانون مالیات بر ارزش افزوده این است که ارزش اصل طلا از شمول مالیات خارج باشد و مالیات حسب مورد به اجرت، سود و کارمزد تعلق گیرد.
3. ساختهنشدن طلا موجب مالیات نمیشود
از نظر دیوان، منطقی و منطبق با فلسفه قانون نیست که اصل طلا پیش از ساختهشدن مشمول مالیات باشد، اما همان طلا پس از تبدیلشدن به مصنوع، از مالیات معاف شود.
4. ابطال مقرره از تاریخ تصویب
هیأت عمومی، مقرره سازمان امور مالیاتی را خلاف قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص داد و آن را از تاریخ تصویب ابطال کرد.
دقیقاً چه چیزی از ارزش افزوده معاف است؟
- ✓ بهای اصل طلای خام
- ✓ بهای اصل طلای آبشده
- ✓ بهای اصل طلای ساختهنشده
- ✓ ارزش ذاتی اصل طلا در معامله، صرفنظر از اینکه هنوز به مصنوع طلا تبدیل نشده باشد
این معافیت شامل چه مواردی نمیشود؟
رأی دیوان ناظر بر ارزش اصل طلا است. بنابراین مبالغی که ماهیت دیگری دارند، صرفاً به دلیل ارتباط با طلا معاف نمیشوند؛ از جمله:
- اجرت ساخت مصنوعات طلا؛
- سود فروشنده؛
- حقالعمل و کارمزد؛
- خدمات جانبی یا مواد غیروطلا، مگر آنکه برای آنها معافیت قانونی مستقلی وجود داشته باشد.
نتیجه عملی رأی برای طلای ساختهنشده
پس از این رأی، سازمان امور مالیاتی نمیتواند صرفاً به این دلیل که طلا هنوز ساخته نشده یا به شکل طلای خام و آبشده معامله میشود، ارزش اصل آن را مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده بداند.
همچنین چون مقرره مورد شکایت از تاریخ تصویب ابطال شده است، این رأی میتواند در رسیدگیهای مالیاتی مرتبط با مطالبه مالیات از اصل طلای خام و آبشده مورد استناد قرار گیرد. نحوه اعتراض، استرداد یا اعمال رأی در هر پرونده، به وضعیت پرونده و مرحله رسیدگی آن بستگی دارد.
جمعبندی
عبارت دقیق و صحیح این است: اصل طلای خام، طلای آبشده و طلای ساختهنشده از مالیات بر ارزش افزوده معاف است. بنابراین نباید بهصورت کلی گفته شود «هر مبلغی در معاملات طلا از ارزش افزوده معاف است»؛ زیرا اجرت، سود، کارمزد و خدمات مرتبط ممکن است همچنان مشمول مالیات باشند.
توجه به تکالیف سامانه مؤدیان
معافیت اصل طلا از مالیات بر ارزش افزوده، به معنی حذف تکلیف ثبت معامله یا صدور صورتحساب الکترونیکی نیست. اطلاعات معامله باید مطابق مقررات در سامانه مؤدیان ثبت و مبالغ مشمول و معاف، حسب مورد، بهدرستی تفکیک شوند.