اصل 173 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

کهکشان قوانین

بازگشت

مورخ: 1368/05/06

شماره: 173

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

معتبر

خلاصه مقرره

اصل 173 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به منظور رسیدگی به شکایات، تظلّمات و اعتراضات مردم نسبت به مأمورین یا واحدها یا آیین‌نامه‌های دولتی و احقاق حقوق آنها، دیوانی به نام «دیوان عدالت اداری» زیر نظر رئیس قوه قضائیه تأسیس می‌گردد. حدود اختیارات و نحوه عمل این دیوان را قانون تعیین می‌کند.

اصل 173 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

اصل 173 - به منظور رسیدگی به شکایات، تظلّمات و اعتراضات مردم نسبت به مأمورین یا واحدها یا آیین‌نامه‌های دولتی و احقاق حقوق آنها، دیوانی به نام «دیوان عدالت اداری» زیر نظر رئیس قوه قضائیه تأسیس می‌گردد. حدود اختیارات و نحوه عمل این دیوان را قانون تعیین می‌کند.

تاریخچه تغییرات (1 مورد)

تاریخ تغییر: 1368/05/06

مقرره تغییر دهنده: بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1368/05/06

شرح تغییر: اصلاح اصل در بازنگری قانون اساسی سال 1368

متن اصل پیش از بازنگری 1368:

اصل 173 - به منظور رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به مأمورین یا واحدها یا آیین نامه های دولتی و احقاق حقوق آنها دیوانی به نام دیوان عدالت اداری زیر نظر شورای عالی قضایی تأسیس می گردد. حدود اختیارات و نحوه عمل این دیوان را قانون تعیین می کند.

→ قانون قبلی قانون بعدی ←

قوانین مرتبط (1 قانون)

سایر مقرره‌های مرتبط (46 مقرره)

ابطال بخشنامه شماره 200/1401/36 درباره معافیت اشخاص موضوع ماده 2 از مالیات املاک گران‌قیمت

مورخ: 1405/04/30

شماره: 140531390001067561

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

معتبر

دعوای «احراز وقوع تخلف» به طور مستقل نیز در شعب دیوان قابل استماع است و الزامی به طرح همزمان آن با مطالبه خسارت وجود ندارد

مورخ: 1405/02/15

شماره: 140531390000318424

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

معتبر

رای هیات عمومی دیوان درباره ابطال بخشنامه عوارض سبز

مورخ: 1404/11/14

شماره: 140431390002942136

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

معتبر

درخواست ابطال دستورالعمل شماره 200/1400/507 مورخ 1400/02/22 علی‌الخصوص بند 2 آن از هیات تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری

مورخ: 1404/07/22

شماره: 140431390001820499

رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری

معتبر

ابطال بند 5 ماده 1 آئین‌نامه اجرایی بند «ع» تبصره 6 ماده واحده قانون بودجه سال 1402 کل کشور به شماره 59606/ت 61323 هـ مورخ 1402/04/07

مورخ: 1404/07/15

شماره: 140431390001678849

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

معتبر

عدم ابطال بند 2 دستورالعمل شماره 268/67591/د مورخ 1402/09/29 رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان سازمان امور مالیاتی کشور

مورخ: 1403/11/02

شماره: 140331390002634414

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

معتبر

رای شماره 742287 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: الف. بند های 2 و 6 مصوبه مورخ 1399/03/12 شورای اسلامی شهراهواز با موضوع بهای خدمات سازمان مدیریت آرامستان‌ها و تبصره 4 بهای خدمات آرامستان در سال‌های 1398 و 1399 مصوب شورای اسلامی شهر خرمشهر و.

مورخ: 1403/04/04

شماره: 140331390000742287 - 0101714

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره 140331390000176390 مورخ 1403/01/28 هیات تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری (موضوع شکایت و خواسته: ابطال قسمت بالای 18 سال از بند 4 ماده 3 مصوبه 4 جلسه 11 شورای اجرایی فناوری اطلاعات (دستورالعمل اجرایی سامانه کارپوشه ملی ایرانیان) و قسمت بیش از 18 سن دارند و از شرایط استفاده کاربران نهایی سامانه پیام ایران هر دو از زمان تصویب)

مورخ: 1403/01/28

شماره: 140331390000176390

رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری

ابطال بند 3-3 و عبارت مورد شکایت از بند 5 ضوابط اجرایی ماده 172 ق. م. م

مورخ: 1402/12/09

شماره: 140231390003197328

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

معتبر

رای شماره 2931097 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: بند 4ـ 28ـ2 از تعرفه عوارض اختصاصی تاسیسات نفتی و صنعتی در مصوبه شماره 2 از مصوبات چهاردهمین جلسه دوره چهارم شورای اسلامی شهراهواز که تحت عنوان لوله‌های عبوری به تصویب شورای اسلامی شهراهواز رسیده ابطال نشد

مورخ: 1402/11/15

شماره: 140231390002931097 - 0200213

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره 2270329 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: مصوبه شماره 4 از بیست و سومین جلسه مورخ 1392/10/18 شورای اسلامی شهراهواز تحت عنوان بهای خدمات شهری از بیمارستان از تاریخ تصویب ابطال شد

مورخ: 1402/09/11

شماره: 140231390002270329 - 0106488

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

عدم ابطال نامه شماره 80/2612 مورخ 1381/03/21

مورخ: 1401/07/12

شماره: 140109970905811249

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

معتبر

رای شماره‌های 353 الی 355 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: صرفا اطلاق حکم مقرر در بخشنامه شماره 500/15089/9000 ـ 1399/08/14 و بند 6 بخشنامه شماره 500/15604/9000 ـ 1399/08/24 معاون حقوقی و امور مجلس قوه قضاییه در حدی که در پرونده‌های کیفری و مواردی که احتمال فرار متهم وجود دارد و یا در مواردی که موکل تبعه خارجی بوده و امکان ثبت قرارداد مالی بین وکیل و موکل وجود ندارد و صدوراخطار رفع نقص توسط مدیر دفتر شعبه.

مورخ: 1401/03/16

شماره: 9902334

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

ابطال بخشنامه شماره 500/15089/9000 مورخ 1399/08/14 معاون حقوقی و امور مجلس قوه قضائیه 2- ابطال بند 6 بخشنامه شماره 500/15604/9000 مورخ 1399/08/24 معاون حقوقی و امور مجلس قوه قضائیه

مورخ: 1401/02/20

شماره: 140109970905810354

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره 2321 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: تعرفه شماره 114 T سال 1391 (عوارض تفکیک اعیانی)، تعرفه 2116 سال 1390 (عوارض تغییر کاربری املاک مسکونی) و تعرفه 2112 سال 1391 (عوارض کسر یک واحد پارکینگ، عوارض حذف یک واحد پارکینگ) مصوب شورای اسلامی شهر شاهینشهراز تاریخ تصویب ابطال شد

مورخ: 1400/08/29

شماره: 000614

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

ابطال بخشنامه شماره 210/99/08 مورخ 1399/01/19 در خصوص مرور زمان معاملات فصلی

مورخ: 1400/06/06

شماره: 140009970905811423

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

ناسخ

رای شماره 1424-1423 مورخ 1400/06/06 هیات عمومی دیوان عدالت اداری(موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 8/99/210 مورخ 1399/01/19 سازمان امورمالیاتی کشور)

مورخ: 1400/06/06

شماره: 1424-1423

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

ابطال بخشنامه شماره 210/99/8 مورخ 1399/01/19 سازمان امورمالیاتی کشور

مورخ: 1400/06/06

شماره: 140009970905811423 - 140009970905811424

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

معتبر

رای شماره 1860 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: اعلام تعارض ـ تعارض در آرا شعب دیوان عدالت اداری در رسیدگی به دادخواست اشخاص به خواسته اعمال معافیت‌های مالیاتی بر سقف خالص دریافت تعیین شده

مورخ: 1400/01/10

شماره: 9901755

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره 1612 الی 1620 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال تبصره 6 الحاقی به ماده 2 اصلاحی از مصوبه شماره 2524ـ 1397/11/07 و ماده 5 اصلاحی از مصوبه شماره 2524ـ 1397/11/07 شورای اسلامی شهر تهران

مورخ: 1399/12/04

شماره: 9801880

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره 1184 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال بند های 1 و 2 تبصره‌های 1، 2 و 3 عوارض خریداری و حذف پارکینگ از دفترچه تعرفه عوارض سال 1395 شورای اسلامی شهر ورامین از تاریخ تصویب

مورخ: 1399/10/20

شماره: 9900007

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره 618 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال مواد 16 (تفکیک عرصه)، 17 (تغییر کاربری)، 19 (خدمات عمومی) و 20 (کاربری غیرمرتبط) از تعرفه عوارض محلی شورای اسلامی شهراردبیل مصوب سال 1396

مورخ: 1399/05/27

شماره: 9700006

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره 331 مورخ 1399/02/30 هیات عمومی دیوان عدالت اداری(موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 64 ق. م. م و بند های 3 و 2 طرح شماره 76/165/20-1383/06/29 شورای اسلامی شهراهواز)

مورخ: 1399/02/30

شماره: 331

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره 2803 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال مواد 14، 26 و 33 از تعرفه عوارض سال 1387، مواد 25 و 32 از تعرفه عوارض سال‌های 1388 الی 1390 و مواد 25 و 34 از تعرفه عوارض سال 1395 از مصوبات شورای اسلامی شهر سردشت

مورخ: 1398/10/25

شماره: 9700021

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره 2618 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال نامه شماره 427/169ـ 2 مورخ 1383/03/27 و 239/169/2 ـ 1386/02/15 مدیرکل دیوان محاسبات چهارمحال و بختیاری

مورخ: 1398/09/23

شماره: 9702983

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

ابطال نامه‌های شماره 427/169-2 مورخ 1383/03/27 و 239/169/2 مورخ 1386/02/15 مدیرکل دیوان محاسبات چهارمحال و بختیاری

مورخ: 1398/09/05

شماره: 98099709058112618

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

معتبر

رای شماره 1072 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: غیرالزامی دانستن استعلام از شهرداری ها برای صدور و یا تمدید پروانه کسب، مغایر قانون است و ابطال می شود

مورخ: 1398/06/25

شماره: 9701988

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره 156 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال مصوبه مورخ 1379/06/06 نودو دومین جلسه شورای اسلامی شهراهواز ابلاغی به شماره 1898 ـ 1379/07/06

مورخ: 1398/02/25

شماره: 9701899

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره‌های 2047 و 2049 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

مورخ: 1397/12/06

شماره: 9500029

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره‌های 1333 و 1334 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال مصوبات شورای اسلامی شهر شاهینشهراز سال‌های 1385 الی 1395 درخصوص عوارض کسر پارکینگ و عوارض حذف یک واحد پارکینگ

مورخ: 1397/06/10

شماره: 95/143ـ96/646

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره‌های 915 الی 916 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال فراز آخر بند 2 بخشنامه شماره 169671/73/293ـ 1394/09/08 گمرک جمهوری اسلامی ایران در قسمت «عدم شمول ماده 11 آئین‌نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات برنج از 1395/04/31 به بعد

مورخ: 1397/04/19

شماره: 95/797ـ 96/1065

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رسیدگی به شکایت علیه «سازمان بورس و اوراق بهادار» به عنوان «مؤسسه عمومی غیر دولتی» در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری نیست

مورخ: 1395/12/17

شماره: 1346

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

نظریه معاونت حقوقی رئیس‌جمهور در خصوص پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی مبنی بر ممنوع نمودن کلیه شرکت‌های دولتی از مراجعه به محاکم عمومی دادگستری به منظور شکایت از آرای قطعی مراجع حل اختلاف مالیاتی

مورخ: 1395/10/30

شماره: 29141/134752

سایر قوانین و مقررات

رای شماره79 هیات عمومی دیوان عدالت اداری درخصوص مواد 2 و 3 تعرفه عوارض محلی سال 1388 مصوب شورای اسلامی شهر کرمانشاه خلاف قانون نیست و ابطال نمی شود تبصره 2 ذیل بند 5 ماده 12 تعرفه عوارض محلی سال 1388 مبنی بر تعیین عوارض کسر پارکینگ خلاف قانون است و ابطال می شود

مورخ: 1395/03/05

شماره: هـ/92/60

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره 30 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: مصوبه شماره36473 ـ 1383/08/03 شورای اسلامی شهر سبزوار در تجویز عوارض بر قرارداد های پیمان کاری و افزایش نرخ آن از نیم درصد به یک درصد مغایر قانون است و ابطال می شود

مورخ: 1395/02/04

شماره: هـ/91/572

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

عدم ابطال بخشنامه شماره 27635/223/د مورخ 1390/08/11 مدیرکل دفتر پژوهش و بهبود فرایندهای سازمان امور مالیاتی کشور

مورخ: 1394/12/18

شماره: 1314-1315

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

معتبر

رای شماره 1982 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال بند 1ـ ج و تبصره 2 الحاقی مصوبه شماره 5676/94/ص ـ 1394/11/08 و تبصره 3 ماده 21 مصوبه شماره 5694/95ص ـ 1395/10/22 شورای اسلامی شهر شیراز

مورخ: 1394/11/08

شماره: 1982

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

ابطال بند 10 از بخشنامه شماره 200/13007 مورخ 1391/06/28 سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص الزام داروخانه‌ها به نصب و راه‌اندازی و استفاده از سامانه صندوق مکانیزه فروش

مورخ: 1394/04/22

شماره: 460

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

ناسخ

رای شماره 1969هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع اخذ حق تمبر از حواله‌های ارزی خلاف قانون است

مورخ: 1394/01/15

شماره: 93/504

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

ابطال بخشنامه شماره 200/23838/ص مورخ 1392/12/27 موضوع اخذ حق تمبر از حواله‌های ارزی

مورخ: 1393/12/18

شماره: 1969

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

ناسخ

ابلاغ قانون دیوان عدالت اداری (ابلاغ قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری)

مورخ: 1392/04/30

شماره: 25846

سایر قوانین و مقررات

ابطال آئین‌نامه اصلاحی نحوه تعیین کارشناسان رسمی موضوع تصویب‌نامه شماره 61607/41506 هـ مورخ 1388/03/20 در قسمت‌هایی که کلمه (رسمی) را پس از واژه‌های (کارشناس) و (کارشناسان) حذف کرده است

مورخ: 1391/04/26

شماره: 227

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1385/09/25 مجمع تشخیص مصلحت نظام

مورخ: 1385/09/25

شماره:

سایر قوانین و مقررات

ابطال بخشنامه شماره 43288 مورخ 1378/08/29 در خصوص جواز اخذ مالیات از خریداران خودروهای متعدد فارغ از فروش آن‌ها به اشخاص دیگر

مورخ: 1384/10/11

شماره: 560

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

معتبر

رای وحدت رویه شماره 155 مورخ 1371/07/25 هیات عمومی دیوان عدالت اداری( موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آرا صادره از شعب اول و شانزدهم دیوان)

مورخ: 1371/07/25

شماره: 155

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره 50 مورخ 1369/03/01 هیات عمومی دیوان عدالت اداری(موضوع: مغایرت آئین‌نامه اجرایی تبصره 16 بودجه سال 1368 (بند ب مالیات مشاغل) با روح و مفاد تبصره مذکور و مصوبه مجلس شورای اسلامی)

مورخ: 1369/03/01

شماره: 50

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

پیوست فایل