مورخ:
1388/04/10
شماره:
76254/ت 36095 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
اصلاح شده
ابلاغ فهرست مناطق محروم و کمتر توسعه یافته
وزارت امور اقتصادی و دارایی - وزارت صنایع و معادن - وزارت کشور
معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور
معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیسجمهور
معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور
معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیسجمهور
هیأت وزیران در جلسه مورخ 20/2/1388 بنا به پیشنهاد شماره 17257/100 مورخ 29/2/1387 معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب نمود:
- شهرستانها، بخشها و دهستانهای مندرج در فهرست پیوست که تأیید شده به مهر پیوست تصویبنامه هیأت وزیران است، حسب مورد به عنوان مناطق محروم و کمتر توسعه یافته در امور حمایتی موضوع قوانین و مقررات زیر تعیین میگردند. مناطق کمتر توسعه یافته و محروم اختصاراً در این تصویبنامه، «مناطق کمتر توسعه یافته» نامیده میشود.
- الف - قانون الحاق یک تبصره به قانون اصلاح جدول شماره (4) و (8) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و قانون بودجه سال 1385 کل کشور به منظور اختصاص دو درصد (2%) از درآمد حاصل از صادرات نفت خام و گاز طبیعی به استانهای نفت خیز و گاز خیز و شهرستانها و بخشهای محروم کشور - مصوب 1386-.
- ب - مواد (92) و (132) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم - مصوب 1380-.
- پ - ماده (50) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1379- (تنفیذ شده به موجب ماده 103 قانون برنامه چهارم توسعه - مصوب 1383-).
- ت - قانون الزام دولت برای جبران عقبماندگیهای استانها و مناطقی که شاخصهای توسعه آنها زیر شاخص میانگین کشور است - مصوب 1381-.
- ث - بند «4» اصلاحی قانون راجع به تأسیس شرکت شهرکهای صنعتی ایران - مصوب 1376-.
- ج - تبصره (3) بند «الف» ماده 3 قانون اصلاح موادی از قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی - مصوب 1386-.
- چ - تبصره (3) ماده (38) قانون مالیات بر ارزش افزوده - مصوب 1387-.
- ح - تبصره (2) ماده (23) قانون مدیریت خدمات کشوری - مصوب 1386-.
- خ - ماده (24) قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت - مصوب 1384-.
- د - مقررات استفاده از تسهیلات حساب ذخیره ارزی موضوع ماده 1 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1383-.
- تبصره 1- در مواردی که نام شهرستان یا بخش در فهرست پیوست این تصویبنامه آمده است، حسب مورد شامل بخشها، نقاط شهری و دهستانهای تابع آنها نیز خواهد بود.
- تبصره 2- تمامی نواحی صنعتی روستایی و واحدهای موجود در آن مطابق ماده 6 تصویبنامه شماره 116002/ت 35253 هـ مورخ 18/9/1385 موضوع آئیننامه اجرایی قانون حمایت از ایجاد نواحی صنعتی روستایی، مشمول قوانین و مقررات حمایت از مناطق کمتر توسعه یافته هستند.
- الف - قانون الحاق یک تبصره به قانون اصلاح جدول شماره (4) و (8) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و قانون بودجه سال 1385 کل کشور به منظور اختصاص دو درصد (2%) از درآمد حاصل از صادرات نفت خام و گاز طبیعی به استانهای نفت خیز و گاز خیز و شهرستانها و بخشهای محروم کشور - مصوب 1386-.
- محدوده جغرافیایی فعلی شهرستانها، بخشها و دهستانهای موضوع فهرست پیوست، ملاک اعمال تسهیلات و حمایتهای موضوع این تصویبنامه میباشد و تغییرات آتی تقسیمات کشوری و محدوده آنها تأثیری در تداوم اعمال تسهیلات و حمایتهای یاد شده نخواهد داشت.
- نقاط کمتر توسعه یافته قبلی که نام آنها در فهرست پیوست نیامده است، به شرح زیر تعیین تکلیف میشود:
الف - فهرست ضمیمه تصویبنامه شماره 21372/ت 228893 هـ مورخ 31/4/1382 و فهرست مناطق توسعه نیافته موضوع تبصره (3) ماده (2) تصویبنامه شماره 10733/ت 22957 هـ مورخ 21/3/1379 و مصوبات مشابه در مورد واحدهای صنعتی و معدنی موضوع ماده 132 اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم که بهرهبرداری از آنها تا پایان تیر 1388 شروع میشود، همچنان تا پایان دوره ده ساله ملاک عمل خواهد بود. [این بند سابقاً به موجب رأی دیوان عدالت اداری ابطال شده بود.]- الف - فهرست ضمیمه تصویبنامه شماره 21372/ت 28893 هـ مورخ 31/4/1382 و فهرست مناطق توسعه نیافته موضوع تبصره (3) ماده (2) تصویبنامه شماره 10733/ت 22957 هـ مورخ 21/3/1379 و مصوبات مشابه در مورد واحدهای صنعتی و معدنی موضوع ماده (132) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم همچنان تا پایان ده سال ملاک عمل خواهد بود.
ب - تسهیلات اعطایی از حساب ذخیره ارزی در مناطق کمتر توسعه یافته به اشخاص حقیقی و حقوقی که تا پایان سال 1387 از تسهیلات یاد شده استفاده نموده باشند، همچنان طبق ضوابط و قرارداد مربوط بازپرداخت خواهد شد.ب - تسهیلات اعطایی از حساب ذخیره ارزی به اشخاص حقیقی و حقوقی که تا تاریخ 1388/4/10 شروع به اجرای طرح در مناطق کمتر توسعه یافته قبلی نمودهاند همچنان تابع نرخ سود مناطق کمتر توسعه یافته خواهد بود.- ب - تسهیلات اعطایی از محل حساب ذخیره ارزی به اشخاص حقیقی و حقوقی که تا تاریخ 1388/4/10 شروع به اجرای طرح در مناطق کمتر توسعه یافته قبلی نمودهاند همچنان طبق شرایط و ضوابط اعطایی تسهیلات از محل حساب ذخیره ارزی مشمول شرایط ترجیحی در این مناطق میباشند.
- پ - سهم تخصیص یافته سال 1387 از محل درآمد حاصل از دو درصد صادرات نفت خام و گاز طبیعی در امور زیر بنایی و عمرانی و نیز معافیت از حقوق و عوارض دولتی (موضوع ماده 50 قانون برنامه سوم توسعه) و معافیت مالیاتی (موضوع ماده 92 اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم) و تسهیلات موضوع سایر قوانین و مقررات مذکور در بند (1) این تصویبنامه برای شهرستانها و بخشها و دهستانهایی که نام آنها در فهرست پیوست نیامده است، بر اساس ضوابط قبلی تا پایان سال 1387 قابل اعمال است.
- فهرست پیوست این تصویبنامه، فقط برای قوانین و مقررات حمایتی دولت، مندرج در بند (1) این تصویبنامه ملاک عمل میباشد.
- مفاد این تصویبنامه از ابتدای سال 1388 ملاک عمل میباشد.
- تبصره - مدت اعتبار فهرستهای موضوع جزء (ث) و تبصره (2) بند (2) تصویبنامه شماره 12290/ت 3333051 هـ مورخ 24/3/1384 در مورد قوانین و مقررات موضوع بند (1) این تصویبنامه برای سالهای 1386 و 87 تنفیذ میشود.
- تبصره - مدت اعتبار فهرستهای موضوع جزء (ث) و تبصره (2) بند (2) تصویبنامه شماره 12290/ت 3333051 هـ مورخ 24/3/1384 در مورد قوانین و مقررات موضوع بند (1) این تصویبنامه برای سالهای 1386 و 87 تنفیذ میشود.
- معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور موظف است با هماهنگی دفتر امور مناطق محروم کشور و معاونت حقوقی و امور مجلس رئیسجمهور و سایر دستگاههای اجرایی مربوط ظرف سه ماه بعد از تصویب هر یک از برنامههای پنج ساله توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، فهرستهای پیوست را با توجه به میزان توسعه و محرومیت زدایی شهرستان، بخش و دهستان مربوط بازنگری نموده و همراه با اصلاحات ضروری برای تصمیمگیری به هیأت وزیران ارائه نماید.
پرویز داوودی
معاون اول رئیسجمهور
معاون اول رئیسجمهور
[تبصره (3) ماده (2) تصویبنامه شماره 10733/ت 22957 هـ مورخ 21/3/1379:
تبصره 3- تعریف مناطق توسعه نیافته در سال 1379 توسط سازمان برنامه و بودجه و دفتر مناطق محروم ریاستجمهوری تعیین و به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و دستگاههای اجرایی ذیربط ابلاغ خواهد شد.]
تبصره 3- تعریف مناطق توسعه نیافته در سال 1379 توسط سازمان برنامه و بودجه و دفتر مناطق محروم ریاستجمهوری تعیین و به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و دستگاههای اجرایی ذیربط ابلاغ خواهد شد.]
فهرست مناطق کمتر توسعه یافته در امور حمایتی (شهرستانها)
| شهرستان کمتر توسعه یافته | استان |
| چاراویماق | آذربایجان شرقی |
| کلیبر | آذربایجان شرقی |
| ورزقان | آذربایجان شرقی |
| اشنویه | آذربایجان غربی |
| بوکان | آذربایجان غربی |
| پلدشت | آذربایجان غربی |
| پیرانشهر | آذربایجان غربی |
| تکاب | آذربایجان غربی |
| چالدران | آذربایجان غربی |
| چایپاره | آذربایجان غربی |
| سردشت | آذربایجان غربی |
| شاهیندژ | آذربایجان غربی |
| شوط | آذربایجان غربی |
| بیله سوار | اردبیل |
| گرمی | اردبیل |
| فریدونشهر | اصفهان |
| آبدانان | ایلام |
| درهشهر | ایلام |
| دهلران | ایلام |
| شیروان و چرداول | ایلام |
| ملکشاهی | ایلام |
| مهران | ایلام |
| تنگستان | بوشهر |
| جم | بوشهر |
| دیر | بوشهر |
| دیلم | بوشهر |
| کنگان | بوشهر |
| گناوه | بوشهر |
| اردل | چهارمحال و بختیاری |
| کوهرنگ | چهارمحال و بختیاری |
| بشرویه | خراسان جنوبی |
| درمیان | خراسان جنوبی |
| سرایان | خراسان جنوبی |
| سربیشه | خراسان جنوبی |
| فردوس | خراسان جنوبی |
| نهبندان | خراسان جنوبی |
| تایباد | خراسان رضوی |
| تخت جلگه | خراسان رضوی |
| تربت جام | خراسان رضوی |
| جغتای | خراسان رضوی |
| جوین | خراسان رضوی |
| خواف | خراسان رضوی |
| درگز | خراسان رضوی |
| زاوه | خراسان رضوی |
| سرخس | خراسان رضوی |
| کلات | خراسان رضوی |
| جاجرم | خراسان شمالی |
| گرمه | خراسان شمالی |
| مانه و سملقان | خراسان شمالی |
| شهرستان کمتر توسعه یافته | استان |
| امیدیه | خوزستان |
| اندیکا | خوزستان |
| ایذه | خوزستان |
| باغ ملک | خوزستان |
| خرمشهر | خوزستان |
| دشت آزادگان | خوزستان |
| رامشیر | خوزستان |
| شادگان | خوزستان |
| گتوند | خوزستان |
| لالی | خوزستان |
| مسجد سلیمان | خوزستان |
| هفتگل | خوزستان |
| هندیجان | خوزستان |
| هویزه | خوزستان |
| ایجرود | زنجان |
| طارم | زنجان |
| ماهنشان | زنجان |
| ایرانشهر | سیستان و بلوچستان |
| چاهبهار | سیستان و بلوچستان |
| خاش | سیستان و بلوچستان |
| دلگان | سیستان و بلوچستان |
| زابل | سیستان و بلوچستان |
| زابلی | سیستان و بلوچستان |
| زهک | سیستان و بلوچستان |
| سراوان | سیستان و بلوچستان |
| سرباز | سیستان و بلوچستان |
| سیب و سوران | سیستان و بلوچستان |
| کنارک | سیستان و بلوچستان |
| هیرمند | سیستان و بلوچستان |
| نیکشهر | سیستان و بلوچستان |
| خنج | فارس |
| رستم | فارس |
| زریندشت | فارس |
| فراشبند | فارس |
| قیروکارزین | فارس |
| مهر | فارس |
| بانه | کردستان |
| بیجار | کردستان |
| دهگلان | کردستان |
| دیواندره | کردستان |
| سروآباد | کردستان |
| سقز | کردستان |
| مریوان | کردستان |
| جیرفت | کرمان |
| رودبار جنوب | کرمان |
| ریگان | کرمان |
| عنبرآباد | کرمان |
| فهرج | کرمان |
| قلعه گنج | کرمان |
| کوهبنان | کرمان |
| شهرستان کمتر توسعه یافته | استان |
| کهنوج | کرمان |
| منوجان | کرمان |
| پاوه | کرمانشاه |
| ثلاث باباجانی | کرمانشاه |
| جوانرود | کرمانشاه |
| دالاهو | کرمانشاه |
| روانسر | کرمانشاه |
| سرپل ذهاب | کرمانشاه |
| قصرشیرین | کرمانشاه |
| گیلانغرب | کرمانشاه |
| بهمئی | کهگیلویه و بویراحمد |
| دنا | کهگیلویه و بویراحمد |
| کهگیلویه | کهگیلویه و بویراحمد |
| کلاله | گلستان |
| گمیشان | گلستان |
| مراوه تپه | گلستان |
| دلفان | لرستان |
| سوادکوه | مازندران |
| کمیجان | مرکزی |
| ابوموسی | هرمزگان |
| بستک | هرمزگان |
| به شاگرد | هرمزگان |
| پارسیان | هرمزگان |
| جاسک | هرمزگان |
| حاجیآباد | هرمزگان |
| خمیر | هرمزگان |
| سیریک | هرمزگان |
| رزن | همدان |
| کبودرآهنگ | همدان |
| ابرکوه | یزد |
| خاتم | یزد |
فهرست مناطق کمتر توسعه یافته در امور حمایتی (بخشها)
| بخش کمتر توسعه یافته | تابعیت تقسیماتی | |
| استان | شهرستان | |
| هوراند | آذربایجان شرقی | اهر |
| تیکمه داش | آذربایجان شرقی | بستانآباد |
| سیهرود | آذربایجان شرقی | جلفا |
| مهربان | آذربایجان شرقی | سراب |
| لیلان | آذربایجان شرقی | ملکان |
| ترکمانچای | آذربایجان شرقی | میانه |
| کاغذ کنان | آذربایجان شرقی | میانه |
| کندوان | آذربایجان شرقی | میانه |
| خواجه | آذربایجان شرقی | هریس |
| مرکزی | آذربایجان شرقی | هشترود |
| نظر کهریزی | آذربایجان شرقی | هشترود |
| انزل | آذربایجان غربی | ارومیه |
| سیلوانه | آذربایجان غربی | ارومیه |
| صومای برادوست | آذربایجان غربی | ارومیه |
| صفائیه | آذربایجان غربی | خوی |
| قطور | آذربایجان غربی | خوی |
| کوهسار | آذربایجان غربی | سلماس |
| خلیفان | آذربایجان غربی | مهاباد |
| مرکزی | آذربایجان غربی | مهاباد |
| باروق | آذربایجان غربی | میاندوآب |
| مرحمتآباد | آذربایجان غربی | میاندوآب |
| محمدیار | آذربایجان غربی | نقده |
| مرکزی | آذربایجان غربی | نقده |
| اصلاندوز | اردبیل | پارسآباد |
| خورش رستم | اردبیل | خلخال |
| شاهرود | اردبیل | خلخال |
| فیروز | اردبیل | کوثر |
| مرکزی | اردبیل | کوثر |
| ارشق | اردبیل | مشگین شهر |
| مرادلو | اردبیل | مشگین شهر |
| عنبران | اردبیل | نمین |
| ویلکیج | اردبیل | نمین |
| کورائیم | اردبیل | نیر |
| کویرات | اصفهان | آران و بیدگل |
| زواره | اصفهان | اردستان |
| جرقویه سفلی | اصفهان | اصفهان |
| جرقویه علیا | اصفهان | اصفهان |
| چنارود | اصفهان | چادگان |
| پادنا | اصفهان | سمیرم |
| مرکزی | اصفهان | سمیرم |
| بوئین و میاندشت | اصفهان | فریدن |
| انارک | اصفهان | نائین |
| خوروبیابانک | اصفهان | نائین |
| چوار | ایلام | ایلام |
| زرنه | ایلام | ایوان |
| مرکزی | ایلام | ایوان |
| خارک | بوشهر | بوشهر |
| ارم | بوشهر | دشتستان |
| بوشکان | بوشهر | دشتستان |
| سعدآباد | بوشهر | دشتستان |
| شبانکاره | بوشهر | دشتستان |
| شنبه وطسوج | بوشهر | دشتی |
| کاکی | بوشهر | دشتی |
| ناغان | چهارمحال و بختیاری | کیار |
| خانمیرزا | چهارمحال و بختیاری | لردگان |
| فلارد | چهارمحال و بختیاری | لردگان |
| مرکزی | چهارمحال و بختیاری | لردگان |
| منج | چهارمحال و بختیاری | لردگان |
| خوسف | خراسان جنوبی | بیرجند |
| زهان | خراسان جنوبی | قائنات |
| زیرکوه | خراسان جنوبی | قائنات |
| سده | خراسان جنوبی | قائنات |
| نیمبلوک | خراسان جنوبی | قائنات |
| انابد | خراسان رضوی | بردسکن |
| شهرآباد | خراسان رضوی | بردسکن |
| بایک | خراسان رضوی | تربت حیدریه |
| جلگه رخ | خراسان رضوی | تربت حیدریه |
| کدکن | خراسان رضوی | تربت حیدریه |
| گلبهار | خراسان رضوی | چناران |
| جنگل | خراسان رضوی | رشتخوار |
| سلیمان | خراسان رضوی | زاوه |
| خوشاب | خراسان رضوی | سبزوار |
| روداب | خراسان رضوی | سبزوار |
| ششتمد | خراسان رضوی | سبزوار |
| باجگیران | خراسان رضوی | قوچان |
| کوهسرخ | خراسان رضوی | کاشمر |
| کاخک | خراسان رضوی | گناباد |
| احمدآباد | خراسان رضوی | مشهد |
| رضویه | خراسان رضوی | مشهد |
| سرولایت | خراسان رضوی | نیشابور |
| میان جلگه | خراسان رضوی | نیشابور |
| بام وصفیآباد | خراسان شمالی | اسفراین |
| رازوجرگلان | خراسان شمالی | بجنورد |
| گرمخان | خراسان شمالی | بجنورد |
| سرحد | خراسان شمالی | شیروان |
| قوشخانه | خراسان شمالی | شیروان |
| اروندکنار | خوزستان | آبادان |
| الوارگرمسیری | خوزستان | اندیمشک |
| آغاجاری | خوزستان | بهبهان |
| تشان | خوزستان | بهبهان |
| زیدون | خوزستان | بهبهان |
| سردشت | خوزستان | دزفول |
| شاوور | خوزستان | شوش |
| فتحالمبین | خوزستان | شوش |
| شعیبه | خوزستان | شوشتر |
| افشار | زنجان | خدابنده |
| بزینهرود | زنجان | خدابنده |
| سجاسرود | زنجان | خدابنده |
| مرکزی | زنجان | خدابنده |
| زنجانرود | زنجان | زنجان |
| قرهپشتلو | زنجان | زنجان |
| چورزق | زنجان | طارم |
| مرکزی | زنجان | طارم |
| بیارجمند | سمنان | شاهرود |
| میامی | سمنان | شاهرود |
| شهمیرزاد | سمنان | مهدیشهر |
| کورین | سیستان و بلوچستان | زاهدان |
| میرجاوه | سیستان و بلوچستان | زاهدان |
| نصرتآباد | سیستان و بلوچستان | ز اهدان |
| حسنآباد | فارس | اقلید |
| سده | فارس | اقلید |
| مرکزی | فارس | اقلید |
| سرچهان | فارس | بوانات |
| مرکزی | فارس | بوانات |
| سیمکان | فارس | جهرم |
| کردیان | فارس | جهرم |
| رستاق | فارس | داراب |
| فورگ | فارس | داراب |
| مرکزی | فارس | داراب |
| بیضا | فارس | سپیدان |
| مرکزی | فارس | سپیدان |
| همایجان | فارس | سپیدان |
| ارژن | فارس | شیراز |
| کربال | فارس | شیراز |
| ششده و قره بلاغ | فارس | فسا |
| شیبکوه | فارس | فسا |
| نوبندگان | فارس | فسا |
| میمند | فارس | فیروزآباد |
| جره و بالاده | فارس | کازرون |
| خشت | فارس | کازرون |
| کنارتخته و کمارج | فارس | کازرون |
| کوهمرد | فارس | کازرون |
| اوز | فارس | لارستان |
| بنارویه | فارس | لارستان |
| بیرم | فارس | لارستان |
| جویم | فارس | لارستان |
| صحرای باغ | فارس | لارستان |
| گراش | فارس | لارستان |
| اشکنان | فارس | لامرد |
| علامرودشت | فارس | لامرد |
| مرکزی | فارس | لامرد |
| درودزن | فارس | مرودشت |
| کامفیروز | فارس | مرودشت |
| دشمنزیاری | فارس | ممسنی |
| ماهورمیلانی | فارس | ممسنی |
| مرکزی | فارس | ممسنی |
| آبادهطشک | فارس | نیریز |
| پشتکوه | فارس | نیریز |
| قطرویه | فارس | نیریز |
| آبگرم | قزوین | بوئینزهرا |
| آواج | قزوین | بوئینزهرا |
| شال | قزوین | بوئینزهرا |
| خرمدشت | قزوین | تاکستان |
| رودبارالموت | قزوین | قزوین |
| رودبارشهرستان | قزوین | قزوین |
| طارم سفلی | قزوین | قزوین |
| کوهین | قزوین | قزوین |
| کلاترزان | کردستان | سنندج |
| چهاردولی | کردستان | قروه |
| سریشآباد | کردستان | قروه |
| مرکزی | کردستان | کامیاران |
| موچش | کردستان | کامیاران |
| ارزوئیه | کرمان | بافت |
| رابر | کرمان | بافت |
| لالهزار | کرمان | بردسیر |
| روداب | کرمان | بم |
| نرماشیر | کرمان | بم |
| راین | کرمان | کرمان |
| شهداد | کرمان | کرمان |
| گلبافت | کرمان | کرمان |
| کلیائی | کرمانشاه | سنقر |
| فیروزآباد | کرمانشاه | کرمانشاه |
| کوزران | کرمانشاه | کرمانشاه |
| بیستون | کرمانشاه | هرسین |
| لوداب | کهگیلویه و بویراحمد | بویراحمد |
| مارگون | کهگیلویه و بویراحمد | بویراحمد |
| مرکزی | کهگیلویه و بویراحمد | دنا |
| باشت | کهگیلویه و بویراحمد | گچساران |
| وشمگیر | گلستان | آققلا |
| فندرسک | گلستان | رامیان |
| مرکزی | گلستان | رامیان |
| داشلی برون | گلستان | گنبد کاووس |
| گالیکش | گلستان | مینودشت |
| مرکزی | گلستان | مینودشت |
| رانکوه | گیلان | املش |
| مرکزی | گیلان | املش |
| پرهسهر | گیلان | رضوانشهر |
| خورگام | گیلان | رودبار |
| رحمتآباد و بلوکات | گیلان | رودبار |
| عمارلو | گیلان | رودبار |
| رحیمآباد | گیلان | رودسر |
| دیلمان | گیلان | سیاهکل |
| حویق | گیلان | طوالش |
| گرکان رود | گیلان | طوالش |
| اطاقور | گیلان | لنگرود |
| شاندرمن | گیلان | ماسال |
| مرکزی | گیلان | ماسال |
| بشارت | لرستان | الیگودرز |
| ززوماهرو | لرستان | الیگودرز |
| مرکزی | لرستان | الیگودرز |
| مرکزی | لرستان | پلدختر |
| معمولان | لرستان | پلدختر |
| پاپی | لرستان | خرمآباد |
| چغلوند | لرستان | خرمآباد |
| زاغه | لرستان | خرمآباد |
| دوره چگنی | لرستان | دوره |
| شاهیوند | لرستان | دوره |
| ویسیان | لرستان | دوره |
| فیروزآباد | لرستان | سلسله |
| مرکزی | لرستان | سلسله |
| درب گنبد | لرستان | کوهدشت |
| رومشکان | لرستان | کوهدشت |
| طرهان | لرستان | کوهدشت |
| کونانی | لرستان | کوهدشت |
| مرکزی | لرستان | کوهدشت |
| بندپی شرقی | مازندران | بابل |
| بندپی غربی | مازندران | بابل |
| یانهسر | مازندران | بهشهر |
| چهاردانگه | مازندران | ساری |
| دودانگه | مازندران | ساری |
| کلباد | مازندران | گلوگاه |
| هزارجریب | مازندران | نکا |
| بلده | مازندران | نور |
| کجور | مازندران | نوشهر |
| قرهچای | مرکزی | خنداب |
| مرکزی | مرکزی | خنداب |
| خرقان | مرکزی | زرندیه |
| نوبران | مرکزی | ساوه |
| زالیان | مرکزی | شازند |
| سربند | مرکزی | شازند |
| تخت | هرمزگان | بندرعباس |
| فین | هرمزگان | بندرعباس |
| قلعه قاضی | هرمزگان | بندرعباس |
| شیبکوه | هرمزگان | بندرلنگه |
| مرکزی | هرمزگان | بندرلنگه |
| بیکاه | هرمزگان | رودان |
| جغین | هرمزگان | رودان |
| رودخانه | هرمزگان | رودان |
| مرکزی | هرمزگان | رودان |
| شهاب | هرمزگان | قشم |
| توکهور | هرمزگان | میناب |
| سندرک | هرمزگان | میناب |
| خزل | همدان | نهاوند |
| شراء | همدان | همدان |
| فامنین | همدان | همدان |
| خرانق | یزد | اردکان |
| بهاباد | یزد | بافق |
| خضرآباد | یزد | صدوق |
| دستگردان | یزد | طبس |
| دیهوک | یزد | طبس |
| مرکزی | یزد | طبس |
فهرست مناطق کمتر توسعه یافته در امور حمایتی (دهستانها)
| دهستان کمتر توسعهیافته | تابعیت تقسیماتی | ||
| استان | شهرستان | بخش | |
| جزیره | آذربایجان شرقی | اسکو | ایلخچی |
| ورگهان | آذربایجان شرقی | اهر | مرکزی |
| آذغان | آذربایجان شرقی | اهر | مرکزی |
| قشلان | آذربایجان شرقی | اهر | مرکزی |
| اسپران | آذربایجان شرقی | تبریز | مرکزی |
| شجاع | آذربایجان شرقی | جلفا | مرکزی |
| رازلیق | آذربایجان شرقی | سراب | مرکزی |
| صائین | آذربایجان شرقی | سراب | مرکزی |
| رودقات | آذربایجان شرقی | شبستر | صوفیان |
| سرای جوی جنوبی | آذربایجان شرقی | مراغه | سراجو |
| قوری چای غربی | آذربایجان شرقی | مراغه | سراجو |
| سرایجوی شرقی | آذربایجان شرقی | مراغه | سراجو |
| هرزندات شرقی | آذربایجان شرقی | مرند | مرکزی |
| یکانات | آذربایجان شرقی | مرند | یامچی |
| گاودل شرقی | آذربایجان شرقی | ملکان | مرکزی |
| اوچ تپه شرقی | آذربایجان شرقی | میانه | مرکزی |
| کله بوز شرقی | آذربایجان شرقی | میانه | مرکزی |
| کله بوز غربی | آذربایجان شرقی | میانه | مرکزی |
| گرمه جنوبی | آذربایجان شرقی | میانه | مرکزی |
| باروق | آذربایجان شرقی | هریس | مرکزی |
| بدوستان شرقی | آذربایجان شرقی | هریس | مرکزی |
| خانمرود | آذربایجان شرقی | هریس | مرکزی |
| باراندوز | آذربایجان غربی | ارومیه | مرکزی |
| دول | آذربایجان غربی | ارومیه | مرکزی |
| رهال | آذربایجان غربی | خوی | مرکزی |
| دیزج | آذربایجان غربی | خوی | مرکزی |
| کره سنی | آذربایجان غربی | سلماس | مرکزی |
| چایبارسار شمالی | آذربایجان غربی | ماکو | بازرگان |
| قرهسو | آذربایجان غربی | ماکو | مرکزی |
| چایبار سار جنوبی | آذربایجان غربی | ماکو | مرکزی |
| مرحمتآباد جنوبی | آذربایجان غربی | میاندوآب | مرکزی |
| مکریان شمالی | آذربایجان غربی | میاندوآب | مرکزی |
| ارشق شرقی | اردبیل | اردبیل | مرکزی |
| فولادلوی جنوبی | اردبیل | اردبیل | هیر |
| هیر | اردبیل | اردبیل | هیر |
| خانندبیل غربی | اردبیل | خلخال | مرکزی |
| سنجبد شرقی | اردبیل | خلخال | مرکزی |
| دولتآباد | اردبیل | نمین | مرکزی |
| ویلکیج شمالی | اردبیل | نمین | مرکزی |
| گرده | اردبیل | نمین | مرکزی |
| دورسونخواجه | اردبیل | نیر | مرکزی |
| همبرات | اصفهان | اردستان | مرکزی |
| برزاوند | اصفهان | اردستان | مرکزی |
| علیا | اصفهان | اردستان | مرکزی |
| کچو | اصفهان | اردستان | مرکزی |
| امامزاده عبدالعزیز (ع) | اصفهان | اصفهان | جلگه |
| تودشک | اصفهان | اصفهان | کوهپایه |
| جبل | اصفهان | اصفهان | کوهپایه |
| زفره | اصفهان | اصفهان | کوهپایه |
| سیستان | اصفهان | اصفهان | کوهپایه |
| برخوارشرقی | اصفهان | برخوار | حبیبآباد |
| کاوهآهنگر | اصفهان | چادگان | مرکزی |
| پشتکوه | اصفهان | خوانسار | مرکزی |
| مورچه خورت | اصفهان | شاهین شهرومیمه | مرکزی |
| خرم دشت | اصفهان | کاشان | مرکزی |
| بافران | اصفهان | نائین | مرکزی |
| بهارستان | اصفهان | نائین | مرکزی |
| لای سیاه | اصفهان | نائین | مرکزی |
| اشن | اصفهان | نجف آباد | مهردشت |
| کرکس | اصفهان | نطنز | مرکزی |
| میش خاص | ایلام | ایلام | مرکزی |
| انگالی | بوشهر | بوشهر | مرکزی |
| بالاطالقان | تهران | ساوجبلاغ | طالقان |
| پائین طالقان | تهران | ساوجبلاغ | طالقان |
| اخترآباد | تهران | شهریار | ملارد |
| دوبلوک | تهران | فیروزکوه | ارجمند |
| قزقانچای | تهران | فیروزکوه | ارجمند |
| پشتکوه | تهران | فیروزکوه | مرکزی |
| پلنگآباد | تهران | کرج | اشتهارد |
| به اقران | خراسان جنوبی | بیرجند | مرکزی |
| فشارود | خراسان جنوبی | بیرجند | مرکزی |
| کاهشنگ | خراسان جنوبی | بیرجند | مرکزی |
| شاخن | خراسان جنوبی | بیرجند | مرکزی |
| شاخنات | خراسان جنوبی | بیرجند | مرکزی |
| پیشکوه | خراسان جنوبی | قائنات | مرکزی |
| مهیار | خراسان جنوبی | قائنات | مرکزی |
| قائن | خراسان جنوبی | قائنات | مرکزی |
| جزین | خراسان رضوی | بجستان | مرکزی |
| بجستان | خراسان رضوی | بجستان | مرکزی |
| کوهپایه | خراسان رضوی | بردسکن | مرکزی |
| بالاولایت | خراسان رضوی | تربت حیدریه | مرکزی |
| بقمج | خراسان رضوی | چناران | مرکزی |
| چناران | خراسان رضوی | چناران | مرکزی |
| رادکان | خراسان رضوی | چناران | مرکزی |
| تکاب | خراسان رضوی | درگز | مرکزی |
| رشتخوار | خراسان رضوی | رشتخوار | مرکزی |
| بالابند | خراسان رضوی | فریمان | مرکزی |
| سنگ بست | خراسان رضوی | فریمان | مرکزی |
| سودلانه | خراسان رضوی | قوچان | مرکزی |
| شیرین دره | خراسان رضوی | قوچان | مرکزی |
| پس کلوت | خراسان رضوی | گناباد | مرکزی |
| درزآب | خراسان رضوی | مشهد | مرکزی |
| کارده | خراسان رضوی | مشهد | مرکزی |
| بینالود | خراسان رضوی | نیشابور | مرکزی |
| میلانو | خراسان شمالی | اسفراین | مرکزی |
| آذری | خراسان شمالی | اسفراین | مرکزی |
| زرق آباد | خراسان شمالی | اسفراین | مرکزی |
| آلاداغ | خراسان شمالی | بجنورد | مرکزی |
| سیوکانلو | خراسان شمالی | شیروان | مرکزی |
| گلیان | خراسان شمالی | شیروان | مرکزی |
| سنگر | خراسان شمالی | فاروج | مرکزی |
| فاروج | خراسان شمالی | فاروج | مرکزی |
| کرخه | خوزستان | اهواز | حمیدیه |
| غیزانیه | خوزستان | اهواز | مرکزی |
| اسماعیلیه | خوزستان | اهواز | مرکزی |
| سویسه | خوزستان | اهواز | مرکزی |
| کوت عبدالله | خوزستان | اهواز | مرکزی |
| مشرحات | خوزستان | اهواز | مرکزی |
| بهمنشیر جنوبی | خوزستان | آبادان | مرکزی |
| بهمنشیر شمالی | خوزستان | آبادان | مرکزی |
| شلاهی | خوزستان | آبادان | مرکزی |
| جراحی | خوزستان | بندرماهشهر | مرکزی |
| ابوالفارس | خوزستان | رامهرمز | مرکزی |
| حومه غربی | خوزستان | رامهرمز | مرکزی |
| بن معلی | خوزستان | شوش | مرکزی |
| حسینآباد | خوزستان | شوش | مرکزی |
| شهید مدرس | خوزستان | شوشتر | مرکزی |
| دولت آباد | زنجان | ابهر | مرکزی |
| ایجرودبالا | زنجان | ایجرود | مرکزی |
| گلابر | زنجان | ایجرود | مرکزی |
| خرارود | زنجان | خدابنده | مرکزی |
| سهرورد | زنجان | خدابنده | مرکزی |
| کرسف | زنجان | خدابنده | مرکزی |
| بناب | زنجان | زنجان | مرکزی |
| تهم | زنجان | زنجان | مرکزی |
| قهاب رستاق | سمنان | دامغان | امیرآباد |
| طرود | سمنان | شاهرود | مرکزی |
| ایوانکی | سمنان | گرمسار | ایوانکی |
| حرمک | سیستان و بلوچستان | زاهدان | مرکزی |
| خبریز | فارس | ارسنجان | مرکزی |
| علیآباد ملک | فارس | ارسنجان | مرکزی |
| ابوالوردی | فارس | پاسارگاد | پاسارگاد |
| مادرسلیمان | فارس | پاسارگاد | پاسارگاد |
| سرپنیران | فارس | پاسارگاد | مرکزی |
| کمین | فارس | پاسارگاد | مرکزی |
| راهگان | فارس | جهرم | خفر |
| کوهک | فارس | جهرم | مرکزی |
| خرمی | فارس | خرم به ید | مرکزی |
| قشلاق | فارس | خرم به ید | مرکزی |
| شهیدآباد | فارس | خرم به ید | مشهد مرغاب |
| رحمت آباد | فارس | شیراز | زرقان |
| فرمشکان | فارس | شیراز | کوار |
| سیاخ دارنگون | فارس | شیراز | مرکزی |
| جنگل | فارس | فسا | مرکزی |
| جایدشت | فارس | فیروزآباد | مرکزی |
| درزوسایبان | فارس | لارستان | مرکزی |
| رحمت | فارس | مرودشت | سیدان |
| رامجردیک | فارس | مرودشت | مرکزی |
| محمدآباد | فارس | مرودشت | مرکزی |
| رستاق | فارس | نی ریز | مرکزی |
| هرگان | فارس | نی ریز | مرکزی |
| کوهپایه شرقی | قزوین | آبیک | مرکزی |
| کوهپایه غربی | قزوین | آبیک | مرکزی |
| دشتابی شرقی | قزوین | بوئین زهرا | دشتابی |
| دشتابی غربی | قزوین | بوئین زهرا | دشتابی |
| ابراهیم آباد | قزوین | بوئین زهرا | رامند |
| رامند جنوبی | قزوین | بوئین زهرا | رامند |
| دودانگه سفلی | قزوین | تاکستان | ضیاء آباد |
| قاقازان غربی | قزوین | تاکستان | مرکزی |
| قمرود | قم | قم | مرکزی |
| سیاه منصور | کردستان | بیجار | مرکزی |
| نجفآباد | کردستان | بیجار | مرکزی |
| آرندان | کردستان | سنندج | مرکزی |
| حسینآباد جنوبی | کردستان | سنندج | مرکزی |
| ژاورودشرقی | کردستان | سنندج | مرکزی |
| سراب قامیش | کردستان | سنندج | مرکزی |
| نران | کردستان | سنندج | مرکزی |
| دلبران | کردستان | قروه | مرکزی |
| دشتاب | کرمان | بافت | مرکزی |
| خبر | کرمان | بافت | مرکزی |
| دهسرد | کرمان | بافت | مرکزی |
| فتح آباد | کرمان | بافت | مرکزی |
| کیسکان | کرمان | بافت | مرکزی |
| گوغر | کرمان | بافت | مرکزی |
| کوه پنج | کرمان | بردسیر | مرکزی |
| دهبکری | کرمان | بم | مرکزی |
| حرجند | کرمان | راور | کوهساران |
| راویز | کرمان | رفسنجان | کشکوئیه |
| خنامان | کرمان | رفسنجان | مرکزی |
| جرجافک | کرمان | زرند | مرکزی |
| حتکن | کرمان | زرند | مرکزی |
| سربنان | کرمان | زرند | مرکزی |
| چهارگنبد | کرمان | سیرجان | مرکزی |
| خبر | کرمان | شهربابک | دهج |
| مدوارات | کرمان | شهربابک | مرکزی |
| رمشک | کرمان | قلعه گنج | چاه دادخدا |
| معزیه | کرمان | کرمان | چترود |
| تکاب | کرمان | کرمان | شهداد |
| درختنگان | کرمان | کرمان | مرکزی |
| منصوری | کرمانشاه | اسلامآبادغرب | حمیل |
| حومه شمالی | کرمانشاه | اسلامآبادغرب | مرکزی |
| باوله | کرمانشاه | سنقر | مرکزی |
| گاورود | کرمانشاه | سنقر | مرکزی |
| حر | کرمانشاه | صحنه | دینور |
| پشت دربند | کرمانشاه | کرمانشاه | مرکزی |
| دورود فرامان | کرمانشاه | کرمانشاه | مرکزی |
| میان دربند | کرمانشاه | کرمانشاه | مرکزی |
| قره سو | کرمانشاه | کرمانشاه | مرکزی |
| خزل غربی | کرمانشاه | کنگاور | مرکزی |
| قزوینه | کرمانشاه | کنگاور | مرکزی |
| چشمه کبود | کرمانشاه | هرسین | مرکزی |
| دشت روم | کهگیلویه و بویراحمد | بویراحمد | مرکزی |
| سپیدار | کهگیلویه و بویراحمد | بویراحمد | مرکزی |
| کاکان | کهگیلویه و بویراحمد | بویراحمد | مرکزی |
| بیبی حکیمه | کهگیلویه و بویراحمد | گچساران | مرکزی |
| لیشتر | کهگیلویه و بویراحمد | گچساران | مرکزی |
| بویراحمد گرمسیری | کهگیلویه و بویراحمد | گچساران | مرکزی |
| چشمه ساران | گلستان | آزادشهر | چشمه ساران |
| کتول | گلستان | علیآباد | مرکزی |
| حیران | گیلان | آستارا | مرکزی |
| خوشابر | گیلان | رضوانشهر | مرکزی |
| توتکی | گیلان | سیاهکل | مرکزی |
| خرارود | گیلان | سیاهکل | مرکزی |
| چوبر | گیلان | شفت | احمد سرگوراب |
| جیرده | گیلان | شفت | مرکزی |
| گوراب زرمیخ | گیلان | صومعه سرا | میرزاکوچک جنگلی |
| کوهستانی طالش | گیلان | طوالش | مرکزی |
| آلیان | گیلان | فومن | سردار جنگل |
| سردارجنگل | گیلان | فومن | سردار جنگل |
| لیل | گیلان | لاهیجان | مرکزی |
| جاپلق غربی | لرستان | ازنا | جاپلق |
| دره صیدی | لرستان | بروجرد | مرکزی |
| کاکاشرف | لرستان | خرمآباد | مرکزی |
| ازنا | لرستان | خرمآباد | مرکزی |
| ده پیرشمالی | لرستان | خرمآباد | مرکزی |
| رباط | لرستان | خرمآباد | مرکزی |
| کرگاه غربی | لرستان | خرمآباد | مرکزی |
| سیلاخور | لرستان | دورود | سیلاخور |
| بالالاریجان | مازندران | آمل | لاریجان |
| لاریجان سفلی | مازندران | آمل | لاریجان |
| چلاو | مازندران | آمل | مرکزی |
| درازکلا | مازندران | بابل | بابل کنار |
| بابل کنار | مازندران | بابل | بابل کنار |
| پنج هزاره | مازندران | بهشهر | مرکزی |
| دوهزار | مازندران | تنکابن | خرمآباد |
| سه هزار | مازندران | تنکابن | خرمآباد |
| گلیجان | مازندران | تنکابن | مرکزی |
| بیرون بشم | مازندران | چالوس | کلاردشت |
| کوهستان | مازندران | چالوس | کلاردشت |
| جنت رودبار | مازندران | رامسر | مرکزی |
| اشکور | مازندران | رامسر | مرکزی |
| پی رجه | مازندران | نکا | مرکزی |
| رودبار | مرکزی | تفرش | مرکزی |
| چهار چشمه | مرکزی | خمین | کمره |
| آشناخور | مرکزی | خمین | مرکزی |
| شاهسونکندی | مرکزی | ساوه | مرکزی |
| کریان | هرمزگان | میناب | مرکزی |
| گوربند | هرمزگان | میناب | مرکزی |
| کلیائی | همدان | اسدآباد | آجین |
| چهاردولی | همدان | اسدآباد | مرکزی |
| دیمکاران | همدان | بهار | صالحآباد |
| قلقل رود | همدان | تویسرکان | قلقل رود |
| کمال رود | همدان | تویسرکان | قلقل رود |
| ترک غربی | همدان | ملایر | جوکار |
| کمازان سفلی | همدان | ملایر | زند |
| کمازان علیا | همدان | ملایر | زند |
| کمازان وسطی | همدان | ملایر | زند |
| سامن | همدان | ملایر | سامن |
| عقدا | یزد | اردکان | عقدا |
| سبزدشت | یزد | بافق | مرکزی |
| سخورید | یزد | تفت | نیر |
مورخ:
1396/07/30
شماره:
92582/ت 54454 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
اصلاح کننده
مورخ:
1395/10/23
شماره:
131365/ت 53842 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
اصلاح کننده
مورخ:
1395/01/29
شماره:
8241/ت 51618 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
اصلاح کننده
مورخ:
1394/10/12
شماره:
132548/ت 51618 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
اصلاح کننده
مورخ:
1391/12/14
شماره:
928
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
اصلاح کننده
مورخ:
1399/10/30
شماره:
200/99/80
بخشنامه
مورخ:
1396/05/03
شماره:
404
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
مورخ:
1396/02/09
شماره:
13101/ت 53931 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
مورخ:
1395/11/04
شماره:
230/95/79
بخشنامه
مورخ:
1395/05/26
شماره:
354-355
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
مورخ:
1394/06/08
شماره:
73312/ت 52252 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
مورخ:
1392/12/28
شماره:
200/24288
بخشنامه
مورخ:
1392/06/03
شماره:
230/14971/د
بخشنامه
مورخ:
1392/02/10
شماره:
200/1749
بخشنامه
مورخ:
1391/12/28
شماره:
262650/ت 48874 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
مورخ:
1388/07/29
شماره:
61488
بخشنامه
مورخ:
1388/05/31
شماره:
210/54829
بخشنامه
مورخ:
1384/03/24
شماره:
12290/ت 33051 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
مورخ:
1382/04/31
شماره:
21372/ت 28893 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه