ابلاغ دستورالعمل اجرایی منشور حقوق مؤدیان

پیرو بخشنامه شماره 200/96/179 مورخ 1396/12/28 در خصوص ابلاغ ویرایش جدید منشور حقوق مؤدیان؛ به منظور تبیین ساز و کار مناسب جهت پیاده‌سازی منشور موصوف، به پیوست «دستورالعمل اجرایی منشور حقوق مؤدیان» که به تصویب کمیته تخصصی سلامت اداری و صیانت از حقوق مردم رسیده است، جهت اجرا ابلاغ می‌شود. مقتضی است ترتیبی اتخاذ گردد که این دستورالعمل به نحو مناسب به تمامی همکاران اطلاع‌رسانی شود.

مؤدیان مالیاتی، سرمایه‌های ارزشمند سازمان امور مالیاتی کشور محسوب می‌شوند و تمکین داوطلبانه آنان از تکالیف قانونی، ضمن افزایش کارایی نظام مالیاتی ارتقای جایگاه اجتماعی این سازمان را در پی خواهد داشت. تحقق این مهم، مستلزم پایبندی تمامی ارکان سازمان امور مالیانی به رعایت حقوق مؤدیان و تسهیل فرایندهای کاری برای آنان است. بر این اساس، به منظور شفاف‌سازی حقوق مؤدیان مالیاتی، منشور حقوق مؤدیان بر مبنای اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و با تکیه بر قوانین مالیات‌های مستقیم و مالیات بر ارزش افزوده، قانون مدنی، قانون تجارت و مصوبه شورای عالی اداری در خصوص منشور حقوق شهروندی در نظام اداری تدوین گردیده است.

اجرای مفاد منشور حقوق مؤدیان و حفظ اثربخشی آن، مستلزم تدوین ساز و کاری برای به‌روزآوری منشور حقوق مؤدیان، آموزش و نظارت بر حسن اجرای آن است. دستورالعمل حاضر به تشریح موارد فوق می‌پردازد.

هدف از تهیه این دستورالعمل، تبیین و تشریح ساز و کارهای مربوط به ابلاغ، آموزش و به‌روزرسانی منشور حقوق مؤدیان و تعیین نحوه اطلاع‌رسانی مفاد آن به همکاران و مؤدیان محترم مالیاتی است.

این دستورالعمل برای کارکنان سازمان امور مالیاتی کشور در تمامی ادارات کل امور مالیاتی سراسر کشور و دفاتر و واحدهای ستادی سازمان لازم‌الاجرا است.

مراجع مهم مورد استفاده در تهیه این دستورالعمل عبارتند از:

قانون مدیریت خدمات کشوری
قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366/12/3 با اصلاحیه‌های بعدی آن منتهی به اصلاحیه مصوب 1394/4/31 و آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌های مالیاتی مربوط
قانون مالیات بر ارزش افزوده
قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد و آیین‌نامه اجرایی ماده (26) آن
بخشنامه شماره 200/16672 مورخ 1393/8/27 سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص ابلاغ منشور حقوق مؤدیان
بخشنامه شماره 24452 مورخ 1397/3/1 رئیس محترم جمهور در خصوص حقوق شهروندی در نظام اداری
بخشنامه شماره 200/93/5697 مورخ 1393/4/24 معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس‌جمهور در خصوص طرح تکریم مردم و جلب رضایت ارباب رجوع در سازمان امور مالیاتی کشور
بخشنامه شماره 200/93/5272 مورخ 1397/4/17 معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس‌جمهور در خصوص صیانت از حقوق مردم و سلامت نظام اداری
مصوبه شماره 1127128 مورخ 1395/12/28 شورای عالی اداری در خصوص منشور حقوق شهروندی در نظام اداری
دستورالعمل شماره 1538588 مورخ 1396/9/7 سازمان امور اداری و استخدامی کشور و دستورالعمل اجرایی شورای راهبری توسعه مدیریت سازمان امور مالیاتی کشور
برنامه راهبردی و عملیانی سازمان امور مالیاتی کشور
سایر قوانین و مقررات مرتبط

تعاریف عملیاتی برخی واژگان مورد استفاده در این دستورالعمل عبارتند از:

1- سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور.
2- اداره کل: اداره کل امور مالیاتی.
3- منشور: مقصود از منشور، منشور حقوق مؤدیان است. منشور حقوق مؤدیان سندی است که برای رعایت کرامت انسانی و گسترش عدالت مالیاتی از طریق شفاف‌سازی حقوق مؤدیان، از سوی سازمان امور مالیاتی کشور تدوین و ابلاغ شده است. این منشور تطبیق داده شده با حقوق شهروندی است.
4- طرح تکریم: طرح تکریم مردم و جلب رضایت ارباب رجوع.
5- مؤدی مالیاتی: شخصی است که تکلیف یا بدهی مالیاتی بابت هرگونه فعالیت یا معاملات انجام شده و یا وضعیت پدید آمده، متوجه اوست.
6- قانون: قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 27/11/1380 با اصلاحات بعدی آن تا تاریخ 1394/4/31 (که در این متن با حروف اختصاری «ق. م. م» از آن یاد شده است) و قانون مالیات بر ارزش افزوده (که در این متن با حروف اختصاری «ق. ا. ا» از آن یاد شده است).
7- مصوبه حقوق شهروندی: منظور از مصوبه حقوق شهروندی، تصویب‌نامه حقوق شهروندی در نظام اداری به شماره 1127128، مصوب 1395/12/28 شورای عالی اداری است.

مسئولیت اجرای مفاد این دستورالعمل حسب مورد با تمامی کارکنان ادارات کل امور مالیاتی و دفاتر ستادی در تمامی سطوح است. مسئولیت نظارت بر حسن اجرای این دستورالعمل بر عهده دادستانی انتظامی مالیاتی است.

پیش‌نویس منشور حقوق مؤدیان در دفتر خدمات مؤدیان تهیه و طی بخشنامه شماره 16672/200 در تاریخ 1393/8/27، از سوی رئیس کل محترم سازمان، به ادارات کل امور مالیاتی سراسر کشور و واحدهای ستادی سازمان ابلاغ گردید.

ویرایش دوم منشور حقوق مؤدیان با هدف انطباق منشور قبلی با مصوبه حقوق شهروندی تهیه و پس از تصویب در کمیته تخصصی سلامت اداری و صیانت از حقوق مردم، طی بخشنامه شماره 200/96/179 مورخ 96/12/28 رئیس کل محترم سازمان، به ادارات کل امور مالیاتی سراسر کشور و واحدهای ستادی سازمان ابلاغ شد.

دفتر خدمات مؤدیان موظف است در سال‌های آتی به منظور حفظ پویایی این منشور با مدنظر قرار دادن تغییرات احتمالی در قوانین و مقررات مالیاتی و بازخوردهای دریافتی از مؤدیان و واحدهای سازمانی مختلف، نسبت به بازنگری و به‌روزآوری مفاد منشور، اقدام و آخرین اصلاحات انجام شده را تهیه و پس از تأیید معاون مالیات‌های مستقیم به کمیته تخصصی سلامت اداری و صیانت از حقوق مردم پیشنهاد نماید. پس از تصویب تغییرات در کمیته مذکور و تأیید آن توسط رئیس کل محترم سازمان، ویرایش جدید منشور حداکثر ظرف مدت یک ماه به تمامی واحدهای ستادی و ادارات کل سراسر کشور جهت اجرا ابلاغ می‌شود.

ادارات کل امور مالیاتی موظفند حداکثر ظرف دو (2) ماه پس از هر ویرایش جدید از منشور، آن را به تمامی ادارات زیرمجموعه خود ابلاغ و نسبت به نصب نسخه‌ای کامل و خوانا از آن در مبادی ورودی تمامی ساختمان‌ها و طبقات به نحوی که به راحتی در معرض دید کارکنان و مؤدیان باشد، اقدام نمایند.

میثاق‌نامه منشور حقوق مؤدیان، سندی است (پیوست) که به منظور حصول اطمینان از اطلاع و پایبندی تمامی مدیران و کارکنان واحدهای ستادی و اجرایی از مفاد منشور حقوق مؤدیان تهیه شده است، ادارات کل موظفند حداکثر ظرف سه (3) ماه از تاریخ ابلاغ میثاق‌نامه مذکور، نسخه‌ای از آن را در اختیار کارکنان قرار داده و ترتیبی اتخاذ نمایند تا با نظارت نمایندگان دادستانی انتظامی مالیاتی مستقر در ادارات کل و دفاتر ستادی، به امضای کلیه کارکنان رسیده و پس از آن نسخه مذکور در سجل یا پرونده انتظامی کارکنان نگهداری گردد. تمامی کارکنان جدیدالاستخدام سازمان نیز در بدو استخدام موظف به امضای میثاق‌نامه مذکور می‌باشند.

به منظور آشنایی تمامی مدیران و کارکنان واحدهای ستادی و اجرایی از مفاد منشور و تکالیف قانونی مربوط به آن، دفتر آموزش موظف است با همکاری دفتر خدمات مؤدیان، ظرف مدت 3 ماه از تاریخ ابلاغ این دستورالعمل، محتوای دوره آموزشی را بر مبنای منشور حقوق مؤدیان تهیه و تدوین نماید. دفتر آموزش موظف است با استفاده از الگوها و ابزار نوین آموزشی به شیوه‌های حضوری یا غیر حضوری، دوره‌های مربوط به محتوای آموزشی مذکور را برای کارکنان و مدیران سازمان برگزار نماید. شرکت در این دوره‌های آموزشی برای کلیه مدیران و کارکنان الزامی بوده و در کارنامه آموزشی آنان لحاظ می‌شود.

دفتر روابط عمومی و فرهنگ‌سازی مالیاتی موظف است مفاد منشور را به روش‌های مختلف و با استفاده از کانال‌های ارتباطی مناسب به مخاطبان اعم از کارکنان سازمان و مؤدیان محترم اطلاع‌رسانی نماید.

با توجه به شرح وظایف واحدهای سازمانی مختلف، نظارت بر حسن اجرای اصول اول و دوم منشور حقوق مؤدیان بر عهده دفتر ارزیابی عملکرد و هماهنگی هیأت‌های رسیدگی به تخلفات اداری و نظارت بر سایر اصول منشور بر عهده دادستانی انتظامی مالیاتی است.

مراجع فوق‌الذکر موظفند گزارش‌های واصله در خصوص موارد نقض منشور حقوق مؤدیان را بررسی، ضعف‌های عملکردی ادارات کل را شناسایی و در اسفند ماه هر سال گزارش مربوط را به همراه پیشنهادهای اصلاحی جهت بهره‌برداری به ادارات کل امور مالیاتی و دفاتر ستادی ذی‌ربط ارسال نماید. بدیهی است در صورت احراز تخلف از سوی هر یک از کارکنان در ارتباط با اجرای مفاد منشور، برابر قانون تخلفات اداری برخورد خواهد شد.

مراجع معرفی شده در اصل ششم منشور حقوق مؤدیان (نمایندگان دادستانی انتظامی مالیاتی و حراست در دفتر ارزیابی عملکرد و هماهنگی هیأت‌های رسیدگی به تخلفات اداری در ستاد سازمان، مسئولین ذی‌ربط مرکز تماس ارتباط مردمی سامانه «1526» و سامانه رسیدگی به شکایات و ارتباط مردمی) موظفند گزارش‌های مردمی دریافتی در مورد نقض منشور را جمع‌بندی و حسب مورد به صورت ماهیانه به مراجع مذکور در ماده شش فوق ارسال نمایند.

تبصره: در صورتی که بنا به تشخیص مرجع دریافت‌کننده گزارش، موضوع دارای اهمیت و نیازمند رسیدگی فوری باشد، می‌بایست بلافاصله جهت بررسی و اقدام به دادستانی انتظامی مالیاتی گزارش شود.

این دستورالعمل در (8) ماده توسط معاونت مالیات‌های مستقیم تنظیم و پیشنهاد شده و به تصویب رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور رسیده است و از تاریخ ابلاغ برای تمامی کارکنان سازمان امور مالیاتی کشور در دفاتر ستادی و ادارات کل امور مالیاتی لازم‌الاجرا می‌باشد.