پذیرش یا عدم پذیرش مالیات و عوارض ارزش افزوده پرداختی (اعتبار مالیاتی) خدمات حمل و نقل ریلی بار

نظر اول: معافیت‌های مقرر در قانون مالیات بر ارزش افزوده صرفاً در مورد عرضه کالاها و ارائه خدمات در ماده (12) این قانون ذکر شده است که متن بند (ب) ماده (52) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه کشور نیز در همین راستا و منضم به فصل معافیت‌ها گردیده است؛ لذا مستفاد از مفاد بند (ب) ماده (52) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه کشور که از ابتدای سال 1396 در طول برنامه لازم‌الاجرا می‌باشد، افزودن معافیت به بند (12) ماده (12) قانون مالیات بر ارزش افزوده بوده و حاکی از آن است که علاوه بر معافیت‌های مذکور در بند (12) ماده (12) قانون مالیات بر ارزش افزوده، خدمات حمل و نقل ریلی بار نیز از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف خواهد بود؛ بنابراین از آنجایی که نرخ صفر به موجب بند (الف) ماده (132) قانون مالیات‌های مستقیم تعریف شده است، به استناد ماده (33) قانون مالیات بر ارزش افزوده حکم ماده مذکور (مبنی بر تعریف نرخ صفر) قابل تسری به قانون مالیات بر ارزش افزوده نبوده و خروج موضوع داشته است و با این تعریف استرداد مالیات و عوارض نهاده‌ها در اجرای تبصره (2) ماده (17) قانون مالیات بر ارزش افزوده موضوعیت ندارد.

نظر دوم: نظر به اینکه مفاد بند (ب) ماده (52) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه کشور از ابتدای سال 1396 در طول برنامه لازم‌الاجرا می‌باشد و مقرر می‌دارد: «مالیات بر ارزش افزوده خدمات حمل و نقل ریلی علاوه بر معافیت‌های مذکور در بند (12) ماده (12) قانون مالیات بر ارزش افزوده با نرخ صفر محاسبه خواهد شد.» بر این اساس با عنایت به ماهیت تصریح حکم مذکور مالیات بر ارزش افزوده خدمات حمل و نقل ریلی قابل تسری به قانون مالیات بر ارزش افزوده می‌باشد و منظور قانون‌گذار از تصریح حکم نرخ صفر در آخر این بند به منظور استفاده از تسهیلات صدر ماده (17) (پذیرش اعتبار یا استرداد) علاوه بر معافیت آن خواهد بود.

با توجه به حکم بند (ب) ماده 52 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه مبنی بر اینکه مالیات بر ارزش افزوده خدمات حمل و نقل ریلی علاوه بر معافیت‌های مذکور در بند (12) ماده (12) قانون مالیات بر ارزش افزوده با نرخ صفر محاسبه خواهد شد. از آنجایی که به موجب بند 12 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده، خدمات حمل و نقل عمومی مسافری درون و برون‌شهری جاده‌ای، ریلی، هوایی و دریایی از پرداخت مالیات و عوارض موضوع قانون مالیات بر ارزش افزوده معاف می‌باشد، بنابراین در اجرای حکم بند (ب) ماده 52 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه در طول اجرای برنامه مذکور علاوه بر معافیت خدمات حمل و نقل عمومی مسافری ریلی (موضوع بند 12 ماده 12 فوق‌الذکر)، مالیات و عوارض ارزش افزوده خدمات حمل و نقل ریلی بار با نرخ صفر محاسبه و به استناد ماده 17 قانون مالیات بر ارزش افزوده، مالیات‌هایی که در موقع خرید کالا یا خدمت برای فعالیت‌های اقتصادی خود (به نسبت حمل و نقل ریلی بار) به استناد صورتحساب‌های صادره موضوع این قانون پرداخت نموده‌اند، با رعایت مقررات قابل استرداد می‌باشد.

از آنجایی که مطابق بند (ب) ماده 52 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران (مصوب 1395/12/14) صرفاً مقرر گردیده است که «مالیات بر ارزش افزوده خدمات حمل و نقل ریلی علاوه بر معافیت‌های مذکور در بند (12) ماده (12) قانون مالیات بر ارزش افزوده با نرخ صفر محاسبه خواهد شد» و ماده قانونی برنامه مذکور نیز، حسب مورد، متضمن وضع حکم در پذیرش مالیات و عوارض ارزش افزوده پرداختی (اعتبار مالیاتی) یا استرداد مالیات و عوارض ارزش افزوده نهاده‌ها در خدمات حمل و نقل ریلی نمی‌باشد، لذا مورد از حیث پذیرش اعتبار یا استرداد، حسب مورد، قابل انطباق با مفاد احکام تبصره‌های (3) و (5) ماده 17 قانون مالیات بر ارزش افزوده خواهد بود.