مورخ: 1398/05/14
شماره: 200/98/44
بخشنامه
ناسخ
کسر هزینه‌ها و حق بیمه‌های پرداختی درمانی، عمر و زندگی از درآمد مشمول مالیات حقوق
نظر به اصلاح ماده 137 قانون مالیات‌های مستقیم به موجب اصلاحیه مورخ 1394/4/31 که بر اساس ماده 281 آن از ابتدای سال 1395 لازم‌الاجرا می‌باشد و جایگزین شدن عبارت «انواع بیمه‌های عمر و زندگی» به جای عبارت «بیمه عمر» در ماده مذکور، بدین وسیله ضمن ارسال آیین‌نامه شماره 68 مصوب شورای عالی بیمه در خصوص بیمه‌های زندگی و اصلاحات بعدی آن مقرر می‌دارد:
1- کسر حق بیمه‌های پرداختی درمانی حقوق‌بگیر و افراد تحت تکفل و حق بیمه پرداختی بابت انواع بیمه‌های عمر و زندگی شخص حقوق‌بگیر از درآمد مشمول مالیات حقوق بیمه‌شدگان سازمان تأمین اجتماعی و سازمان خدمات درمانی و سایر مؤسسات بیمه‌گر که پرداخت حقوق آنان معمولاً به صورت ماهیانه صورت می‌پذیرد، توسط کارفرمایان ذی‌ربط و با ارائه اسناد مربوط فاقد اشکال قانونی است.
کارفرمایان بیمه‌شدگان سازمان تأمین اجتماعی می‌توانند صرفاً با کسر سهم حق بیمه درمان پرداختی حقوق‌بگیران بیمه شده از حق بیمه موضوع مواد 3، 7، 28، 29 قانون تأمین اجتماعی و کارفرمایان بیمه‌شدگان سازمان خدمات درمانی و سایر مؤسسات بیمه‌گر ایرانی نیز می‌توانند با کسر کل سهم حق بیمه پرداختی درمانی حقوق‌بگیران بیمه شده خود از درآمد مشمول مالیات حقوق آنان و قید میزان آن در فهرست‌های حقوق تسلیمی به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط، مالیات متعلق را محاسبه نمایند.
چنانچه پرداخت‌کنندگان حقوق برای حقوق‌بگیران خود با مؤسسات بیمه ایرانی اقدام به انعقاد قرارداد انواع بیمه‌های عمر و زندگی و بیمه‌های درمانی تکمیلی نموده و ماهیانه سهم حق بیمه مربوط به حقوق‌بگیر را از حقوق وی کسر و به مؤسسات بیمه پرداخت نمایند، در این صورت نیز مجاز هستند ضمن درج میزان حق بیمه پرداختی سهم حقوق‌بگیر در فهرست‌های حقوق و ارائه گواهی مؤسسه بیمه به اداره امور مالیاتی مربوط، نسبت به کسر حق بیمه پرداختی از درآمد مشمول مالیات حقوق آنان اقدام نمایند.
1- حق بیمه‌های پرداختی بابت بیمه درمان و انواع بیمه‌های عمر و زندگی شخص حقوق‌بگیر و افراد تحت تکفل موضوع ماده 137 قانون مالیات‌های مستقیم، با ارائه اسناد و مدارک از درآمد مشمول مالیات حقوق آن‌ها قابل کسر می‌باشد.
پرداخت‌کنندگان حقوق می‌توانند با کسر سهم حق بیمه درمان و انواع بیمه‌های عمر و زندگی پرداختی از درآمد مشمول مالیات حقوق‌بگیران و قید میزان آن در فهرست‌های حقوق تسلیمی به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط، مالیات متعلق را محاسبه و پرداخت نمایند.
2- مرجع اقدام در خصوص احتساب و کسر هزینه‌های مذکور در ماده یاد شده، همچنین حق بیمه انواع بیمه‌های عمر و زندگی و بیمه درمانی تکمیلی که حقوق‌بگیر شخصاً نسبت به انعقاد قرارداد و پرداخت حق بیمه اقدام می‌نماید از درآمد مشمول مالیات حقوق‌بگیران، اداره امور مالیاتی دریافت‌کننده مالیات بر درآمد حقوق آنان خواهد بود و حقوق‌بگیران می‌توانند پس از پایان سال انجام هزینه با ارائه گواهی و اسناد و مدارک تأیید شده مربوط به هزینه‌های مذکور در یک سال مالیاتی از اداره امور مالیاتی دریافت‌کننده مالیات حقوق، استفاده از تسهیلات مقرر در ماده 137 را درخواست نماید.
3- کسر هزینه‌ها، حق بیمه انواع بیمه‌های عمر و زندگی و بیمه‌های درمانی مذکور در ماده یاد شده از مؤدیان فصل مالیات بر درآمد مشاغل و سایر منابع مالیاتی که مالیات آنان به صورت سالانه محاسبه می‌شود به عهده اداره امور مالیاتی محل تسلیم اظهارنامه منبع مالیاتی مربوط خواهد بود که در این صورت متقاضیان می‌توانند اسناد و مدارک مربوط به موارد مزبور را پس از پایان سال انجام هزینه تحویل اداره امور مالیاتی موصوف نمایند.
4- ادارات امور مالیاتی پیش از کسر حق بیمه پرداختی به مؤسسات بیمه ایرانی بابت انواع بیمه‌های عمر و زندگی از درآمد مشمول مالیات مؤدی، می‌بایست وضعیت قراردادهای منعقده فی‌مابین اشخاص و مؤسسات بیمه مذکور بابت انواع بیمه‌های یاد شده را از طریق مراجعه به سامانه بهره‌برداری از اطلاعات، سامانه مؤدیان یا سایر روش‌های رسیدگی بررسی نموده و پس از احراز عدم فسخ یا ابطال (برگشت وجه) قراردادهای یاد شده و پرداخت حق بیمه‌های موصوف، با رعایت سایر قوانین و مقررات مربوط، نسبت به اعمال مقررات ماده 137 قانون مذکور اقدام نمایند.
5- معاونت فناوری‌های مالیاتی مکلف است امکان دسترسی برخط ادارات امور مالیاتی ذی‌ربط به اطلاعات مربوط به وضعیت فسخ یا ابطال (برگشت وجه) قراردادهای مذکور را در سامانه‌های فوق‌الذکر (حسب مورد) فراهم آورد.
تذکر 1: حق بیمه انواع بیمه‌های عمر و زندگی بابت افراد تحت تکفل مشمول مقررات این ماده نخواهد بود و صرفاً حق بیمه پرداختی بابت پوشش خطر اصلی انواع بیمه‌های عمر و زندگی موضوع بندهای (الف، ب، ج، د) ماده 2 آیین‌نامه پیوست قابل کسر از درآمد مشمول مالیات است و حق بیمه‌های پرداختی مازاد جهت پوشش تکمیلی خطرات اضافی یا پوشش تکمیلی بیمه‌های مزبور موضوع تبصره‌های اصلاحی موضوع آیین‌نامه شماره 68/3 پیوست قابل کسر نمی‌باشد.
تذکر 2: لازم به ذکر است در صورتی که ضمن رسیدگی به درخواست استفاده از تسهیلات این ماده از طرف حقوق‌بگیران در اجرای بند 2 فوق، همچنین رعایت مفاد بخشنامه شماره 200/19494 مورخ 1390/8/21 در خصوص سایر اشخاص حقیقی، مالیاتی قابل استرداد باشد، اضافه پرداختی مالیات در اجرای مواد 242 و 243 قانون مالیات‌های مستقیم حسب مورد مسترد خواهد شد.
بخشنامه شماره 211/4385/19418 مورخ 1383/11/7 لغو می‌گردد.
امید علی پارسا
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
مورخ: 1400/06/02
شماره: 1416
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
اصلاح کننده
مورخ: 1400/06/02
شماره: 1415
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
اصلاح کننده
مورخ: 1400/02/28
شماره: 279
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
اصلاح کننده