لوگو

بازگشت
مورخ: 1398/11/30
شماره: 9809970906011030
سایر قوانین
درخواست ابطال بخشنامه شماره 230/93/73 مورخ 1393/7/5 و بخشنامه 92/76850 مورخ 1392/4/29 اداره ثبت شرکت‌ها … از هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
مرجع رسیدگی: هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی
کلاسه پرونده: هـ ع/97/1870
شاکی: شرکت سیدان نوپا یار
طرف شکایت: سازمان ثبت اسناد و املاک کشور - سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 73/93/230 مورخ 5/7/1393 سازمان امور مالیاتی کشور و بخشنامه 76850/92 مورخ 29/4/1392 اداره ثبت شرکت‌ها و مؤسسات غیر تجاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان ثبت اسناد و املاک کشور - سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال بخشنامه شماره 73/93/230 مورخ 5/7/1393 سازمان امور مالیاتی کشور و بخشنامه 76850/92 مورخ 29/4/1392 اداره ثبت شرکت‌ها و مؤسسات غیر تجاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
بخشنامه شماره 73/93/230 مورخ 5/7/1393 سازمان امور مالیاتی کشور
[مقرره فوق در سربرگ اسناد مرتبط در دسترس است.]
بخشنامه 76850/92 مورخ 29/4/1392 اداره ثبت شرکت‌ها و مؤسسات غیر تجاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
اداره کل محترم ثبت اسناد و املاک استان …
موضوع: گواهی مالیاتی نقل و انتقال سهام موضوع تبصره یک ماده 143 قانون مالیات‌های مستقیم در خصوص سهام بی‌نام و با نام در شرکت‌های سهامی
سلام‌علیکم
احتراماً پیرو نامه شماره 59182/92 مورخ 1/4/1392 در خصوص نحوه اقدامات مقتضی نسبت به نقل و انتقال سهام در شرکت‌های سهامی به استحضار می‌رساند:
با عنایت به اطلاق تبصره یک ماده 143 قانون مالیات‌های مستقیم و عدم تفکیک و تفاوت‌گذاری لزوم اخذ گواهی مالیاتی نقل و انتقال سهام، بین سهام با نام و بی‌نام و همچنین مکاتبه سازمان امور مالیاتی به شماره نامه 4446/220/د مورخ 25/2/1392، هر چند، حقوق صاحبان سهام بی‌نام به موجب ماده 39 لایحه اصلاحی قانون تجارت، به صورت قبض و اقباض به دیگری منتقل می‌گردد و هیچ‌گونه تشریفات دیگری برای اعتبار انتقال آن پیش‌بینی نشده است و این نوع سهام در وجه حامل محسوب و ملک دارنده آن می‌باشد، لکن به استناد مواد قانونی مذکور، مراجع ثبت شرکت‌ها و مؤسسات غیر تجاری می‌بایستی در هنگام بررسی صورت‌جلسات اعم از صورت‌جلسه نقل و انتقال سهام و یا صورت‌جلسه مجامع عمومی متضمن لیست جدید صاحبان سهام، نسبت به اخذ گواهی پرداخت مالیاتی نقل و انتقال اقدام نمایند.
لذا در اجرای تکالیف مقرر در قسمت سوم بند «و» ماده 46 قانون برنامه پنجم توسعه جهت تکمیل پایگاه اطلاعات شرکت‌ها و مؤسسات غیر تجاری خواهشمند است در صورت نقل و انتقال سهام اعم از بی‌نام و با نام، گواهی پرداخت مالیاتی موضوع ماده 143 قانون مالیات‌های مستقیم به همراه کپی مصدق کارت ملی و صفحه اول شناسنامه از سهامدار جدید اخذ گردد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
شاکی به موجب دادخواستی تقاضای ابطال مقررات مورد شکایت را مطرح کرده و در تبیین خواسته خود اعلام داشته است:
مطابق ماده 39 اصلاحی قانون تجارت: «سهم بی‌نام به صورت سند در وجه حامل تنظیم و ملک دارنده آن شناخته می‌شود، مگر خلاف آن ثابت گردد. نقل و انتقال این‌گونه سهام به قبض و اقباض به عمل می‌آید.» با وجود این حکم قانونی، بخشنامه مورد شکایت سازمان امور مالیاتی مقرر کرده است که اداره ثبت موظف است در هنگام ثبت تغییرات و تنظیم صورت جلسات شرکت‌ها از آن‌ها گواهی مالی نقل و انتقال سهام بی‌نام بخواهد. در بخشنامه مورد شکایت اداره ثبت شرکت‌ها و مؤسسات غیر تجاری نیز مراجع ثبت شرکت‌ها و مؤسسات غیر تجاری موظف شده‌اند هنگام بررسی صورت جلسات نقل و انتقال سهام و … نسبت به اخذ گواهی پرداخت مالیاتی نقل و انتقال اقدام کنند که این امر مغایر با ماده 39 اصلاحی قانون تجارت است که بر عدم وجود تشریفات در نقل و انتقال سهام بی‌نام تأکید دارد.
در پاسخ به شکایت مذکور، معاون رئیس قوه قضائیه و رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به موجب لایحه شماره 174972/97 مورخ 3/9/1397 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- مکاتبه ثبت شرکت‌ها بخشنامه سازمان تلقی نمی‌شود و صرفاً جهت وحدت رویه در اقدامات مربوط به ثبت نقل و انتقالات سهام در استان‌ها صادر شده است.
2- طبق نامه شماره 144578/97 مورخ 22/7/97 اداره کل ثبت شرکت‌ها و مؤسسات غیر تجاری اعلام شده است که:
با عنایت به اطلاق تبصره (یک) ماده 143 قانون مالیات‌های مستقیم که مقرر می‌دارد: «از هر نقل و انتقال سهام و سهم‌الشرکه شرکا در سایر شرکت‌ها مالیات مقطوعی به میزان 4 درصد ارزش اسمی سهام وصول می‌شود.» و با استناد به قسمت اخیر تبصره مذکور که اشعار می‌دارد: «ادارات ثبت یا دفاتر اسناد رسمی مکلفند در موقع ثبت تغییرات یا تنظیم سند انتقال حسب مورد گواهی پرداخت مالیات متعلق را اخذ و ضمیمه پرونده مربوط به ثبت یا انتقال کنند.» و همچنین با توجه به مفاد ماده 39 لایحه اصلاحی قانون تجارت مبنی بر اینکه «سهم بی‌نام به صورت سند در وجه حامل تنظیم و ملک دارنده آن شناخته می‌شود مگر خلاف آن اثبات گردد و نقل و انتقال این‌گونه سهام به قبض و اقباض به عمل می‌آید.» جهت تعیین تکلیف در خصوص موضوع از سازمان امور مالیاتی استعلام شد که طبق پاسخ شماره 4446/220/د مورخ 25/2/1392 اعلام شد: « … تکلیف ادارات ثبت اسناد و املاک در موقع ثبت تغییرات و یا دفاتر اسناد نسبت به اخذ گواهی پرداخت مالیاتی در صورت ثبت انتقال برابر بخش پایانی تبصره یک ماده 143 قانون مالیات‌های مستقیم از حیث اطلاق و عدم تفکیک و تفاوت‌گذاری بین سهام بی‌نام و با نام در آن و نص صریح بخش پایانی ماده 39 قانون تجارت ساقط نمی‌شود. در خصوص حق تقدم این‌گونه سهام (سهام بی‌نام) نیز مقررات قانونی قائل به تفکیک بین سهام با نام و بی‌نام نبوده …» لذا بخشنامه مورد شکایت این سازمان منبعث از تکالیف قانونی و مکاتبه با سازمان امور مالیاتی بوده است.
رأی هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
بر اساس تبصره 1 ماده 143 قانون مالیات‌های مستقیم: «از هر نقل و انتقال سهام و سهم‌الشرکه و حق تقدم سهام و سهم‌الشرکه شرکا در سایر شرکت‌ها مالیات مقطوعی به میزان چهار درصد ارزش اسمی آن‌ها وصول می‌شود. از این بابت وجه دیگری به عنوان مالیات بر درآمد نقل و انتقال فوق مطالبه نخواهد شد. انتقال‌دهندگان سهام و سهم‌الشرکه و حق تقدم سهام مکلفند قبل از انتقال، مالیات متعلق را به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز کنند. ادارات ثبت یا دفاتر اسناد رسمی مکلفند در موقع ثبت تغییرات یا تنظیم سند انتقال حسب مورد گواهی پرداخت مالیات متعلق را اخذ و ضمیمه پرونده مربوط به ثبت یا انتقال کنند.» نظر به اینکه بر اساس قسمت ذیل تبصره فوق، تکلیف ادارات ثبت و یا دفاتر اسناد رسمی به اخذ گواهی پرداخت مالیات در زمان ثبت تغییرات یا تنظیم سند انتقال سهام و سهم‌الشرکه و حق تقدم سهام، اطلاق داشته و شامل هر دو شکل از سهام با نام و بی‌نام می‌شود، بنابراین مقررات مورد شکایت که بر اساس حکم به شمول حکم مقرر در تبصره فوق نسبت به انتقال هر نوع سهام و سهم‌الشرکه و حق تقدم سهام شده، خلاف قانون و خارج از اختیار نبوده، لذا به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رأی به رد شکایت صادر و اعلام می‌کند. رأی صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور از سوی ریاست ارزشمند دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات گران‌قدر دیوان قابل اعتراض است.
دکتر زین‌العابدین تقوی
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری