مورخ: 1398/11/30
شماره: 9809970906011032
سایر قوانین
درخواست ابطال بخشنامه شماره 200/96/55 مورخ 1396/4/20 و دستورالعمل شماره 64639 مورخ 1396/4/11 از هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
کلاسه پرونده: هـ ع/97/2272
شاکی: شرکت حسابداری و خدمات مالی تندیس درفک منطقه آزاد انزلی
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 55/96/200 مورخ 20/4/1396 سازمان امور مالیاتی کشور و دستورالعمل نحوه ارائه اظهارنامه مالیاتی و عملکرد مالی در مناطق آزاد تجاری - صنعتی به شماره 64639 مورخ 11/4/1396
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال بخشنامه شماره 55/96/200 مورخ 20/4/1396 سازمان امور مالیاتی کشور و دستورالعمل نحوه ارائه اظهارنامه مالیاتی و عملکرد مالی در مناطق آزاد تجاری - صنعتی به شماره 64639 مورخ 11/4/1396 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است. متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
[مقررات فوق در سربرگ اسناد مرتبط در دسترس قرار دارند.]
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
شاکی به موجب دادخواستی تقاضای ابطال مقررات مورد شکایت را مطرح کرده و در تبیین خواسته خود اعلام کرده است:
بر اساس ماده 13 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی، انجام هرگونه فعالیت اقتصادی در این مناطق معاف از پرداخت مالیات بر دارایی و درآمد می‌باشد و حکم فوق شامل و حاکم بر مواد 3 الی 131 قانون مالیات‌های مستقیم بوده و در نتیجه مفاد قانون مالیات‌های مستقیم در خصوص فعالان اقتصادی شاغل در مناطق آزاد تجاری - صنعتی اجرایی نیست. از سوی دیگر به موجب تبصره 2 ماده 119 قانون برنامه پنجم توسعه شرط برخورداری از هرگونه معافیت مالیاتی برای اشخاص حقیقی و حقوقی مقیم مناطق آزاد، تسلیم اظهارنامه مالیاتی می‌باشد و از این رو مفاد مقررات مورد شکایت در رابطه با شمول مالیات بر مناطق آزاد تجاری - صنعتی مغایر با مواد قانونی فوق‌الذکر است.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی کشور به موجب لایحه شماره 10217/272/ص مورخ 17/9/1397 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- بر اساس ماده 13 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری صنعتی، فعالیت‌های اقتصادی در مناطق آزاد تجاری - صنعتی به مدت بیست سال از تاریخ بهره‌برداری مندرج در مجوز از پرداخت مالیات بر درآمد و دارایی معاف می‌باشد و مستند به بند (ت) ماده 132 قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره 1 ماده 146 مکرر قانون مالیات‌های مستقیم، شرط برخورداری از هرگونه معافیت مالیاتی برای اشخاص حقیقی و حقوقی مقیم مناطق آزاد و سایر مناطق کشور، تسلیم اظهارنامه مالیاتی و سایر تکالیف مقرر در قانون مالیات‌های مستقیم خواهد بود و مقررات مورد شکایت نیز همین حکم را بیان کرده‌اند و حکم مقرر در ماده 13 قانون چگونگی اداره مناطق آزادی تجاری - صنعتی رافع تکالیف مقرر در قانون مالیات‌های مستقیم نیست. به ویژه آنکه لزوم انجام تکالیف فوق در تبصره 2 ماده 119 قانون برنامه پنجم توسعه نیز مورد اشاره قرار گرفته است. بنابراین، تمام مؤدیان باید به تکالیف مقرر در مواد 95، 100 و 110 و 169 و بند (ت) ماده 132 و تبصره 1 ماده 146 قانون مالیات‌های مستقیم عمل نمایند.
2- قانون‌گذار به موجب ماده 281 قانون اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم، تاریخ اجرای این قانون را از ابتدای سال 1395 تعیین کرده و ارائه اظهارنامه مالیاتی برای اشخاص حقیقی و حقوقی بر اساس مواد 100 و 110 قانون مالیات‌های مستقیم به ترتیب تا پایان خرداد و پایان تیر ماه می‌باشد و مقررات مورد شکایت نیز از تیر ماه 1396 اجرایی شده‌اند، بنابراین از لحاظ زمانی نیز تعارضی میان زمان ارائه اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی و تاریخ اجرای مقررات مورد اعتراض وجود ندارد.
در پاسخ به شکایت مذکور، معاون قضایی دفتر حقوقی وزارت امور اقتصادی و دارایی به موجب لایحه شماره 182215/91 مورخ 29/8/1397 به طور خلاصه توضیح داده است که:
دادخواست شاکی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور که طبق بند (الف) ماده 59 قانون برنامه سوم توسعه دارای شخصیت مستقلی است، تنظیم شده و وزارت امور اقتصادی و دارایی طرف شکایت نمی‌باشد.
رأی هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
بر اساس تبصره 1 ماده 146 قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره 2 ماده 119 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران، تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر شرط برخورداری از هرگونه معافیت مالیاتی است و به موجب بند «ت» ماده 132 قانون مالیات‌های مستقیم نیز مقرر شده است که: «شرط برخورداری از هرگونه معافیت مالیاتی برای اشخاص حقیقی و حقوقی فعال در مناطق آزاد و سایر مناطق کشور تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موقع مقرر قانونی است.» ضمن آنکه با مداقه در مفاد دستورالعمل نحوه ارائه اظهارنامه مالیاتی و عملکرد مالی در مناطق آزاد تجاری - صنعتی مشخص می‌شود که در هیچ یک از مواد این دستورالعمل به تعلق مالیات بر فعالیت‌های اقتصادی صورت گرفته در مناطق آزاد تجاری - صنعتی اشاره‌ای نشده و در راستای اجرای احکام مقرر در قوانین مربوطه، در این دستورالعمل شرط برخورداری از معافیت‌های مالیاتی موضوع ماده 13 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی، تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر اعلام شده است. از این رو، مقررات مورد شکایت خلاف قانون و خارج از اختیار نبوده، لذا به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رأی به رد شکایت صادر و اعلام می‌کند. رأی صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور از سوی ریاست ارزشمند دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات گران‌قدر دیوان قابل اعتراض است.
دکتر زین‌العابدین تقوی
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1401/05/09
شماره: 132
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1394/04/31
شماره: 146
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1394/04/31
شماره: 146 مکرر
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1390/02/11
شماره: 200/2805
بخشنامه