رسیدگی به صورتحساب‌های غیر واقعی و اجتناب از اخذ مالیات مضاعف

بازگشت

مورخ: 1399/02/28

شماره: 200/99/23

بخشنامه

رسیدگی به صورتحساب‌های غیر واقعی و اجتناب از اخذ مالیات مضاعف

با عنایت به تصویب قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، به منظور پیشگیری و مقابله با فرار مالیاتی و ایجاد وحدت رویه در رسیدگی به پرونده مالیاتی مؤدیانی که اقدام به صدور صورتحساب‌های غیر واقعی می‌نمایند و همچنین اجتناب از اخذ مالیات مضاعف، موارد ذیل را مقرر می‌دارد:

در هر یک از ادارات کل امور مالیاتی، کمیته ویژه مبارزه با فرار مالیاتی متشکل از مدیرکل امور مالیاتی، معاونان حسابرسی مالیاتی، رئیس امور مالیاتی ذی‌ربط، نماینده دادستانی انتظامی مالیاتی، مسئول حراست اداره کل و رئیس اداره حقوقی تشکیل می‌شود. این کمیته در صورت وجود هرگونه ابهام مالیاتی و با اجرایی در خصوص مسائل مرتبط با صورت حساب‌های غیر واقعی مکلف به بررسی و اتخاذ تصمیم در چهارچوب قوانین و مقررات موضوعه می‌باشد.
در خصوص آن بخش از اعتبار مالیاتی مؤدی (مالیات و عوارض خرید) که به واسطه معاملات غیر واقعی با مؤدی صوری (خرید از اشخاص فاقد اعتبار مالیاتی) مورد پذیرش قرار نمی‌گیرد، چنانچه مؤدی خریدار در مراحل رسیدگی یا دادرسی مالیاتی نسبت به معرفی فروشنده واقعی اقدام نماید، با احراز ادعای مؤدی (خریدار) و پس از مطالبه و وصول مالیات و عوارض متعلق از فروشنده واقعی، اعتبار موصوف برای خریدار مورد پذیرش قرار خواهد گرفت.
در صورتی که در رسیدگی به حساب فروش مؤدی یا فهرست معاملات موضوع ماده 169 مکرر قانون مالیات‌های مستقیم قبل از اصلاحیه سال 1394 و ماده 169 اصلاحی مصوب سال 1394، برای ادارات امور مالیاتی مشخص شود طرف حساب صورتحساب فروش صادره توسط مؤدی، اشخاص فاقد اعتبار مالیاتی (مؤدی صوری) می‌باشد، چنانچه فروشنده در مراحل رسیدگی یا دادرسی مالیاتی نسبت به معرفی خریدار واقعی کالا یا خدمت اقدام نماید، با احراز موضوع و پس از صدور صورتحساب اصلاحی، ارزش بهای کالا و خدمت فروش رفته به عنوان بهای کالای خریداری شده توسط خریدار واقعی محسوب و مالیات و عوارض پرداخت شده بابت فروش مذکور نیز به عنوان اعتبار مالیاتی یا بخشی از بهای تمام شده کالای خریداری شده خریدار واقعی کالا یا خدمات، حسب مورد منظور خواهد شد.
در صورت عدم معرفی خریدار یا فروشنده واقعی کالا یا خدمت توسط مؤدی (طرف معامله)، اداره امور مالیاتی ضمن عدم قبول اعتبار مالیات بر ارزش افزوده مؤدی - خریدار (در موارد خرید مربوط به کالاها و خدمات غیر معاف از مالیات بر ارزش افزوده) یا عدم پذیرش آن به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی (در خصوص کالاها و خدمات معاف از مالیات بر ارزش افزوده و اشخاصی که مشمول نظام مالیات بر ارزش افزوده نیستند) با مطالبه و دریافت مالیات متعلق ارزش افزوده از مؤدی فروشنده در مورد کالاها و خدمات مشمول مالیات بر ارزش افزوده با بررسی و تعیین قیمت متعارف خرید یا فروش (با رعایت مقررات مربوط و با در نظر داشتن نوع فعالیت مؤدی اعم از عمده‌فروشی یا خرده‌فروشی و نحوه تأمین کالا) موظفند حسب مورد در اجرای قسمت اخیر مواد 230 و 274 قانون مالیات‌های مستقیم مراتب عدم معرفی خریدار یا فروشنده واقعی را به همراه مستندات مربوطه به دادستانی انتظامی مالیاتی گزارش نمایند تا نسبت به اقامه دعوی نزد مراجع صالح قضایی اقدام شود.
در صورتی که پس از قطعیت پرونده مالیات عملکرد یا مالیات بر ارزش افزوده، مؤدی حسب مورد نسبت به معرفی فروشنده یا خریدار واقعی اقدام نماید، پس از طی مراحل مذکور در بندهای 2 و 3 برابر مقررات تبصره ماده (157) قانون مالیات‌های مستقیم مربوط به مالیات عملکرد و بخشنامه‌های صادره سازمان در خصوص مالیات بر ارزش افزوده، اقدام شود.
چنانچه ادارات امور مالیاتی در رسیدگی به پرونده‌های مالیاتی مشکوک به انجام معاملات غیر واقعی با مؤدیان صوری (صورتحساب خرید یا فروش غیر واقعی) که در فهرست اشخاص فاقد اعتبار مالیاتی درج شده در سامانه‌های سازمان نمی‌باشند، برخورد نمایند، موظفند جهت شناسایی و راستی آزمایی طرف‌های معامله، مراتب را به همراه مستندات مربوطه به کمیته ویژه مبارزه با فرار مالیاتی ارسال نمایند. نتیجه رسیدگی در صورت تأیید، از طریق اداره کل ذی‌ربط به اداره کل فناوری اطلاعات ارسال و در سامانه‌های موجود در سازمان امور مالیاتی کشور بارگذاری می‌شود و در اجرای تبصره 2 ماده 274 قانون مالیات‌های مستقیم از طریق دادستانی انتظامی مالیاتی، نزد مراجع صالح قضایی اقامه دعوی صورت می‌پذیرد. در راستای این بند در صورت مراجعه مؤدی که به عنوان مؤدی فاقد اعتبار اعلام شده است، اداره امور مالیاتی رسیدگی‌کننده به پرونده عملکرد مؤدی مکلف به بررسی موضوع و اعلام نتیجه پس از طرح در کمیته ویژه مبارزه با فرار مالیاتی به شرح این بند خواهد بود.
پس از ثبت اطلاعات مطابق بند 6 به عنوان مؤدی فاقد اعتبار مالیاتی، هرگونه تغییر اطلاعات (اصلاح، ویرایش و حذف) در سامانه‌های 169 و 169 مکرر قانون مالیات‌های مستقیم، منحصراً با نظر کمیته ویژه مبارزه با فرار مالیاتی در ادارات کل امور مالیاتی می‌باشد.

در مواردی که طرف معامله مؤدی از اشخاص فاقد اعتبار مالیاتی بوده و مؤدی نسبت به اصلاح موضوع حسب بندهای 2 و 3 فوق اقدام ننموده باشد، جرایم موضوع ماده 169 قانون مالیات‌های مستقیم و ماده 22 قانون مالیات بر ارزش افزوده از مؤدی قابل مطالبه خواهد بود.
مؤدیانی که برای عملکرد با دوره‌های سال 1399 به بعد نسبت به ارائه صورتحساب غیر واقعی اقدام نمایند، چنانچه نسبت به معرفی فروشنده یا خریدار واقعی اقدام نمایند، علاوه بر اینکه طبق مقررات قانونی مربوطه با آن‌ها رفتار خواهد شد، به عنوان مؤدی پر ریسک نیز تلقی خواهند شد. در موارد معرفی فروشنده با خریدار واقعی، در صورت تکرار صورتحساب غیر واقعی، با آن‌ها مطابق این بند رفتار خواهد شد.
با عنایت به اینکه مؤدیان فاقد اعتبار مالیاتی موسوم به مؤدیان صوری اصولاً دارای فعالیت واقعی نیستند، بنابراین در مواردی که مستندات با اطلاعیه‌ای مبنی بر فعالیت آن‌ها به ادارات امور مالیاتی واصل شود، انجام برآورد بیش از ارقام مندرج در اطلاعیه‌های واصله موضوعیت نداشته و می‌بایست صرفاً مستندات واصله را مبنای اقدامات مالیاتی قرار داد.