مالیات فعالان اقتصادی مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی

با توجه به نامه صدرالاشاره ابهام مطرح شده مشعر بر این است که اگرچه مطابق تبصره 2 ماده 119 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه، تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر شرط برخورداری از هرگونه معافیت مالیاتی شده است، اما با توجه به ماده 13 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی مصوب سال 1370، شمول حکم مذکور در خصوص فعالین اقتصادی در مناطق آزاد واجد ابهام است. بر همین اساس نیز در اصلاحیه قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1394، به این موضوع که شرط برخورداری از معافیت در مناطق آزاد و سایر مناطق کشور تسلیم اظهارنامه مالیاتی می‌باشد تصریح گردید. این امر اگرچه موجب رفع ابهام از تاریخ لازم‌الاجرا شدن قانون مذکور شده است، لیکن کماکان برای سال‌های قبل از 1395 ابهام اجرای قانون در مناطق مذکور وجود دارد.

طبق تبصره 2 ماده 119 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه، تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر شرط برخورداری از هرگونه معافیت مالیاتی است. قانون‌گذار در حکم قانونی مذکور برخورداری از هرگونه معافیت مالیاتی را مشروط به تسلیم اظهارنامه مالیاتی نموده است و هیچ‌گونه استثنایی را نیز در این خصوص قائل نشده است؛ لذا حکم قانونی مذکور (شرط تسلیم اظهارنامه برای برخورداری از معافیت) شامل معافیت موضوع ماده 13 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی نیز خواهد بود.

در این خصوص قبلاً سرپرست محترم وقت امور هماهنگی و رفع اختلافات دستگاه‌های اجرایی معاونت حقوقی رئیس‌جمهور طی نامه شماره 104354/18844 مورخ 1392/05/09 بر تسری حکم تبصره 2 ماده 119 قانون برنامه پنجم توسعه به ماده 13 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی اعلام نظر نموده است.

همچنین طبق بخشنامه شماره 13750/230/د مورخ 17/04/1391 سازمان امور مالیاتی کشور که در اجرای حکم تبصره 2 ماده 119 قانون برنامه پنجم توسعه صادر گردیده است، عدم تسلیم اظهارنامه توسط فعالان اقتصادی در مناطق آزاد تجاری - صنعتی موجب محرومیت از معافیت خواهد بود. با شکایت از این بخشنامه در دیوان عدالت اداری، هیأت تخصصی اقتصادی، مالی و اصناف دیوان عدالت اداری طی دادنامه شماره 316 مورخ 16/08/1394 و با توجه به اینکه «بر اساس تبصره دو ماده 119 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران ذیل عنوان اصلاح قانون مالیاتی از فصل پنجم قانون موصوف مقرر نموده تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر شرط برخورداری از هرگونه معافیت مالیاتی است در نتیجه اطلاق حکم مذکور مشمول کلیه معافیت‌های مالیاتی بوده و به موجب ماده 226 قانون یاد شده کلیه قوانین مغایر قانون برنامه پنج ساله پنجم در طول برنامه موقوف‌الاجرا گردیده است» لذا بخشنامه‌های مورد شکایت را در تبیین حکم مقنن و شیوه‌های اجرایی آن دانسته است.