لوگو

بازگشت
مورخ: 1401/01/17
شماره: 140109970906010027
سایر قوانین
درخواست ابطال رأی شماره 12-201 مورخه 1400/4/22 هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی در ارتباط با نحوه رسیدگی به زیان انباشته مندرج در صورت‌های مالی آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی (دوره انحلال) از هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: هـ ع/0002849
شاکی: آقای سید مسیح مولانا
طرف شکایت: شورای عالی مالیاتی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال رأی شماره 12-201 مورخه 1400/4/22 هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی در ارتباط با نحوه رسیدگی به زیان انباشته مندرج در صورت‌های مالی آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی (دوره انحلال)
شاکی دادخواستی به طرفیت شورای عالی مالیاتی به خواسته ابطال رأی شماره 12-201 مورخه 1400/4/22 هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی در ارتباط با نحوه رسیدگی به زیان انباشته مندرج در صورت‌های مالی آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی (دوره انحلال) به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است.
متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
[مقرره فوق در سربرگ اسناد مرتبط در دسترس است.]
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
شورای عالی مالیاتی در اظهارنظر خود، زیان سنواتی که ناشی از ابراز هزینه‌های غیر واقعی یا کتمان درآمد بوده باشد را با این توجیه که موجب عدم ابراز واقعی دارایی‌ها یا بدهی‌ها حسب مورد در سال شناسایی زیان شده است؛ موظف به بررسی و اعمال کاهش یا افزایش آن بر دارایی‌ها و یا بدهی‌ها کرده و ملزم به کسر بدهی یا اضافه کردن دارایی در مأخذ محاسبه درآمد مشمول مالیات سال انحلال نموده است.
نظریه علاوه بر اینکه متضمن وضع قاعده جدید است، توسعه دایره قانون و مفاد با اصل 51 قانون اساسی و در حکم مطالبه مالیات مضاعف می‌باشد زیرا:
اولاً در صورت شناسایی هزینه‌های غیر واقعی یا کتمان درآمد در رسیدگی مالیات عملکرد آن سال، سود و زیان ابراز شده و به تبع آن سود و زیان انباشته نقل شده به سنوات آتی غیر واقعی بوده و به میزان کمتر از واقعیت در سنوات آتی در صورت‌های مالی منعکس می‌گردد؛ فلذا مالیات کتمان درآمد حاصله و یا هزینه‌های غیر واقعی در همان سال شناسایی و از مؤدی مطالبه شده است.
ثانیاً: در صورت عدم شناسایی هم کشف و ابراز چنین مواردی مستلزم بررسی دفاتر و اسناد و مدارک سنوات قبلی مؤدی است که در عمل غیر ممکن است مضافاً اینکه به استناد ماده 157 ق. م. م سنواتی که پنج سال از تاریخ سررسید پرداخت مالیات آن‌ها گذشته باشد مشمول مرور زمان می‌گردد.
ثالثاً: تأثیر کتمان درآمد یا هزینه غیر واقعی بر صورت‌های مالی بدین شکل است که سود و زیان انباشته (که بخشی از حقوق صاحبان سهام می‌باشد) پایان سال افزایش و در مقابل حسب مورد دارایی افزایش یا بدهی کاهش می‌یابد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
همان‌طور که صورت‌جلسه هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی اشاره شده در صورتی که زیان انباشته ناشی از ابراز هزینه غیر واقعی یا درآمد کتمان شده در سال شناسایی زیان باشد این امر منجر به کم ابرازی دارایی یا بیش ابرازی بدهی در آن سال شده است با فرض شناسایی این مورد، صرفاً از سود مشمول مالیات نسبت به اخذ مالیات اقدام شده و پوشش زیان تا مبلغ صفر مالیات وضع نشده است تا حسب ادعای شاکی در دوره انحلال جنبه مضاعف و تکراری داشته باشد؛ فلذا خواستار رد شکایت شاکی گردیده است.
رأی هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
مفاد شکایت شاکی مبنی بر ابطال رأی شماره 12-201 مورخه 1400/4/22 هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی راجع به زیان انباشته مندرج در صورت‌های مالی آخرین دوره عملیات شخص حقوقی (دوره انحلال) می‌باشد که رأی یاد شده به عنوان رأی وحدت رویه و در مقام تعارض بین شعب دوم و ششم شورای عالی مالیاتی صادر شده است و با لحاظ اینکه به شرح ماده 115 از قانون مالیات مستقیم، مأخذ محاسبه مالیات دوره انحلال اشخاص حقوقی به تفصیل بیان شده است و آن عبارتست از لحاظ نمودن تبصره‌های 1 و 2 این مقرره و احتساب ارزش دارایی شخص حقوقی منهای بدهی‌ها و سرمایه پرداخت شده و اندوخته‌ها و مانده سودهایی که مالیات آن قبلاً پرداخت شده است و در رأی وحدت رویه شورای عالی مالیاتی نیز به درستی در راستای عمل به مفاد ماده مرقوم‌الذکر بیان شده است در صورتی که شخص حقوقی، زیان سنواتی دوره انحلال را اعلام و ابراز نماید و احراز شود این زیان، ناشی از فعالیت واقعی شخص حقوقی نبوده و یا هزینه‌هایی ابراز نماید که غیر واقعی و مشمول ماده 192 قانون مالیات مستقیم بوده و مشمول کتمان درآمد باشند، با توجه به اینکه این عدم ابراز واقعی هزینه‌ها و دارایی‌ها (کم ابرازی دارایی و یا بیش ابرازی بدهی‌ها) حسب مورد در سال شناسایی و انحلال می‌باشد، فلذا قانوناً می‌بایست آثار این کاهش یا افزایش غیر واقعی بر دارایی‌ها و بدهی‌ها، مورد ترتیب قرار داده شود و حسب مورد به دارایی اضافه و یا از بدهی کسر شود به عبارت دیگر مأخذ واقع شود و این حکم دقیقاً در راستای بیان اهداف مقنن بوده و مغایرتی با مقررات نداشته، چرا که این فرایند، رسیدگی عادلانه و واقعی بر اساس احراز دقیق فرایندهای مالی و اصلاح عمد یا اشتباه مؤدی در اظهار و ابراز را به همراه دارد، بنابراین به استناد بند ب ماده 84 از قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رأی به رد شکایت صادر می‌نماید. رأی صادره ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست محترم دیوان یا ده نفر از قضات گران‌قدر دیوان عدالت اداری می‌باشد.
محمدعلی برومندزاده
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی
دیوان عدالت اداری