مورخ: 1398/09/05
شماره: 98099709058112618
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
ابطال نامه‌های شماره 427/169-2 مورخ 1383/3/27 و 239/169/2 مورخ 1386/2/15 مدیرکل دیوان محاسبات چهارمحال و بختیاری
شماره پرونده: 97/2983
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: شرکت خدماتی اصالت شهرکرد
موضوع شکایت و خواسته: ابطال نامه‌های شماره 427/169-2 مورخ 1383/3/27 و 239/169/2 مورخ 1386/2/15 مدیرکل دیوان محاسبات چهارمحال و بختیاری
گردش‌کار:
شاکی به موجب دادخواستی ابطال نامه‌های مورد اشاره در ستون موضوع شکایت و خواسته را خواستار شده و به طور خلاصه اعلام کرده، به موجب ماده 242 قانون مالیات‌های مستقیم، چگونگی استرداد مالیات اضافه پرداختی مؤدیان مشخص شده و نامه‌های مورد شکایت که بر اساس آن‌ها حکم به عدم پرداخت طلب مؤدیان شده، مغایر با ماده 242 قانون مالیات‌های مستقیم می‌باشند و مستند قانونی ندارند.
متن مقرره‌های مورد اعتراض به شرح زیر است:
الف: نامه شماره 427/169-2 مورخ 1383/3/27:
سرپرست محترم ذی‌حسابی سازمان امور اقتصادی و دارایی استان
سلام‌علیکم
احتراماً بازگشت به نامه شماره 568/ذ مورخ 1382/10/14 در ارتباط با استرداد مالیات شرکت‌های خدماتی به پیوست تصویر اظهارنظر مدیرکل بررسی‌های فنی دیوان محاسبات کشور در ارتباط با عدم وجاهت قانونی لحاظ نمودن مالیات قراردادهای منعقده در متن قرارداد جهت استحضار ارسال می‌گردد. بدیهی است احتساب وجوه منظور شده در متن قراردادهای منعقده در طی سال‌های قبل که در اثر تصمیم نادرست مسئولین وقت صورت گرفته به عنوان اضافه پرداختی مالیات شرکت‌های خدماتی طرف قرارداد فاقد وجاهت قانونی بوده و قانوناً می‌بایست پس از محاسبه به حساب درآمد عمومی متفرقه استان محسوب و به حساب مربوطه واریز گردد.
مدیرکل دیوان محاسبات چهارمحال و بختیاری
ب: نامه شماره 239/169/2 مورخ 1386/2/15:
معاون محترم درآمدهای مالیاتی استان
با سلام
احتراماً بازگشت به نامه شماره 20/437/118 مورخ 1386/1/20 به استحضار می‌رساند با عنایت به اینکه دستورالعمل‌های مربوط به قراردادهای حجمی که توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ابلاغ شده در عقد قراردادهای شرکت‌های خدماتی استفاده نشده و صرفاً شکل قرارداد به صورت حجمی تنظیم و برآورد و پیشنهاد قیمت‌ها کماکان بر مبنای تعداد نفر و نیروی انسانی انجام شده است، لذا به نظر این اداره کل (که قبلاً نیز طی نامه شماره 427/169/2 مورخ 1383/3/27 اعلام گردیده) استرداد مبالغ مذکور فاقد وجاهت قانونی می‌باشد.
مدیرکل دیوان محاسبات چهارمحال و بختیاری
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل حقوقی و بررسی‌های فنی دیوان محاسبات کشور به موجب لایحه شماره 405/20100 مورخ 1397/12/18 توضیح داده است که:
1. بر اساس اصل 173 قانون اساسی و ماده 10 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری، تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی قابل تظلم‌خواهی و اعتراض در دیوان عدالت اداری است و نامه‌های مورد شکایت واجد عنوان «تصمیم» و «اقدام» نمی‌باشند تا قابل رسیدگی در دیوان عدالت اداری باشند.
2. به موجب ماده 104 قانون مالیات‌های مستقیم: «وزارتخانه‌ها، مؤسسات دولتی، شهرداری‌ها، مؤسسات وابسته به دولت و شهرداری‌ها و کلیه اشخاص حقوقی اعم از انتفاعی و غیر انتفاعی و اشخاص موضوع بند (الف) ماده (95) این قانون مکلفند در هر مورد که بابت حق‌الزحمه پزشکی، هزینه‌های بیمارستانی و آزمایشگاهی و رادیولوژی، داوری، مشاوره، کارشناسی، حسابرسی، خدمات مالی و اداری، نویسندگی، تألیف و تصنیف، آهنگ‌سازی، نوازندگی و هنرپیشگی و خوانندگی، نقاشی و دلالی و حق‌العمل‌کاری، هرگونه حق‌الزحمه یا کارمزد ارائه خدمات به استثنای کارمزد پرداختی به بورس‌ها، بازارهای خارج از بورس و کارمزد معاملات و تسویه اوراق بهادار و کالا در بورس‌ها و بازارهای خارج از بورس بانک‌ها، صندوق تعاون و مؤسسات اعتباری غیر بانکی مجاز، امور مربوط به نظافت اماکن و ابنیه، اجاره ماشین‌آلات اداری و محاسباتی، کلیه خدمات و ارتباطات رایانه‌ای، اجاره هر نوع وسایل نقلیه موتوری زمینی، هوایی و دریایی، ماشین‌آلات و کارخانجات و سردخانه‌ها، انبارداری، نگهداری و تعمیر آسانسور و شوفاژ و تهویه مطبوع، هر نوع کار ساختمانی و تأسیساتی فنی و تأسیساتی، تهیه طرح ساختمان‌ها و تأسیسات، نقشه کشی، نقشه‌برداری، نظارت و محاسبات فنی، قرارداد حمل و نقل و وجوهی که بابت حق نمایش فیلم به هر عنوان پرداخت می‌کنند، پنج درصد (5%) آن را به عنوان علی‌الحساب مالیات مؤدی (دریافت‌کنندگان وجوه) کسر و ظرف سی روز به حساب تعیین شده از طرف سازمان امور مالیاتی کشور واریز و رسید آن را به مؤدی تسلیم نمایند و همچنین ظرف همین مدت مشخصات دریافت‌کنندگان را با ذکر نام و نشانی آن‌ها به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط ارسال دارند.» [توضیح: ماده 104 قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره‌های آن به موجب بند 25 ماده واحده قانون اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1394/4/31 حذف شده است.]
3. مطابق دادنامه شماره 9009970901300216 مورخ 1390/3/22 صادره از شعبه سیزدهم دیوان عدالت اداری با موضوع استرداد اضافه پرداخت مالیات تکلیفی سال 1386، دعوای شرکت خدماتی اصالت شهرکرد به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به استناد ماده 104 قانون مالیات‌های مستقیم و نامه‌های دیوان محاسبات کشور رد شده است. بررسی‌های انجام شده در سنوات قبل مؤید آن است که شرکت‌های خدماتی استان از جمله شرکت شاکی در آنالیز پیشنهاد قیمت به دستگاه‌های اجرایی به صورت مجزا مبلغ 5% مالیات موضوع ماده 104 قانون مالیات‌های مستقیم را محاسبه و به سرجمع مبلغ پیشنهادی اضافه و عیناً مبلغ یاد شده را از دستگاه‌های اجرایی طرف قرارداد دریافت و به عنوان علی‌الحساب مالیاتی به اداره کل امور مالیاتی پرداخت می‌نموده‌اند. از آنجایی که وجوه پرداختی شرکت‌های خدماتی از محل اعتبارات دستگاه‌های اجرایی تأمین و پرداخت گردیده بود، لذا استرداد مالیات با توجه به تفکیک آن در آنالیز قیمت‌های پیشنهادی قراردادهای منعقده فاقد توجیه قانونی لازم تشخیص داده شد و موضوع به موجب نامه‌های مورد شکایت منعکس گردید. علی‌هذا نظر به اینکه این وجوه از محل اعتبارات دستگاه‌های اجرایی تأمین و پرداخت شده‌اند، متعلق به شرکت‌های موصوف نبوده و ایراد وارده در این خصوص کماکان به قوت خود باقی است.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1398/9/5 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آرا به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیأت عمومی
بر اساس ماده 242 قانون مالیات‌های مستقیم: «اداره امور مالیاتی موظف است در هر مورد که به علت اشتباه در محاسبه، مالیات اضافی دریافت شده است و همچنین در مواردی که مالیاتی طبق مقررات این قانون قابل استرداد می‌باشد، وجه قابل استرداد را از محل وصولی جاری ظرف یک ماه به مؤدی پرداخت کند …» با وجود الزام قانون‌گذار در ماده فوق به استرداد اضافه مالیات پرداختی توسط مؤدیان به آن‌ها، بر مبنای نامه‌های شماره 427/169-2 مورخ 1383/3/27 و شماره 239/169/2 مورخ 1386/2/15 مدیرکل دیوان محاسبات چهارمحال و بختیاری، اضافه مالیات پرداختی در قراردادهای مربوط به شرکت‌های خدماتی و دستگاه‌های اجرایی غیر قابل استرداد اعلام شده است که این امر مغایر با حکم مقرر در ماده 242 قانون مالیات‌های مستقیم است، بنابراین نامه‌های مورد اعتراض مغایر قانون است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود.
محمد کاظم بهرامی
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1394/04/31
شماره: 104
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1380/11/27
شماره: 242
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1358/11/01
شماره: 10170
سایر قوانین