مورخ: 1401/10/18
شماره: 140109970906010811
سایر قوانین
درخواست ابطال دستورالعمل اجرای مفاد ماده 97 ق. م. م به شماره 230/60694/د مورخ 1398/11/26 از هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: هـ ع/0101700
شاکی: آقای محمود بصیری با وکالت موسی قربانی
طرف شکایت: 1- وزارت امور اقتصادی و دارایی 2- سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: دستورالعمل اجرای مفاد ماده 97 قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی به شماره 230/60694/د مورخ 1398/11/26
شاکی دادخواستی به طرفیت 1- وزارت امور اقتصادی و دارایی 2- سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته دستورالعمل اجرای مفاد ماده 97 قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی به شماره 230/60694/د مورخ 1398/11/26 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است.
متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
[مقرره فوق در سربرگ اسناد مرتبط در دسترس است.]
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
بر اساس تبصره ماده 97 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم آخرین مهلت برای اجرای مواد 97، 98، 152، 153، 154 و 271 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب سال 1380 سه سال بعد از ابلاغ قانون اصلاحی یعنی تاریخ 1397/05/27 می‌باشد اما در تبصره ماده 17 آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده 95 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم بدون توجه به مدت مصرح مذکور مفاد تبصره ماده 97 اصلاحی را برای رسیدگی به عملکرد سال 1395 لغایت 1397 فارغ از تاریخ رسیدگی و صدور برگ تشخیص مالیات جاری دانسته همچنین معاون درآمدهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور با صدور دستورالعمل اجرای مفاد ماده 97 قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی حکم تبصره ماده 97 اصلاحی را صرفاً در ارتباط با پرونده‌های مالیاتی اشخاص حقوقی میانسالی که شروع سال مالی آن‌ها از تاریخ 1397/05/27 و به بعد می‌باشد فاقد موضوعیت دانسته است و با این آیین‌نامه و دستورالعمل حصر زمانی اجرای مواد پیش گفته که مورد تأکید قانون‌گذار بوده است شکسته و دایره قانون گسترده‌تر گردیده است؛ لذا ابطال ماده 17 آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده 95 و دستورالعمل اجرا مفاد ماده 97 قانون مالیات‌های مستقیم مورد تقاضاست.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل حقوقی سازمان امور مالیاتی کشور به موجب لایحه شماره 19122/212/ص مورخ 1401/09/07 به طور خلاصه توضیح داده است که:
هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9909970906010804 مورخ 1399/06/02 موضوع تبصره ماده 17 آیین‌نامه اجرایی ماده 95 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم را قابل ابطال ندانسته است؛ لذا شکایت شاکی مستند به ماده 85 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری در این بخش از دادخواست موضوعاً منتفی است.
در رابطه با ادعای شاکی مبنی بر تفسیر نادرست قانون طی دستورالعمل شماره 60694/230/د مورخ 1398/11/26 معاون محترم درآمدهای مالیاتی وقت لازم به ذکر است نامه مزبور متضمن تفسیر قانون نبوده و با توجه به مهلت مقرر در تبصره ماده یاد شده در خصوص اشخاصی که سال مالی آنان با سال مالیاتی منطبق نمی‌باشد صرفاً موعد و نحوه اجرای ماده (97) قانون مالیات‌های مستقیم مصوب سال 1380 را (که قانون انتقالی به شمار می‌آید) بیان نموده است یادآور می، شود اظهارنامه مالیاتی صاحبان مشاغل و اشخاص حقوقی برای یک سال مالی تنظیم می‌شود و اقلام مندرج در آن نیز به یک سال مالیاتی مربوط می‌باشد بالتبع فارغ از عدم ذکر سال مالی در متن قانون برای اشخاصی که شروع سال مالی آن‌ها قبل از موعد اجرای ماده (97) قانون مذکور بوده تقسیم اقلام اظهارنامه به قبل از موعد مقرر در تبصره ماده (97) قانون مالیات‌های مستقیم و بعد از آن و همچنین اعمال دو روش مجزای نحوه حسابرسی مالیاتی در طی یک سال مالیاتی (سال 1397) عملاً امکان‌پذیر نمی‌باشد. در این خصوص هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 140109970906010414 مورخ 1401/07/09 اقدام سازمان امور مالیاتی را مغایر و خارج از حدود اختیارات ندانسته است. با عنایت به موارد پیش گفته رد شکایت شاکی مورد استدعا است.
رأی هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
با عنایت به اینکه دستورالعمل اجرایی مفاد ماده 97 قانون مالیات‌های مستقیم به شماره 230/60694/د مورخ 1398/11/26 که مورد شکایت شاکی واقع شده است دلالت بر این دارد که با لحاظ اصلاح ماده 97 قانون یاد شده و اجرای آن از ابتدای سال 1395، در رابطه با اشخاص حقوقی میانسالی که اظهارنامه مالیاتی خویش را با لحاظ اینکه شروع سال مالی آن‌ها در میانه سال می‌باشد در اواسط سال تقدیم می‌نماید با توجه به اینکه مهلت سه ساله جهت برخورداری از مفاد قانون سابق با نظر داشت تاریخ انتشار لازم‌الاجرا شدن قانون که 1394/05/27 می‌باشد و در تاریخ 1397/05/27 به اتمام می‌رسد، فلذا اجرای فصل دهم آیین‌نامه اجرای ماده 95 قانون در مورد اشخاصی که بعد از این تاریخ 1397/05/27 سال مالی آن‌ها شروع می‌شود فاقد موضوعیت می‌باشد و این حکم مندرج در دستورالعمل نه تنها مخالفت و مغایرتی با مقررات ندارد بلکه در راستای اجرای قانون و تبیین شیوه‌های اجرای آن می‌باشد به جهت اینکه النهایه به سازمان امور مالیاتی طبق تبصره ماده 97 اصلاحیه قانون، سه سال اجازه داده شده است که در مواردی که طرح نظام جامع مالیاتی اجرا نشده است، به شیوه سابق تشخیص مالیات دهد و رسیدگی نماید و بیش از سه سال دارای ممنوعیت بوده و دادنامه سابق هیأت عمومی دیوان با ابطال عبارت «مادامی که» نیز مؤید در مقام می‌باشد؛ فلذا به استناد بند ب ماده 12 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رأی به رد شکایت صادر می‌نماید. رأی مزبور ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست محترم دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گران‌قدر دیوان می‌باشد.
محمدعلی برومندزاده
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی بانکی
دیوان عدالت اداری