درخواست ابطال فراخوان مرحله نهم مالیات بر ارزش افزوده صاحبان واحدهای تهیه غذا (آشپزخانه‌ها و کافی‌شاپ‌ها) از تاریخ...

شماره پرونده: هـ ت/0400003
شاکی: آقای نیما غیاثوند
طرف شکایت: وزارت امور اقتصادی و دارایی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال فراخوان مرحله نهم مالیات بر ارزش افزوده صاحبان واحدهای تهیه غذا (آشپزخانه‌ها و کافی‌شاپ‌ها) از تاریخ تصویب

شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت امور اقتصادی و دارایی به خواسته فوق‌الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است.

متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:

به موجب ماده (13) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 از آنجایی که تا زمان راه‌اندازی سامانه مؤدیان ترتیبات ثبت نام حسب مقررات قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 می‌باشد لذا بنا به اختیارات حاصل از مقررات ماده (18) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/02/17 کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که بر اساس شرایط فراخوان‌های مراحل اول تا هشتم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده تا کنون مشمول اجرای این نظام مالیاتی نشده‌اند. در صورت اشتغال به فعالیت‌های ذیل با هر میزان فروش یا درآمد، مشمول مرحله نهم ثبت نام محسوب و مکلف به اجرای مقررات قانون از ابتدای تیر ماه سال 1402 خواهند بود.

1- تهیه و ارائه انواع غذا به صورت بیرون بر (آشپزخانه‌ها و کیترینگ‌ها) اعم از صنعتی یا خانگی

2- کافی‌شاپ‌ها

تذکر بسیار مهم:

فعالان اقتصادی که واجد شرایط مراحل اول تا هشتم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بوده‌اند، حتی در صورت انطباق با شرایط مشمولیت مرحله نهم ثبت نام این نظام مالیاتی جزء مؤدیان مشمول مراحل قبلی ثبت نام و اجرای قانون محسوب و مکلف به اجرای مقررات از تاریخ شمول فراخوان مربوط خواهند بود.

دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:

به موجب ماده (13) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 از آنجایی که تا زمان راه‌اندازی سامانه مؤدیان ترتیبات ثبت نام حسب مقررات قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 می‌باشد لذا بنا به اختیارات حاصل از مقررات ماده (18) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/02/17 کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که بر اساس شرایط فراخوان‌های مراحل اول تا هشتم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده تا کنون مشمول اجرای این نظام مالیاتی نشده‌اند، در صورت اشتغال به فعالیت‌های ذیل با هر میزان فروش یا درآمد، مشمول مرحله نهم ثبت نام محسوب و مکلف به اجرای مقررات قانون از ابتدای تیر ماه سال 1402 خواهند بود.

فعالان اقتصادی که واجد شرایط مراحل اول تا هشتم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بوده‌اند، حتی در صورت انطباق با شرایط مشمولیت مرحله نهم ثبت نام این نظام مالیاتی جزء مؤدیان مشمول مراحل قبلی ثبت نام و اجرای قانون محسوب و مکلف به اجرای مقررات از تاریخ شمول فراخوان مربوط خواهند بود.

به روشنی مشخص می‌باشد که اختیارات حاصل از ماده 13 قانون ارزش افزوده صرفاً جهت ثبت نام ارائه اظهارنامه و رسیدگی مالیات در راستای قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان می‌باشد و در قانون دائمی ارزش افزوده اساس بر اتمام فراخوان مؤدیان مالیاتی با اختیارات حاصل از ماده 18 قانون آزمایشی ارزش افزوده مصوب 1378 می‌باشد که در تفسیر موضوع سازمان محترم مالیاتی دچار برداشت خلاف نظر مقنن گردیده است.

(لذا در زمان فراخوان مرحله 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده هیچ‌گونه اختیاری از نظر قانون‌گذار در این خصوص وجود ندارد)

با توجه به اینکه ماده 18 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1378 نسخ گردیده است اما در اطلاعیه فراخوان مذکور به آن استناد می‌نمایند. بر این اساس بسیار واضح است که نظر قانون‌گذار در قانون مالیات بر ارزش افزوده سال 1400 بر فراخوان مالیات ارزش افزوده نمی‌باشد.

بسیار مهم و قابل ذکر در ماده 4 قانون تسهیل پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان اخذ مجوز قانونی در فراخوان تدریجی مؤدیان مالیاتی جهت ثبت نام ارزش افزوده می‌باشد.

سؤال: اگر قانون‌گذار در ماده 13 قانون ارزش افزوده 1400 چنین اختیاری را به سازمان داده است چگونه مجدد همان اختیار را در قوانین دیگر به تصویب رسانده است؟

به سادگی مشخص می‌باشد با اعلام فراخوان مرحله 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده در قبل از تصویب ماده 4 قانون تسهیل پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان سازمان محترم امور مالیات کشور قانون‌گذاری نموده است.

با عنایت به موارد فوق‌الذکر فراخوان مرحله 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مغایر قوانین و مقررات می‌باشد و ابطال آن را تقاضامند می‌باشم.

اعمال ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری مستدعی است.

خلاصه مدافعات طرف شکایت:

قانون‌گذار در ماده (4) قانون تسهیل تکالیف مؤدیان جهت اجرای قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان مصوب 1402/10/04 در تکمیل اراده خود (در قانون مالیات بر ارزش افزوده) بیان می‌دارد: سازمان امور مالیاتی کشور موظف است مؤدیان مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 را که تا زمان تصویب این قانون فراخوان نشده‌اند، مطابق جدول زمان‌بندی که توسط رئیس سازمان مذکور پیشنهاد شده و به تأیید وزیر امور اقتصادی و دارایی خواهد رسید تا پایان سال 1403 به تدریج فراخوان نماید؛ که البته برابر جزء (غ) تبصره (1) ماده واحده قانون بودجه سال 1404 کل کشور، عبارت تا پایان سال 1403 در ماده (4) قانون تسهیل تکالیف مؤدیان، به عبارت تا پایان سال 1404 تغییر یافته است.

از طرف دیگر هر چند بر اساس ماده (18) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387، منظور مقنن از ثبت نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده فراخوان مرحله‌ای مؤدیان در نظام مالیات بر ارزش افزوده و ثبت نام در نظام مذکور و به صراحت ماده یاد شده منظور از ثبت نام، فراخوان مرحله‌ای بوده و اساساً ثبت نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده امری بجز مشمولیت مؤدیان در نظام مالیات بر ارزش افزوده، برابر فراخوان‌های سازمان امور مالیاتی نمی‌باشد، لکن فراخوان سازمان امور مالیاتی که مورد اعتراض شاکی قرار گرفته است، نه بر اساس ماده (18) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 بلکه بر اساس مقررات ماده (18) که مورد نظر و دقت مقنن در ماده (13) قانون یاد شده در اصلاحیه سال 1400 قرار گرفته، انجام شده است.

بنا به مراتب فوق، برابر مفهوم مخالف بند (1) ماده (12) قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402/02/10 رد شکایت شاکی مورد تقاضا می‌باشد.

رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری

اولاً بر اساس ماده 13 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400: «پس از راه‌اندازی سامانه مؤدیان، همه مشمولان این قانون موظفند به ترتیبی که سازمان مقرر و اعلام می‌کند در سامانه مزبور ثبت نام نموده و معاملات خود را در آن ثبت نمایند. ثبت معاملات (خرید و فروش) در سامانه مؤدیان، به منزله ثبت در دفاتر قانونی است. تا آن زمان، ترتیبات ثبت نام، نحوه ارائه اظهارنامه‌های مالیاتی و رسیدگی به آن‌ها حسب مقررات قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/02/17 و اصلاحات بعدی آن است. در سایر موارد، مفاد این قانون جاری است» و صدور فراخوان مرحله نهم توسط سازمان امور مالیاتی بر مبنای حکم ماده مذکور و حکم مقرر در ماده 18 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 صورت گرفته است. ثانیاً به موجب ماده 4 قانون تسهیل تکالیف مؤدیان جهت اجرای قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان مصوب 1402/08/23: «سازمان امور مالیاتی کشور موظف است مؤدیان مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 را که تا زمان تصویب این قانون فراخوان نشده‌اند، مطابق جدول زمان‌بندی که توسط رئیس سازمان مذکور پیشنهاد شده و به تأیید وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌رسد تا پایان سال 1403 به تدریج فراخوان نماید. مؤدیان موضوع این ماده تا زمانی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور فراخوان نشده باشند، مجاز به اخذ مالیات بر ارزش افزوده از خریداران نیستند. دریافت‌کننده مشمول جریمه تبصره 2 بند (الف) ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1400 بوده و وجه دریافتی باید به پرداخت‌کننده مسترد شود. همچنین مالیات بر ارزش افزوده پرداختی توسط این دسته از مؤدیان مادامی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور فراخوان نشده‌اند، به عنوان اعتبار مالیاتی برای آنان منظور نمی‌گردد» و حکم ماده اخیرالذکر نافی صلاحیت سازمان امور مالیاتی برای انتشار فراخوان در اجرای ماده 13 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 نیست. با توجه به مراتب فوق، فراخوان مرحله نهم مالیات بر ارزش افزوده صاحبان واحدهای تهیه غذا (آشپزخانه‌ها) و کافی‌شاپ‌ها خلاف قانون و خارج از حدود اختیار نیست و به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رأی به رد شکایت صادر و اعلام می‌کند. این رأی مستند به ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/02/10) در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل بوده و ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور توسط رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.

ابوالفضل حسن‌زاده
نایب‌رئیس هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری