شماره پرونده: هـ ت/0300169
شاکی: آقای محمود حکیمینیا
طرف شکایت: وزارت امور اقتصاد و دارایی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشی از بخشنامه شماره 9253 مورخ 1390/07/09 سازمان امور مالیاتی
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت امور اقتصاد و دارایی به خواسته ابطال قسمتی از بخشنامه موصوف به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است.
متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
[مقرره فوق در بخش اسناد مرتبط در دسترس است.]
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
در بند 9 از ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده انواع دارو و لوازم مصرفی درمانی و خدمات درمانی (انسانی، حیوانی و گیاهی) و خدمات توانبخشی و حمایتی از شمول مالیات یاد شده معاف میباشند. چون در قانون انواع خدمات بیمهای را معاف دانسته است چنانچه بیمه تکمیلی مشمول مالیات میشد میبایست بیان مینمود وانگهی چه ارزش افزودهای در این جا قابل تصور است. محدوده فعالیت بیمههای تکمیلی برای درمان و بستری در آیسییو و امثال آن میباشد و تحمیل مالیات بر ارزش افزوده به این بیمهها صحیح نمیباشد.
سابقاً هیأت عمومی این بخشنامه را ابطال طی دادنامه شماره 432 مورخ 1396/05/10 ولی بعد به دلایل نامشخص با برداشت اشتباه اعمال ماده 91 طی دادنامه شماره 2895 مورخ 1399/10/10 نموده است که بر علیه بیمهشدگان است این بار به جهت خلاف شرع بودن تقاضای ابطال بخشنامه را دارم.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی به موجب لایحه شماره 212/26094/ص مورخ 1401/12/10 به طور خلاصه توضیح داده است که:
در قانون معافیتی برای بیمههای تکمیلی ذکر نشده است و روند رسیدگی در هیأت عمومی نسبت به بخشنامه سازمان امور مالیاتی که ابتدا ابطال و سپس با اعمال ماده 91 قانون دیوان عدالت اداری، ارائه خدمات بیمهای مشمول مالیات قرار داده شدهاند، مشخص میباشد.
در قانون جدید مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 به موجب جزء (8) بند (ب) ماده 9 قانون خدمات بیمههای تکمیلی از پرداخت مالیات و عوارض موضوع این قانون معاف میباشند. تقاضای رسیدگی و رد شکایت را دارم.
در خصوص ادعای مغایرت مصوبه با شرع، قائممقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره 43598/102 مورخ 1403/07/08 اعلام کرده است که:
بنا بر هر یک از دو تفسیر شمول یا عدم شمول، معافیت نسبت به موارد مذکور فینفسه خلاف شرع نیست.
نظریه تهیهکننده گزارش:
نظریه فقهای معظم شورای نگهبان دارای ابهام میباشد عقیده دارم پرونده به نظر ریاست محترم دیوان جهت استعلام پیرامون رفع ابهام از نظر یاد شده گردد مراتب در جلسه هیأت تخصصی بیان خواهد شد.
پرونده کلاسه هـ ت/0300169 در جلسه مورخ 1404/05/12 هیأت تخصصی مالیاتی بانکی مورد بررسی واقع که با عنایت به موضوع که صرفاً ابطال از نظر شرعی بوده با لحاظ عقیده حاضرین به شرح ذیل با استعانت از درگاه خداوند متعال مبادرت به انشا رأی مینماید:
رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری
نظر به اینکه شاکی تقاضای ابطال بخشی از بخشنامه شماره 9253 مورخ 1390/07/09 سازمان امور مالیاتی راجع به معافیت بند (9) ماده (12) قانون مالیات بر ارزش افزوده سال 1387 (محدوده معافیت دارو و درمان و متفرعات آن) را صرفاً از منظر شرعی تقاضا نموده است (چرا که سابقاً از بعد قانونی در چندین مرحله موضوع در هیأت عمومی رسیدگی شده است) و شورای محترم نگهبان در پاسخ استعلام به عمل آمده توسط ریاست محترم دیوان طی شماره 43598/102 مورخ 1403/07/08 در پاسخ بیان نموده است «بنا بر هر یک از دو تفسیر شمول با عدم شمول معافیت نسبت به موارد مذکور فینفسه خلاف شرع نیست.»
و با لحاظ تبعیت از نظر شورای نگهبان (نتیجتاً) به استناد مواد 84 (تبصره 2) و ماده 87 از قانون دیوان عدالت اداری رأی به رد شکایت (عدم بطلان مصوبه) از منظر شرعی صادر مینماید رأی یاد شده ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از ناحیه ریاست معزز دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری میباشد.
محمدعلی برومندزاده
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی بانکی
دیوان عدالت اداری