آئین‌نامه معاملات سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان

وزارت امور اقتصادی و دارایی - وزارت صنعت، معدن و تجارت
معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور

وزیران عضو کمیسیون اقتصاد در جلسه مورخ 1391/02/30 بنا به پیشنهاد شماره 13703/1 مورخ 1387/05/06 وزارت صنعت، معدن و تجارت و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و با رعایت تصویب‌نامه شماره 164082/ت 373 هـ مورخ 1386/10/10، آئین‌نامه معاملات سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان را به شرح زیر تصویب نمودند:

«آئین‌نامه معاملات سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان»

فصل اول - کلیات

ماده 1- کلیه معاملات سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان که در این آئین‌نامه به اختصار سازمان نامیده می‌شود اعم از خرید، فروش، اجاره، استجاره، پیمانکاری، اجرت کار و غیره بر اساس این آئین‌نامه و حسب مورد از طریق مناقصه/مزایده انجام می‌شود.

ماده 2- اصطلاحات مورد استفاده در این آئین‌نامه در معانی مشروح زیر به کار می‌روند:

الف - قانون: قانون برگزاری مناقصات - مصوب 1383- .

ب - مناقصه: فرایندی رقابتی برای تأمین کالا، خدمت یا حقوق با کیفیت مورد نظر (طبق اسناد مناقصه) که در آن تعهدات موضوع معامله به مناقصه‌گری که کمترین قیمت را پیشنهاد کرده باشد، واگذار می‌شود.

ج - مزایده: فرایندی رقابتی برای فروش کالا، خدمت یا حقوق متعلق به سازمان که در آن موضوع معامله به مزایده‌گری که بیشترین قیمت را پیشنهاد کرده باشد، واگذار می‌شود.

د - مناقصه‌گزار/مزایده‌گزار: سازمان که بر اساس این آئین‌نامه، مناقصه/مزایده را برگزار می‌نماید.

هـ - مناقصه‌گر/مزایده‌گر: شخص حقیقی یا حقوقی که در مناقصه/مزایده شرکت می‌کند.

و - کمیسیون مناقصه/مزایده: هیأتی که فرایند برگزاری، تعیین برنده، اتخاذ تصمیم در خصوص تجدید و یا لغو مناقصه/مزایده و سایر وظایف مقرر در این آئین‌نامه را بر عهده می‌گیرد.

ز - کمیته فنی بازرگانی: هیأتی با حداقل سه عضو خبره فنی بازرگانی صلاحیت‌دار (حسب نوع معامله) که ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها، ارزیابی کیفی مناقصه‌گران/مزایده‌گران و سایر وظایف مقرر در این آئین‌نامه را بر عهده می‌گیرد. اعضای این کمیته توسط مدیرعامل (و یا نماینده مجاز وی) انتخاب می‌شوند.

ح - کمیسیون تحویل: هیأتی که فرایند تحویل و تحول کالا، خدمت یا حقوق از برنده مناقصه (به برنده مزایده) و سایر وظایف مقرر در این آئین‌نامه را بر عهده می‌گیرد. کمیسیون تحویل مرکب از انباردار (یا نماینده واحد تحویل گیرنده/تحویل‌دهنده)، نماینده واحد تقاضاکننده و نماینده یا نمایندگانی که توسط مدیرعامل تعیین می‌شود، خواهد بود.

ط - هیات سه نفره: هیات سه نفره ترک مناقصه/مزایده متشکل از مدیرعامل، ذی‌حساب و یک نفر به انتخاب مجمع عمومی است که با توجه به شرایط، میسر نبودن انجام معاملات از طریق مناقصه/مزایده را تأیید می‌نماید.

ی - هیات رسیدگی به شکایات: هیات رسیدگی موضوع ماده (7) قانون.

ک - ارزیابی کیفی مناقصه‌گران/مزایده‌گران: ارزیابی توان انجام تعهدات مناقصه‌گران/مزایده‌گران که از سوی سازمان و توسط کمیته فنی بازرگانی انجام می‌شود.

ل - ارزیابی شکلی: بررسی کامل بودن اسناد و امضای آن‌ها، غیر مشروط و خوانا بودن پیشنهاد قیمت.

م - ارزیابی فنی بازرگانی: فرایندی که در آن مشخصات، استانداردها، کارایی، دوام و سایر ویژگی‌های فنی بازرگانی پیشنهادها بررسی، ارزیابی و پیشنهادهای قابل قبول برگزیده می‌شوند.

ن - ارزیابی مالی: فرایندی که در آن مناسب‌ترین قیمت به شرح مندرج در ماده (21)، از بین پیشنهادهایی که از نظر فنی بازرگانی پذیرفته شده‌اند، برگزیده می‌شود.

س - مدت اعتبار پیشنهادها: دوره زمانی که توسط سازمان اعلام می‌شود و طی آن پیشنهادها باید دارای اعتبار باشند. این مدت شامل زمان لازم برای انجام مناقصه/مزایده، بررسی و ارزیابی پیشنهادها، تعیین برنده و انعقاد قرارداد می‌باشد.

ع - انحصار: انحصار در معامله عبارت است از:

1- یگانه بودن متقاضی شرکت در معامله که به طرق زیر تعیین می‌شود:

الف - اعلان هیات وزیران برای کالاها، خدمات یا حقوقی که در انحصار دولت است.

ب - انتشار فراخوان عمومی در خصوص موضوع معامله و ایجاب تنها یک متقاضی برای انجام معامله.

2- منحصر به فرد بودن اموال منقول، خدمات و حقوق که با توجه بند (1) ماده (26) مشخص می‌شود.

تبصره - در موارد احراز انحصار به طرق پیش‌بینی شده در اجزای (الف) و (ب) بند (1)، نیازی به برگزاری مناقصه نبوده و معامله طبق بند (1) ماده (26) این آئین‌نامه انجام خواهد شود.

ف - برنامه زمانی مناقصه/مزایده: سندی که در آن زمان و مهلت برگزاری مراحل مختلف مناقصه/مزایده، مدت اعتبار پیشنهادها و زمان انعقاد قرارداد مشخص می‌شود.

ص - شبکه ملی اطلاع‌رسانی مناقصات: شبکه اطلاع‌رسانی، موضوع بند (ج) ماده (23) قانون.

ق - شبکه اطلاع‌رسانی معاملات سازمان: پایگاه اینترنتی با نام شبکه اطلاع‌رسانی الکترونیکی معاملات سازمان که در این آئین‌نامه به اختصار شبکه اطلاع‌رسانی معاملات سازمان نامیده می‌شود و توسط سازمان ایجاد می‌شود.

فصل دوم - طبقه‌بندی معاملات

ماده 3- معاملات از نظر نصاب (قیمت معامله) به سه دسته تقسیم می‌شوند:

1- معاملات کوچک: معاملاتی که مبلغ آن از مبلغ پنجاه و پنج میلیون (55.000.000) ریال تجاوز ننماید. نصاب معاملات کوچک بر مبنای قیمت ثابت سال 1390 می‌باشد. تعیین (تعدیل و جایگزینی) نصاب بعدی معاملات یاد شده با توجه به تبصره (1) ماده (3) قانون صورت خواهد گرفت.

2- معاملات متوسط: معاملاتی که مبلغ مورد معامله بیش از سقف مبلغ معاملات کوچک بوده و از ده برابر سقف مبلغ معاملات کوچک تجاوز ننماید.

3- معاملات بزرگ: معاملاتی که مبلغ برآورد اولیه آن‌ها بیش از ده برابر سقف مبلغ معاملات کوچک باشد.

تبصره 1- مبنای نصاب در خرید، برای معاملات کوچک و متوسط مبلغ مورد معامله و در معاملات بزرگ مبلغ برآوردی می‌باشد. مبلغ برآوردی به تشخیص مدیرعامل (و یا نماینده مجاز وی) توسط مشاور طرح (و یا واحد متقاضی) و یا کارشناس منتخب هیأت‌مدیره تعیین می‌شود.

تبصره 2- مبنای نصاب در فروش، مبلغ برآوردی است که به تشخیص مدیرعامل (و یا نماینده مجاز وی) توسط مشاور طرح و یا کارشناس ارزیاب (کارشناس منتخب و یا کارشناس رسمی دادگستری) تعیین خواهد شد.

تبصره 3- مبلغ یا برآورد معاملات مشمول هر یک از نصاب‌های یاد شده نباید با تفکیک اقلامی که به طور متعارف یک مجموعه واحد تلقی می‌شوند، به نصاب پایین‌تر تبدیل شود.

ماده 4- انواع مناقصه/مزایده به شرح زیر طبقه‌بندی می‌شوند:

الف - مناقصه/مزایده از نظر مراحل بررسی به انواع زیر طبقه‌بندی می‌شود:

1- یک مرحله‌ای: فرایندی که به تشخیص مدیرعامل (و یا نماینده مجاز وی) نیاز به ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها نباشد. در این فرایند پاکت‌های پیشنهاد مناقصه‌گران/مزایده‌گران در یک جلسه گشوده و در همان جلسه برنده تعیین می‌شود.

2- دو مرحله‌ای: فرایندی که به تشخیص مدیرعامل (و یا نماینده مجاز وی) بررسی فنی بازرگانی پیشنهادها لازم باشد. در این فرایند کمیته فنی بازرگانی تشکیل و پیشنهادها را مورد ارزیابی قرار داده و نتایج ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها را به کمیسیون مناقصه/مزایده گزارش می‌کند تا بر اساس مفاد این آئین‌نامه برنده مناقصه/مزایده تعیین شود.

ب - مناقصه/مزایده از نظر روش دعوت مناقصه‌گران/مزایده‌گران به انواع زیر طبقه‌بندی می‌شود:

1- مناقصه/مزایده عمومی: فرایندی که از طریق آگهی عمومی از مناقصه‌گران/مزایده‌گران دعوت به عمل می‌آید.

2- مناقصه/مزایده محدود: فرایندی که در آن بر اساس مفاد ماده (15) و با رعایت ماده (13) در وهله نخست مناقصه‌گران/مزایده‌گران صلاحیت‌دار فراخوان می‌شوند، سپس برای واجدین اولویت (فهرست کوتاه) دعوت‌نامه شرکت در مناقصه/مزایده ارسال می‌شود.

فصل سوم - سازماندهی

ماده 5- کمیسیون مناقصه/مزایده به شرح زیر سازماندهی می‌شود:

الف - هر یک از کمیسیون‌های مناقصه/مزایده سازمان متشکل از سه نفر عضو است که توسط هیأت‌مدیره از میان مدیران و یا کارشناسان خبره، متعهد و مطلع انتخاب می‌شوند. هیأت‌مدیره می‌تواند بیش از یک کمیسیون تشکیل دهد، همچون کمیسیون‌های مجزا برای انجام فرایند مناقصه/مزایده و یا کمیسیون‌های متفاوت برای سطوح معاملات (مانند معاملات با برآورد مبلغ کمتر و بیشتر از ...) و یا کمیسیون معاملاتی که از نظر تخصصی پیچیده است. در این صورت، هیأت‌مدیره باید محدوده فعالیت هر یک را مشخص و به مدیرعامل و کمیسیون‌ها ابلاغ نماید.

تبصره 1- هیأت‌مدیره نمی‌تواند اختیارات خود را در انجام این بند به مدیرعامل تفویض نماید.

تبصره 2- انتخاب حداکثر دو نفر از اعضای هیأت‌مدیره به عنوان عضو کمیسیون مناقصه/مزایده بلامانع است.

تبصره 3- با تغییر اعضای هیأت‌مدیره سازمان احکام اعضای کمیسیون‌های مناقصه/مزایده باید تنفیذ و یا اعضای کمیسیون‌ها انتخاب شوند. مادام که عضویت اعضای کمیسیون‌ها به شرح فوق تنفیذ و یا اعضای جدید انتخاب نشده باشند، اعضای کمیسیون‌ها در مسئولیت خود باقی خواهند بود.

تبصره 4- در صورت فوت یا سلب شرایط (به تشخیص هیأت‌مدیره) از یک یا چند نفر از اعضای کمیسیون‌های مناقصه/مزایده، هیأت‌مدیره باید نسبت به انتخاب عضو یا اعضای جایگزین برای کمیسیون اقدام و در سایر موارد نظیر استعفای یک یا چند نفر از اعضا، هیأت‌مدیره باید اعضای کمیسیون را با رعایت بند (الف) دوباره انتخاب نماید.

ب - کمیسیون با حضور هر سه نفر اعضای یاد شده رسمیت دارد و تصمیمات آن با اکثریت آرا اتخاذ خواهد شد.

تبصره 1- کمیسیون مناقصه/مزایده می‌تواند حسب مورد از کارشناسان و متخصصین فنی، مالی، حقوقی و اداری سازمان (و یا سایر صاحب‌نظران که هیچ‌گونه منافعی در موضوع معامله ندارند) برای حضور در جلسات کمیسیون و برای اظهارنظر (بدون حق رأی) دعوت نماید.

تبصره 2- رؤسای هر یک از واحدها یا نمایندگان مختار آن‌ها چنانچه عضو کمیسیون نباشند، می‌توانند در مورد معاملات مربوط به واحد خود در کمیسیون مناقصه/مزایده حضور یافته و توضیحات لازم را ارائه دهند. همچنین کمیسیون مناقصه/مزایده می‌تواند از هر یک از رؤسا تقاضا نماید تا در جلسه شرکت نموده و نظر خود را (بدون حق رأی) اظهار دارند.

ماده 6- موارد زیر از وظایف کمیسیون مناقصه/مزایده است:

الف - تأیید کفایت اسناد مناقصه/مزایده برای انتشار آگهی و یا ارسال دعوت‌نامه.

ب - تشکیل جلسات کمیسیون مناقصه/مزایده در موعد مقرر در فراخوان.

ج - بررسی پیشنهادها از نظر کامل بودن مدارک و امضای آن‌ها و نیز خوانا بودن و غیر مشروط بودن پیشنهادهای قیمت (ارزیابی شکلی).

د - ارزیابی پیشنهادها و تعیین پیشنهادهای قابل قبول طبق شرایط و اسناد مناقصه/مزایده.

هـ - ارجاع ارزیابی کیفی پیشنهاددهندگان (در صورت لزوم) و بررسی فنی بازرگانی پیشنهادها به کمیته فنی بازرگانی در فرایند دو مرحله‌ای.

و - تعیین برندگان اول و دوم طبق شرایط این آئین‌نامه.

ز - تنظیم و امضای صورت‌جلسات کمیسیون مناقصه/مزایده.

ح - تصمیم‌گیری درباره تجدید یا لغو مناقصه/مزایده طبق شرایط این آئین‌نامه.

فصل چهارم - برگزاری مناقصه/مزایده

ماده 7- فرایند برگزاری مناقصه/مزایده به ترتیب شامل مراحل زیر است:

الف - تأمین منابع مالی لازم برای انجام موضوع مناقصه و تعیین نحوه مصرف منابع حاصل از انجام موضوع مزایده.

ب - تعیین نوع مناقصه/مزایده در معاملات بزرگ (یک مرحله‌ای یا دو مرحله‌ای، عمومی یا محدود).

ج - تهیه اسناد مناقصه/مزایده.

د - ارزیابی کیفی مناقصه‌گران/مزایده‌گران در صورت لزوم.

هـ - فراخوان مناقصه/مزایده.

و - ارزیابی پیشنهادها.

ز - تعیین برنده مناقصه/مزایده.

ح - انعقاد قرارداد.

ماده 8- تأمین منابع مالی به شرح زیر می‌باشد:

الف - انجام معامله به هر طریق مشروط بر آن است که سازمان به نحو مقتضی نسبت به پیش‌بینی منابع مالی معامله در مدت قرارداد اطمینان حاصل نموده و مراتب در اسناد مرتبط قید شده باشد.

تبصره - در خصوص معاملاتی که دوره انجام آن بیش از مدت یک سال و مبلغ آن نیز بیش از دویست برابر نصاب معاملات کوچک باشد، قبل از انجام معامله باید اعتبار مورد نیاز سال جاری و برآورد سال‌های آینده با تصویب هیأت‌مدیره در پیوست‌های بودجه سالیانه سازمان درج و به تأیید مجمع عمومی برسد.

ب - نحوه ضمان تأخیر تعهدات برای انجام معامله باید توسط سازمان به صراحت در شرایط و اسناد مناقصه/مزایده قید و تعهد شود.

ماده 9- مناقصه به یکی از روش‌های زیر انجام می‌شود:

الف - در مورد معاملات کوچک: کارپرداز یا مأمور خرید باید با توجه به کم و کیف موضوع معامله (کالا، خدمت یا حقوق) در ارتباط با بهای آن تحقیق نماید و با رعایت صرفه و صلاح سازمان و اخذ صورتحساب مشخص و به تشخیص و مسئولیت خود، معامله را با تأمین کیفیت به کمترین بهای ممکن انجام دهد. سند هزینه باید توسط کارپرداز یا مأمور خرید با درج نام و نام خانوادگی و سمت و تاریخ و ذکر این عبارت که «معامله به کمترین بهای ممکن انجام شده است» امضا شود.

ب - در مورد معاملات متوسط: کارپرداز یا مأمور خرید باید با توجه به کم و کیف موضوع معامله (کالا، خدمت یا حقوق) درباره بهای آن تحقیق نماید و با رعایت صرفه و صلاح سازمان و با اخذ حداقل سه فقره استعلام کتبی، با تأمین کیفیت مورد نظر، چنانچه بهای به دست آمده مورد تأیید مسئول واحد تدارکات یا مقام مسئول هم تراز وی باشد، معامله را با عقد قرارداد و با اخذ صورتحساب انجام دهد. چنانچه اخذ سه فقره استعلام کتبی ممکن نباشد با تأیید مسئول واحد تدارکات یا مقام مسئول هم تراز وی، به تعداد موجود کفایت می‌شود.

تبصره 1- در خرید چنانچه درخواست‌کننده تأیید نمونه را به طور کتبی ضروری اعلام نماید، قبل از انجام خرید، باید نمونه به تأیید درخواست‌کننده برسد.

تبصره 2- مأمورین و سایر مسئولین یاد شده در این ماده با توجه به مدتی که فروشندگان کالا، خدمت یا حقوق در برگ استعلام بها برای اعتبار بهای پیشنهاد شده ذکر کرده‌اند، باید طوری اقدام کنند که به علت انقضای مدت، خسارتی متوجه سازمان نشود.

تبصره 3- چنانچه مسئولیت واحد تدارکاتی بر عهده کارپرداز واحد باشد، امضای نام‌برده به منزله امضای مسئول واحد تدارکات است. در صورتی که سازمان فاقد کارپرداز باشد، می‌توان وظایف مندرج در این آئین‌نامه را به متصدیان پست‌های مشابه سازمانی و یا به مأمور خرید محول نمود. در این‌گونه موارد، معاملات با تأیید مقام مسئول واحد مربوط انجام خواهد شد.

ج - در معاملات بزرگ به یکی از روش‌های زیر عمل می‌شود:

1- برگزاری مناقصه عمومی از طریق انتشار فراخوان در روزنامه‌های کثیرالانتشار.

2- برگزاری مناقصه محدود.

تبصره - در مورد کالاهایی که خرید و فروش آن از طریق بورس کالا انجام می‌شود، انجام معاملات با رعایت ضوابط و مقررات مربوط به بورس مجاز خواهد بود.

ماده 10- مزایده به یکی از روش‌های زیر انجام می‌شود:

الف - در مورد معاملات کوچک و متوسط: بهای پایه مورد معامله از طرف کارشناس منتخب هیأت‌مدیره ارزیابی و فروش از طریق حراج صورت می‌پذیرد. فراخوان حراج باید از طریق شبکه اطلاع‌رسانی معاملات سازمان منتشر شود. همچنین به اقتضای اهمیت معامله و به تشخیص مدیرعامل از دو تا سه نوبت از طریق درج خلاصه فراخوان حراج در یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار کشوری یا استان مربوط (با ذکر چگونگی دسترسی به جزئیات اطلاعات مربوط در شبکه اطلاع‌رسانی یاد شده) یا طرق دیگر (به نحوی که خریداران بتوانند با ملاحظه مشخصات مورد معامله در حراج شرکت نمایند) منتشر شود.

تبصره 1- در فراخوان باید درج شود که در مقابل فروش، وجه آن به طور نقدی دریافت و هرگونه مالیات، عوارض و نظایر آن طبق قوانین و مقررات به عهده خریدار است.

تبصره 2- حراج از بهای ارزیابی شده شروع و به خریداری که بالاترین بها را پیشنهاد کند، واگذار می‌شود و چنانچه داوطلب خرید به حداقل قیمت (قیمت ارزیابی شده) پیدا نشود، حراج تجدید و در صورت لزوم مورد معامله دوباره مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

تبصره 3- سازمان می‌تواند در خصوص معاملات موضوع بند (الف) ماده (10) از فرایند انجام معاملات بزرگ (مزایده کتبی) استفاده نماید.

ب - در معاملات بزرگ: قیمت پایه کارشناسی به تشخیص مدیرعامل (و یا نماینده مجاز وی) توسط مشاور طرح و یا کارشناس ارزیاب (با اکثریت آرای هیات کارشناسی متشکل از سه نفر به انتخاب هیأت‌مدیره و یا کارشناس رسمی دادگستری) تعیین و به یکی از روش‌های زیر عمل می‌شود:

1- برگزاری مزایده عمومی از طریق انتشار فراخوان در روزنامه‌های کثیرالانتشار.

2- برگزاری مزایده محدود.

تبصره - فروش اموال غیر منقول سازمان، بجز اموال مستثنا شده در ماده (115) قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366 که فروش آن‌ها ممنوع است، با پیشنهاد هیأت‌مدیره و تصویب مجمع عمومی مجاز است. چنانچه روش انجام معامله در مصوبه مجمع عمومی مشخص نشده باشد، بر اساس مفاد این آئین‌نامه عمل خواهد شد.

ماده 11- ارزیابی کیفی به شرح زیر انجام می‌گیرد:

الف - در ارزیابی کیفی مناقصه‌گران باید موارد زیر لحاظ شود:

1- تضمین کیفیت خدمات و محصولات.

2- داشتن تجربه و دانش در زمینه مورد نظر.

3- حسن سابقه.

4- داشتن پروانه کار یا گواهی‌نامه‌های صلاحیت، در صورت لزوم.

5- توان مالی متقاضی برای انجام موضوع معامله، در صورت لزوم.

تبصره - مواردی که برای ارزیابی کیفی مناقصه‌گران پیش‌بینی شده است، در صورتی که با عمل مزایده مورد نظر منطبق باشد، باید لحاظ شود.

ب - مراحل ارزیابی کیفی مناقصه‌گران/مزایده‌گران به شرح زیر است:

1- تعیین معیارهای ارزیابی و اهمیت نسبی معیارها.

تبصره - معیارهای ارزیابی متناسب با موضوع معامله تعیین خواهد شد. این معیارها شامل مواردی همچون سابقه اجرایی و تجربه انجام کارهای مشابه یا در دست اقدام، حسن سابقه و رضایت در کارهای قبلی، خلاقیت‌ها و نوآوری در کارهای مشابه، داشتن تجهیزات و ماشین‌آلات و لوازم کار آماده به کار و یا در دسترس، مدیریت کارآمد و سیستم مدیریتی مناسب و نظام کیفی انجام کار، کفایت کادر فنی و عناصر کلیدی از نظر دانش و تجربه، میزان سرمایه و توان مالی و پشتیبانی، با اولویت بومی بودن پیمانکار و داشتن تجربه در محل اجرای پروژه (امکانات ارائه خدمات پس از فروش در مورد تجهیزات، نرم‌افزار و موارد مشابه)، و همچنین ظرفیت اجرایی (با توجه به سایر کارهای در دست انجام و با توجه به برآورد مقداری و ریالی کالا، خدمت یا حقوق) خواهد بود.

2- تعیین شاخص‌های اندازه‌گیری و روش ارزیابی.

تبصره - روش ارزیابی کیفی پیشنهاددهندگان و عوامل مؤثر در این ارزیابی (شامل معیارهای ارزیابی، شاخص‌های اندازه‌گیری و دامنه امتیاز و مبانی تعیین آن برای هر یک از معیارها، اهمیت نسبی معیارها و همچنین حد نصاب امتیاز قابل قبول) و زمان مورد نیاز برای بررسی و تمدید آن باید در اسناد مناقصه/مزایده درج شود.

3- تهیه اسناد ارزیابی.

4- انتشار فراخوان برای دعوت به ارزیابی کیفی مناقصه‌گران/مزایده‌گران.

5- دریافت، تکمیل و ارسال اسناد ارزیابی از سوی متقاضیان.

تبصره - در صورت وجود فهرست واجدین صلاحیت در موضوع معامله که توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور، وزارت صنعت، معدن و تجارت و یا با رعایت ماده (12) توسط سازمان تهیه و منتشر شده و بیش از دو سال از تاریخ تهیه و یا تجدید آن نگذشته باشد، صرفاً تقاضای اشخاصی که در فهرست مزبور قرار دارند، مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت.

6- ارزیابی اسناد دریافت شده و تعیین امتیاز هر یک از مناقصه‌گران/مزایده‌گران و رتبه‌بندی آن‌ها.

7- تهیه و اعلام اسامی مناقصه‌گران/مزایده‌گران صلاحیت‌دار، امتیازات و رتبه آن‌ها (تهیه فهرست کوتاه).

8- مستندسازی ارزیابی کیفی مناقصه‌گران/مزایده‌گران.

تبصره - ارزیابی کیفی مناقصه‌گران/مزایده‌گران، شاخص‌های اندازه‌گیری و روش ارزیابی بر اساس دستورالعمل‌هایی خواهد بود که با رعایت مقررات مربوط (از جمله مصوبات هیات وزیران در خصوص بند «ج» ماده 12 قانون) توسط هیأت‌مدیره سازمان تهیه و به تصویب وزیر صنعت، معدن و تجارت می‌رسد.

ماده 12- در رشته‌هایی که فهرست واجدین صلاحیت و رتبه‌بندی توسط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور و یا وزارت صنعت، معدن و تجارت منتشر نشده باشد، سازمان باید با انجام فراخوان‌های لازم و رعایت اصل رقابت و در صورت لزوم با استفاده از خدمات مهندسین مشاور و یا تشکل‌های حرفه‌ای غیر دولتی، نسبت به تشخیص صلاحیت و رتبه‌بندی متقاضیان شرکت در معامله و تهیه فهرست واجدین صلاحیت و ظرفیت اجرایی آن‌ها اقدام نماید.

تبصره - تشخیص صلاحیت و رتبه‌بندی در چهارچوب دستورالعمل‌های اجرایی مصوب وزیر صنعت، معدن و تجارت در خصوص «تعیین ضوابط، موازین و معیارهای تشخیص صلاحیت و رتبه‌بندی» و بر اساس اطلاعات قابل اتکا، در مورد سابقه اجرایی و تجربه انجام کارهای مشابه یا در دست اقدام، حسن سابقه و رضایت در کارهای قبلی، خلاقیت‌ها و نوآوری در کارهای مشابه، داشتن تجهیزات و ماشین‌آلات و لوازم کار آماده به کار و یا در دسترس، میزان سرمایه و توان مالی و پشتیبانی، مدیریت کارآمد و سیستم مدیریتی مناسب و نظام کیفی انجام کار، کفایت کادر فنی و عناصر کلیدی از نظر دانش و تجربه، امکانات ارائه خدمات پس از فروش (در مورد تجهیزات، نرم‌افزار و موارد مشابه) و سایر شرایط لازم به عمل خواهد آمد.

ماده 13- فراخوان مناقصه/مزایده به شرح زیر انجام می‌گیرد:

الف - مفاد فراخوان حداقل باید شامل شرایط و نکات زیر باشد:

1- نام و نشانی سازمان برای ارسال و یا ارائه مدارک و نظایر آن.

2- نوع، کمیت و کیفیت کالا، خدمت یا حقوق.

3- محل، زمان و مهلت دریافت اسناد، تحویل پیشنهادها و گشایش آن‌ها.

4- در فراخوان درج شود که «به پیشنهادهای فاقد امضا، مشروط، مخدوش و پیشنهادهایی که بعد از انقضای مدت مقرر در فراخوان واصل شود، مطلقاً ترتیب اثر داده نخواهد شد.»

5- مبلغ برآورد شده معامله و مبانی آن (در صورتی که تعیین آن میسر و اعلام آن به مصلحت باشد). در مواردی که فهرست بهای پایه وجود دارد، برآورد مربوط طبق فهرست یاد شده تهیه می‌شود.

6- نوع و مبلغ سپرده (تضمین شرکت در مناقصه/مزایده) به صورت مقطوع. چنانچه شرایط معامله مطابق بندهای (ط) و (ی) ماده (21) باشد، مبلغ سپرده شرکت در مزایده (تضمین) حداقل معادل پنج درصد (5%) مبلغ پیشنهادی مزایده‌گران خواهد بود.

تبصره - مبلغ مقطوع یاد شده بر مبنای درصدهایی از میزان برآورد به شرح زیر از طرف سازمان محاسبه و در اسناد مناقصه/مزایده درج خواهد شد:

- برای معاملات ده برابر نصاب معاملات کوچک به نرخ (10%)

- برای معاملات تا بیست و پنج برابر نصاب معاملات کوچک نسبت به مازاد ده برابر نصاب معاملات کوچک به نرخ (5%)

- برای معاملات از بیست و پنج برابر نصاب معاملات کوچک به بالا و نسبت به مازاد بیست و پنج برابر نصاب معاملات کوچک به نرخ (3%)

- در موارد خاص، میزان سپرده با نظر مدیرعامل تعیین و در فراخوان اعلام خواهد شد.

7- در فراخوان درج شود که پیشنهاددهنده موظف است معادل مبلغ سپرده، تضمین‌های معتبر مطابق مقررات تسلیم یا مبلغ یاد شده را به حساب بانکی سازمان واریز و یا چک بانکی تضمینی در وجه سازمان تهیه و حسب مورد ضمانت‌نامه یا رسید واریز وجه یا چک بانکی را ضمیمه پیشنهاد به سازمان تسلیم نماید. به پیشنهادهای فاقد سپرده، سپرده‌های مخدوش، سپرده‌های کمتر از میزان مقرر، چک شخصی و نظایر آن ترتیب اثر داده نخواهد شد.

8- در فراخوان درج شود که «سایر اطلاعات و جزئیات مربوط در اسناد مناقصه/مزایده مندرج است».

9- ذکر ترتیب فروش اسناد مناقصه/مزایده.

ب - سازمان باید فراخوان را از طریق شبکه اطلاع‌رسانی معاملات سازمان منتشر نماید. همچنین به تشخیص مدیرعامل از دو تا سه نوبت از طریق درج خلاصه فراخوان حداقل در یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار کشوری یا استان مربوط (با ذکر چگونگی دسترسی به جزئیات اطلاعات مربوط در شبکه اطلاع‌رسانی یاد شده) منتشر شود.

ج - مدیرعامل (و یا نماینده مجاز وی) می‌تواند علاوه بر موارد مذکور در بند (ب) این ماده از طریق سایر رسانه‌های گروهی و رسانه‌های ارتباط جمعی و پایگاه‌های اطلاع‌رسانی نیز فراخوان را منتشر نماید.

تبصره 1- در مواردی که به تشخیص مدیرعامل انتشار فراخوان در چند محل ضرورت داشته باشد، در محل‌هایی که لازم می‌داند نیز به نشر فراخوان اقدام خواهد نمود.

تبصره 2- در صورتی که نیاز به برگزاری مناقصه/مزایده بین‌المللی باشد یا استفاده از تسهیلات اعتباری خارجی مطرح باشد باید با کسب مجوزهای مربوط و با رعایت موازین قانون حداکثر استفاده از توان فنی و مهندسی، تولیدی و صنعتی و اجرایی کشور در اجرای پروژه‌ها و ایجاد تسهیلات به منظور صدور خدمات مصوب 1375 اقدام و همچنین در مورد برگزاری مناقصه/مزایده بین‌المللی، آگهی مناقصه/مزایده مربوط در یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار و حداقل یک نوبت در یکی از روزنامه‌های انگلیسی زبان داخلی و یک مجله یا روزنامه بین‌المللی مرتبط با موضوع، منتشر شود.

ماده 14- احکام زیر در خصوص اسناد مناقصه/مزایده الزامی است:

الف - تمامی اسناد مناقصه/مزایده باید به طور یکسان به همه داوطلبان تحویل شود.

ب - اسناد مناقصه/مزایده شامل تصریح در موارد زیر است:

1- نام و نشانی سازمان.

2- نوع و مبلغ سپرده (تضمین شرکت در مناقصه/مزایده)

3- محل، زمان و مهلت دریافت اسناد، تحویل پیشنهادها و گشایش پاکت آن‌ها.

تبصره - ذکر (مجاز بودن حضور پیشنهاددهندگان در جلسه گشایش پاکت پیشنهادها) و همچنین حداکثر مدت زمانی که برای بررسی پیشنهادها و تعیین برنده مناقصه/مزایده لازم است.

4- روش تهیه و مهلت مقرر برای تسلیم پیشنهادها و تعداد نسخه‌های آن‌ها

5- بهای پیشنهادی باید به مبلغ مشخص (به صورت اعداد و حروف توأمان) یا بر اساس درصد کسری یا اضافه نسبت به واحد بهای اعلام شده یا میزان کالا، خدمت یا حقوق مورد نظر تعیین و در پاکت‌های لاک و مهر شده به دبیرخانه سازمان و به طور محرمانه تسلیم شود. پاکت‌های یاد شده فقط در جلسه کمیسیون مناقصه/مزایده گشوده خواهد شد.

6- مبلغ پیش‌پرداخت و تضمین حسن انجام کار.

7- مدت اعتبار پیشنهادها.

8- شرایط و سقف جبران هزینه‌های مربوط به تأمین ضمانت‌نامه هر یک از مناقصه‌گران/مزایده‌گران برای مواردی که مناقصه/مزایده به دلیل پایان مدت اعتبار پیشنهادها، تجدید شود.

9- شرح کار، مشخصات فنی بازرگانی، استانداردها، نوع، کمیت و کیفیت کالا، خدمت یا حقوق.

تبصره 1- مشخصات نباید بیانگر انتخاب یک شخص (حقیقی یا حقوقی) و یا کشور خاص باشد.

تبصره 2- در خصوص مزایده، مشخصات مورد معامله باید در صورت‌جلسه‌ای درج و به امضای مسئول (مسئولین) واحد (واحدهای) ذی‌ربط و در صورت لزوم مشاور طرح و یا کارشناس ارزیاب برسد.

10- برنامه‌ریزی برای انجام و تحویل کالا، خدمت یا حقوق (ترتیب حمل، بیمه و میزان خسارت در صورت تأخیر و نظایر آن).

11- معیارها و روش ارزیابی کیفی مناقصه‌گران/مزایده‌گران.

12- نحوه پرداخت بهای معامله (تعیین مواردی همچون پرداخت به طور نقد، اقساط و نظایر آن).

تبصره - پرداخت از طریق گشایش اعتبار اسنادی ریالی برای معاملات بزرگ توصیه می‌شود.

13- نحوه ترجیح مناقصه‌گران/مزایده‌گران داخلی نسبت به مناقصه‌گران/مزایده‌گران خارجی، در مناقصه‌های/مزایده‌های بین‌المللی.

14- مبانی و روش تعیین برنده مناقصه/مزایده با ذکر «نحوه تأثیرگذاری ارزیابی فنی بازرگانی بر قیمت پیشنهادی» در مواردی که مناسب‌ترین پیشنهاد از طریق ارزیابی، فنی بازرگانی و مالی پیشنهادها تعیین می‌شود.

15- متن قرارداد شامل موافقت‌نامه، شرایط عمومی و خصوصی و ضمایم آن.

16- صورت جلسات و توضیحات موضوع ماده (18) .

17- سایر اسنادی که به تشخیص سازمان لازم باشد.

18- تصریح به اینکه سازمان اختیار دارد مقدار کالا، خدمت یا حقوق مورد معامله را تا بیست و پنج درصد (25%) افزایش یا کاهش دهد.

19- اعلام تکالیف قانونی سازمان در مورد کسورات قانونی مربوط به قرارداد و تکالیف طرف معامله در ارتباط با بیمه، مالیات و عوارض متعلقه به قرارداد.

تبصره - در صورتی که سازمان ثبت قرارداد را در دفاتر رسمی ضروری تشخیص دهد. در فراخوان درج شود که هزینه ثبت قرارداد و پرداخت مالیات و هرگونه عوارض طبق قوانین و مقررات به عهده برنده مناقصه/مزایده خواهد بود.

20- ذکر عبارت «در صورتی که برنده مناقصه/مزایده حاضر به انعقاد قرارداد و انجام معامله نشود، سپرده او ضبط و با نفر دوم برنده مناقصه/مزایده معامله انجام می‌شود و سپرده برنده دوم مناقصه/مزایده نیز در صورتی که از انعقاد قرارداد و یا از انجام معامله امتناع ورزد، ضبط خواهد شد. قبل از انعقاد قرارداد یا تسلیم ضمانت انجام تعهدات از طرف برنده مناقصه/مزایده، سپرده نفر دوم مسترد نخواهد شد» و همچنین حداکثر مدت زمان نگهداری سپرده نفر دوم.

21- میزان ضمانت انجام تعهدات و ترتیب دریافت و استرداد آن.

22- در اسناد درج شود که سازمان در موارد موضوع جزء (5) بند (الف) و جزءهای (4) و (5) بند (ب) ماده (25) این آئین‌نامه و در مواردی که مناقصه‌گر/مزایده‌گر مرتکب یکی از اعمال مندرج در بندهای ماده (1) آئین‌نامه پیشگیری و مبارزه با رشوه در دستگاه‌های اجرایی، موضوع تصویب‌نامه شماره 73377/ت 30374 هـ مورخ 1383/12/22 و اصلاحیه بعدی آن شود، در رد پیشنهادهای مرتبط مختار است.

تبصره - قبولی در کمیته فنی بازرگانی نیز موجب سلب اختیار یاد شده نیست.

سازمان در صورت رد هر یک از پیشنهادها، دلایل مربوط به رد پیشنهاد را مشخص و در سوابق برای مراجعات آینده نگهداری می‌نماید.

23- درج مفاد مندرج در بندهای (ط) و (ی) ماده (21) .

24- ذکر عبارت «برنده مناقصه/مزایده حق واگذاری تمام و یا بخشی از موضوع معامله را بدون موافقت کتبی سازمان به دیگری ندارد».

ماده 15- در مواردی که محدودیت برگزاری مناقصه/مزایده عمومی با ذکر ادله توسط واحد متقاضی گزارش و صرفه و صلاح سازمان در انجام معامله به صورت مناقصه/مزایده محدود بر اساس دستورالعمل مصوب هیأت‌مدیره و به تشخیص و مسئولیت مدیرعامل تأیید شود، به ترتیب زیر عمل خواهد شد:

1- سازمان از طریق شبکه‌های ملی اطلاع‌رسانی مناقصات و اطلاع‌رسانی معاملات سازمان و ارسال دعوت‌نامه از کلیه اشخاص صلاحیت‌دار (بر اساس فهرست‌های موضوع ماده 12 و تبصره جزء 5 بند «ب» ماده 11) برای اعلام آمادگی شرکت در مناقصه/مزایده دعوت به عمل می‌آورد.

2- اشخاصی که برای شرکت در مناقصه/مزایده اعلام آمادگی کرده و اسناد مربوط را در مهلت مقرر تحویل داده‌اند، توسط کمیته فنی بازرگانی (و به ترتیب مقرر در ماده 11) ارزیابی کیفی می‌شوند.

3- کمیته فنی بازرگانی اشخاص واجد حد نصاب را به ترتیب اولویت بر اساس روش ارزیابی کیفی که با توجه به تبصره جزء (2) بند (ب) ماده (11) در اسناد درج شده است، تعیین و به کمیسیون مناقصه/مزایده منعکس می‌نماید.

تبصره - در مواردی که به تشخیص مدیرعامل و تأیید هیأت‌مدیره، به واسطه تأخیر ناشی از انجام ارزیابی، صرفه و صلاح سازمان در حذف بندهای (1) و (2) باشد، کمیته فنی بازرگانی بر اساس آخرین اطلاعات قابل تحصیل (ارزیابی‌های انجام شده طی دو سال اخیر) در مورد توان انجام تعهدات اشخاص اظهارنظر خواهد کرد.

4- کمیسیون مناقصه/مزایده فهرستی از اشخاص واجد حد نصاب و به ترتیب اولویت ایشان تهیه می‌نماید (فهرست کوتاه) تا دعوت‌نامه مناقصه/مزایده برای آن‌ها ارسال شود.

تبصره 1- تعداد اشخاص (موضوع این بند) که با توجه به اولویت برای مناقصه/مزایده محدود دعوت می‌شوند با تأیید مدیرعامل و قبل از انجام مراحل یاد شده تعیین خواهند شد. حداقل تعداد اشخاص هفت نفر خواهد بود. چنانچه اشخاص واجد حد نصاب کمتر از هفت نفر باشد، کمیسیون مناقصه/مزایده می‌تواند نسبت به اطلاع‌رسانی مجدد اقدام و یا از طریق ارسال دعوت‌نامه اشخاص صلاحیت‌دار را دعوت نماید و یا مراتب را برای اتخاذ تصمیم (از جمله کاهش حداقل تعداد به تعداد واجدین حد نصاب) به هیأت‌مدیره منعکس نماید.

تبصره 2- در صورت وجود فهرست کوتاه مناقصه‌گران/مزایده‌گران صلاحیت‌دار، که حداکثر دو سال قبل به ترتیب فوق و بدون استفاده از تبصره (2) این ماده تهیه شده باشد، به تشخیص مدیرعامل، سازمان ملزم به انجام مراحل نیست.

تبصره 3- کلیه مقررات مربوط به مناقصه/مزایده عمومی که قابل انطباق ب