ملاک برخورداری از معافیت موضوع ماده 132 اصلاحی ق. م. م. مصوب 7/2/71 صدور کارت شناسایی و یا...

مقدمه:
شکایت طی دادخواست‌های تقدیمی اعلام داشته‌اند:
1- بخشنامه 50158/3558/5/30 مورخ 23/9/73 معاون درآمدهای مالیاتی وزارت امور اقتصادی و دارایی که مقررات ماده 132 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 7/2/71 را ناظر به آن دسته از واحدهای تولیدی واجد شرایط دانسته است که مجوز تأسیس آن‌ها از 7/2/71 به بعد صادر شده یا بشود مغایر با نص صریح ماده مزبور می‌باشد زیرا ماده 132 اصلاحی ناظر به واحدهای تولیدی واجد شرایط است که حسب مورد برای آن‌ها کارت شناسایی یا پروانه بهره‌برداری و حذف پروانه در بخشنامه فوق‌الذکر موجب تضییع حقوق آن دسته از واحدهای تولیدی است که مجوز تأسیس خود را قبل از تاریخ 7/2/71 اخذ کرده‌اند و به موجب قوانین مصوب قبل از 7/2/71 مشمول معافیت مالیاتی نبوده‌اند لیکن بعد از 7/2/71 پروانه بهره‌برداری اخذ و به بهره‌برداری رسیده‌اند و به موجب مقررات 132 اصلاحی مشمول معافیت مالیاتی شده‌اند چون نتیجه‌گیری مندرج در آخر بخشنامه مزبور به استناد مواد 97 و 98 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه 1345 و ماده 132 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 3/12/66 مجلس شورای اسلامی شده است که ناظر به آن دسته از واحدهای تولیدی واجد شرایط خواهد بود که از تاریخ تصویب مواد مزبور از طرف مراجع ذی‌ربط برای آن‌ها پروانه یا کارت تأسیس صادر شده است مقررات قانون سابق نمی‌تواند ناسخ مقررات لاحق یعنی ماده 132 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 7/2/71 گردد که ناظر به آن دسته از واحدهای تولیدی واجد شرایط خواهد بود که از تاریخ تصویب این ماده از طرف مراجع ذی‌ربط برای آن‌ها کارت شناسایی یا پروانه بهره‌برداری صادر می‌شود.
2- بخشنامه شماره 33962/8595/4/30 مورخ 1/8/74 همواره صدور مجوز تأسیس و همچنین شروع بهره‌برداری مقدم به صدور کارت شناسایی و پروانه بهره‌برداری است منطوق ماده 132 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مؤید این معناست که اگر بهره‌برداری از یک واحد تولیدی و معدنی قبل از تصویب اصلاحیه آغاز شده باشد، مشمول آثار قانونی قلمداد می‌گردند درج قید «... از تاریخ بهره‌برداری...» در متن قانون آگاهانه و عامداً صورت پذیرفته است و اگر این قید از متن قانون حذف گردد، شمول آثار معافیت مالیاتی به تاریخ صدور کارت شناسایی یا پروانه بهره‌برداری برمی‌گردد و با درج این قید، شمول این معافیت به تاریخ شروع بهره‌برداری معطوف می‌گردد معاونت درآمدهای مالیاتی وزارت امور اقتصادی و دارایی ضمن بخشنامه لاحق (1/8/74) همان دیدگاه بخشنامه سابق (23/9/73) را به صورتی دیگر بیان نموده است. نام‌برده ضمن بخشنامه اخیر عبارت «... از تاریخ بهره‌برداری...» مندرج در قانون را محذوف دانسته و مقرر نموده است که اگر یک واحد تولیدی به استناد مجوز تأسیس مأخوذه قبل از تاریخ 7/2/71 یعنی تاریخ تصویب ماده 132 اصلاحی واحد خود را راه‌اندازی نموده و به بهره‌برداری رسانیده باشد ولی پروانه بهره‌برداری او بعد از این تاریخ صادر شده باشد مشمول معافیت قرار نمی‌گیرد بلکه مشمول شرایط و مقررات قبل از قانون مزبور خواهد بود. اگر بخواهیم نظر معاونت مزبور را بپذیریم باید قبول کنیم که عبارت «... از تاریخ بهره‌برداری...» مندرج در متن قانون عبارت زائدی است زیرا دیدگاه آن معاونت با حذف این عبارت تأمین می‌گردد. تنها در این صورت نگرش معاونت یاد شده قابل پذیرش است. این برخورد مبتنی بر اشتباه است:
حذف عبارت «... از تاریخ بهره‌برداری...» از متن ماده 132 ماراءالذکر یعنی اسناد لغو بر مقنن و این عمل قبیحی است. معاونت مالیاتی وزارت امور اقتصادی و دارایی اگر به اعمال صحیح قانون می‌پرداخت و مبادرت به صدور بخشنامه‌های غیر قانونی نمی‌نمود منتهی به طرح سؤالات مکرر نمی‌شد و منتج به اعمال شیوه‌های متفاوت نمی‌گردیده و اشکالی نیز بروز نمی‌کرده زیرا متن قانون روشن و خالی از ابهام است. نماینده قضایی وزارت امور اقتصادی و دارایی در پاسخ به شکایات شکات طی نامه شماره 10492-91 مورخ 8/11/74 اعلام داشته آن دسته از واحدهای تولیدی که تاریخ صدور پروانه بهره‌برداری و نیز تاریخ بهره‌برداری آن‌ها بعد از مقاطع زمانی 7/2/71 باشد مشمول معافیت موضوع ماده 132 اصلاحی بوده و چنانچه واحد تولیدی بیش از تاریخ 7/2/71 شروع به بهره‌برداری نموده باشد (ولو با اخذ پروانه بهره‌برداری، بعد از تاریخ مذکور) با رعایت شرایط مندرج در ماده 132 قبل از اصلاح و تبصره‌های آن محق به استفاده از معافیت مقرر در ماده 132 اشعاری قبل از اصلاح خواهد بود.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق و به ریاست حجت‌الاسلام‌والمسلمین اسماعیل فردوسی‌پور و با حضور رؤسای شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آرا به شرح آتی مبادرت به صدور رأی می‌نماید:

رأی هیأت:
ملاک برخورداری از معافیت موضوع ماده 132 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 7/2/71 صدور کارت شناسایی و یا پروانه بهره‌برداری پس از تصویب قانون مزبور است. بنابراین مدلول بخشنامه‌های شماره 50158/3558/5/30 مورخ 23/9/73 و 33962/8595/4/30 مورخ 1/8/74 که معاونت مالیاتی فوق‌الذکر علاوه بر شرایط مندرج در اصلاحیه مذکور مقید به عدم شروع بهره‌برداری قبل از تاریخ تصویب اصلاحیه مزبور (7/2/71) نموده است. خلاف قانون تشخیص و ابطال می‌گردد.