مورخ: 1388/03/03
شماره: 238
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
به صراحت بند 3 ماده 2 اصلاحیه قانون ق. م. م. مصوب 1380 منحصراً شهرداری‌ها از پرداخت مالیات معاف اعلام گردیده‌اند
کلاسه پرونده: 87/487
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سازمان میادین میوه و تره‌بار و فرآورده‌های کشاورزی کرج
موضوع شکایت و خواسته: ابطال دستورالعمل شماره 3032/211 مورخ 18/9/1385 سازمان امور مالیاتی کشور
گردش‌کار:
وکیل شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، شهرداری‌ها به عنوان یک مؤسسه عمومی غیر دولتی در حوزه خدمات شهری خود برای انجام امور خدماتی و عمومی با رعایت مقررات مربوطه، سازمان‌های تابعه خود را با اساسنامه‌های مصوب و به شرح وظایف تعیین شده در کنار مناطق چندگانه شهرداری که مدیریت میان بخشی را در کل حوزه خدمات شهری به عهده دارند دایر و تشکیل می‌دهند، مانند سازمان پارک‌ها، اتوبوسرانی، میادین میوه و تره‌بار و غیره - این سازمان‌ها با توجه به اساسنامه مربوطه کاملاً تابع شهرداری بوده و شرکت تجاری و انتفاعی نیستند بلکه صرفاً خدماتی می‌باشند. ضمن اینکه این سازمان‌ها بر اساس ماده 84 قانون شهرداری و بند 15 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی شهر و انتخاب شهرداران تأسیس گردیده و کل سرمایه متعلق به شهرداری بوده و قابل انتقال به غیر نمی‌باشد، مدیرکل فنی مالیات وزارت امور اقتصادی و دارایی طی دستورالعمل شماره 3032-211 مورخ 18/9/1385 و در تفسیری که از ماده 2 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 27/11/1380 به عمل آورده‌اند، خواهان اعمال مالیات در خصوص سازمان‌های وابسته به شهرداری از جمله سازمان خدمات موتوری و سازمان میادین میوه و تره‌بار شهرداری گردیده‌اند. در حالی که این دستورالعمل از اختیارات قوه مقننه می‌باشد و باطل به نظر می‌رسد.
1- با توجه به اینکه حسب اساسنامه کلیه سرمایه‌های سازمان متعلق به شهرداری می‌باشد و قابل انتقال به غیر نمی‌باشد و با توجه به معافیت شهرداری از پرداخت مالیات مستنداً به ماده 2 قانون مالیات‌های مستقیم و بندهای ذیل آن و ماده 101 قانون شهرداری، سازمان‌های وابسته نیز مشمول همان معافیت مالیاتی می‌باشند.
2- با التفات به آرای وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره‌های 249 مورخ 6/7/1382 در کلاسه پرونده 81/242 و 509 مورخ 16/7/1385 در کلاسه پرونده 82/1028 که به صراحت سازمان‌های تابعه شهرداری را که در اقدامات خدماتی و عمرانی فعالیت می‌کنند مشمول همان معافیت مالیاتی برای شهرداری دانسته‌اند.
3- با توجه به حکم مقررات در ماده 2 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1380 که مبین معافیت وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی، دستگاه‌هایی که بودجه آن‌ها به وسیله دولت تأمین می‌شود و شهرداری‌ها از پرداخت مالیات و مفید شمول معافیت مالیات به فعالیت‌های این‌گونه سازمان‌ها می‌باشد؛ لذا دستورالعمل مورد اشاره تفسیر غیر قانونی از ماده 2 اصلاحی قانون مزبور است و متقاضی ابطال دستورالعمل موصوف به استناد ماده 19 قانون دیوان عدالت اداری می‌باشد.
مدیرکل دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی کشور در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 121388/212 مورخ 21/11/1387 اعلام داشته‌اند، شاکی در یک تفسیری موسع از قانون خود را از مصادیق اشخاص مشمول بند 3 ماده 2 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 27/11/1380 دانسته و ادعا نموده‌اند که مشمول پرداخت مالیات‌های موضوع قانون یاد شده نمی‌باشد، در حالی که در اصلاحیه اخیر قانون مالیات‌های مستقیم با اصلاح حکم ماده 2 در بند 3 صرفاً نام شهرداری‌ها را به کار برده و هیچ‌گونه نامی از مؤسسات وابسته به شهرداری‌ها برده نشده است. بنابراین مقنن با شناخت کافی مؤسسات وابسته به شهرداری‌ها را از شهرداری‌ها تفکیک نموده و در بند 3 ماده 2 قانون، صرفاً شهرداری‌ها را مشمول حکم ماده دانسته و در یک مورد آن هم در حکم ماده 66 قانون یاد شده صرفاً ذکر نامی از مؤسسات وابسته به شهرداری‌ها به عمل آمده است.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور رؤسا و مستشاران و دادرسان علی‌البدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آرا به شرح آتی مبادرت به صدور رأی می‌نماید.

رأی هیأت عمومی
به موجب بند یک ماده 2 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366 شهرداری‌ها و مؤسسات وابسته به آن‌ها از شمول مقررات قانونی فوق‌الذکر در خصوص پرداخت مالیات معاف اعلام شده بودند. لیکن به صراحت بند 3 ماده 2 اصلاحیه قانون فوق‌الذکر مصوب 1380 منحصراً شهرداری‌ها از پرداخت مالیات معاف اعلام گردیده‌اند.
بنابراین مفاد دستورالعمل شماره 3032/211 مورخ 18/9/1385 سازمان امور مالیاتی کشور درباره شمول مالیات به درآمدهای مؤسسات وابسته به شهرداری‌ها از جمله سازمان خدمات موتوری و سازمان میادین میوه و تره‌بار که مبتنی بر حکم قانون‌گذار است مغایرتی با قانون ندارد.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
معاون قضایی دیوان عدالت اداری
رهبرپور
مورخ: 1398/03/20
شماره: 2
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1395/07/05
شماره: 200/11299
سایر قوانین