لوگو

بازگشت
مورخ: 1399/10/02
شماره: 1261
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
عدم ابطال دستورالعمل شماره 230/13750/د مورخ 1391/4/17
کلاسه پرونده: 9703982
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان گلستان با وکالت آقای محمد جاهدی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال دستورالعمل شماره 13750/230/د مورخ 1391/4/17 سازمان امور مالیاتی کشور
گردش‌کار:
آقای محمد جاهدی به وکالت از اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان گلستان به موجب دادخواست و لایحه تکمیلی ابطال کل دستورالعمل شماره 13750/230/د مورخ 1391/4/17 سازمان امور مالیاتی را درخواست کرده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
به موجب بند «ب» ماده 104 قانون برنامه پنجم توسعه، اخذ هرگونه مالیات و عوارض از صادرکنندگان کالاهای غیر نفتی و خدمات در طول برنامه پنجم ممنوع می‌باشد؛ اما سازمان امور مالیاتی بر اساس دستورالعمل مورد شکایت، ممنوعیت فوق را به منزله معافیت تلقی کرده و با تمسک به ماده 141 قانون مالیات‌های مستقیم، شرط برخورداری مؤدیان از ممنوعیت مذکور در بند «ب» ماده 104 قانون برنامه پنجم را تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر اعلام نموده است که با توجه به تفاوت ماهوی «ممنوعیت» و «معافیت»، این دستورالعمل خلاف قانون بوده و ابطال آن مورد تقاضا می‌باشد.
متن مقرره مورد اعتراض به قرار زیر است:
[مقرره فوق‌الذکر در سربرگ اسناد مرتبط در دسترس است.]
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی به موجب لایحه شماره 22028/212/د مورخ 1398/5/5 توضیحاتی داده که خلاصه آن به قرار زیر است:
سازمان امور مالیاتی کشور بر اساس مواد 7 و 9 آیین‌نامه اجرایی بند «الف» ماده 59 قانون برنامه سوم توسعه جمهوری اسلامی ایران، از صلاحیت تنظیم و صدور بخشنامه و دستورالعمل برای تبیین چگونگی اجرای قوانین و مقررات مالیاتی برخوردار است و بخشنامه مورد شکایت را نیز در راستای تبیین حکم مقرر در تبصره 2 ماده 119 قانون برنامه پنجم توسعه صادر کرده است. ضمن آنکه، هیأت تخصصی اقتصادی مالی دیوان عدالت اداری در پرونده‌ای مشابه به موجب دادنامه شماره 316 مورخ 1394/8/16 رأی به رد شکایت مطروحه به خواسته ابطال بند 4 دستورالعمل مورد شکایت صادر کرده و مفاد تبصره 2 ماده 119 قانون برنامه پنجم توسعه را لازم‌الرعایه دانسته است و این بخش از دستورالعمل فوق، مشمول حکم مقرر در ماده 85 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری می‌باشد.
در خصوص رسیدگی به تقاضای ابطال بندهای 5 و 4 از دستورالعمل مورد اعتراض، به لحاظ سبق رسیدگی و صدور آرای 316 مورخ 1394/8/16 و 278 مورخ 1398/6/17 هیأت تخصصی اقتصادی مالی دیوان عدالت اداری، در اجرای ماده 85 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 قرار رد شکایت به شماره 678 مورخ 1399/6/2 صادر شده است.
رسیدگی به سایر بندهای دستورالعمل مورد اعتراض در دستور کار جلسه هیأت عمومی قرار گرفت.

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/10/2 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آرا به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیأت عمومی
بر اساس تبصره 2 ماده 119 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران که در زمان وضع دستورالعمل شماره 13750/230/د مورخ 1391/4/17 سازمان امور مالیاتی کشور حاکمیت داشته: «تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر شرط برخورداری از هرگونه معافیت مالیاتی است» و مطابق دادنامه شماره 316 مورخ 1394/8/16 هیأت تخصصی اقتصادی، مالی و اصناف دیوان عدالت اداری: «اطلاق حکم مذکور در تبصره 2 ماده 119 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران شامل کلیه معافیت‌های مالیاتی می‌گردد.» بنا به مراتب فوق، بندهای 1، 2، 3 و 6 دستورالعمل مورد شکایت که بر اساس آن شرط برخورداری از معافیت‌های مالیاتی موضوع قانون مالیات‌های مستقیم، تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر اعلام شده، منطبق با حکم مقرر در تبصره 2 ماده 119 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران است و بر مبنای دستورالعمل مورد شکایت، بازه زمانی اجرای این دستورالعمل در فاصله سال‌های 1390 تا 1394 در زمان حاکمیت قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران بوده و در نتیجه از این جهت نیز میان مواد یاد شده با دستورالعمل مورد شکایت و قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مغایرتی وجود ندارد و بندهای مورد اعتراض از دستورالعمل خلاف قانون و خارج از اختیار وضع نشده و ابطال نشد.
محمد کاظم بهرامی
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری