ساماندهی واحدهای صنعتی اطراف تهران بر اساس اصول زیست محیطی

وزارت صنعت، معدن و تجارت - وزارت نیرو - وزارت راه و شهرسازی
وزارت کشور - وزارت امور اقتصادی و دارایی - وزارت جهاد کشاورزی
سازمان برنامه و بودجه کشور - سازمان حفاظت محیط زیست

هیأت وزیران در جلسه 1401/03/11 به پیشنهاد شماره 139648 مورخ 1400/11/06 معاونت اجرایی رئیس‌جمهور و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، جهت ساماندهی واحدهای صنعتی اطراف تهران بر اساس اصول زیست محیطی تصویب کرد:

الف - ساماندهی استقرار شهرک‌ها و واحدهای صنعتی و معدنی دارای پروانه بهره‌برداری در محدوده موضوع تصویب‌نامه شماره 23580/ت 32502 هـ مورخ 1384/05/11 به شرح زیر صورت می‌گیرد:

1- توسعه واحدهای تولیدی موجود در شهرک‌ها و نواحی صنعتی دولتی و غیر دولتی مصوب با تأیید سازمان حفاظت محیط زیست و در سقف منابع آن تخصیص یافته مجاز است.

2- صدور مجوز توسعه و نوسازی برای واحدهای دارای پروانه بهره‌برداری، کارت شناسایی و گواهی فعالیت صنعتی مستقر در خارج از شهرک‌ها و نواحی صنعتی در همان عرصه موجود و زنجیره تولید و با اخذ مجوز محیط زیستی در سقف منابع آب تخصیص یافته بلامانع است.

3- وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است نسبت به بررسی و ابطال کارت‌های شناسایی، گواهی‌های فعالیت صنعتی و پروانه بهره‌برداری صنایع غیر فعال با اولویت بررسی صنایع مستقر در خارج از شهرک‌ها و نواحی صنعتی اقدام و اطلاعات مربوط را به سازمان حفاظت محیط زیست ارائه نماید.

4- واحدهای دانه‌بندی شن و ماسه در محدوده معادن شن و ماسه دارای پروانه بهره‌برداری، با رعایت ضوابط استقرار صنایع و تأیید سازمان حفاظت محیط زیست، از ممنوعیت استقرار در داخل محدوده (120) کیلومتری تهران مستثنا هستند.

5- وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری وزارت راه و شهرسازی، سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان برنامه و بودجه کشور، سامانه یکپارچه ساماندهی صنایع مستقر در محدوده (120) کیلومتری شهر تهران موضوع این تصویب‌نامه را با هدف شفاف‌سازی وضعیت فعلی صنایع و کمک به تصمیم‌سازی در موضوعات مرتبط ظرف شش ماه پس از ابلاغ این تصویب‌نامه ایجاد و راه‌اندازی نماید.

تبصره - دستورالعمل بارگذاری داده‌ها توسط وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت، راه و شهرسازی و سازمان حفاظت محیط زیست تا پیش از راه‌اندازی سامانه، تدوین و توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت ابلاغ می‌شود.

ب - در بند (الف) ماده (1) آئین‌نامه اجرایی بند (د) ماده (132) اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم موضوع ماده (31) قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور موضوع تصویب‌نامه شماره 89478/ت 52319 هـ مورخ 1394/07/11 و اصلاحات بعدی آن بعد از عبارت «و کاسپین» عبارت «و شهرک و نواحی صنعتی شهرستان فیروزکوه» الحاق و یک تبصره به شرح زیر به بند یاد شده اضافه می‌شود:

تبصره - واحدهای صنعتی و تولیدی مستقر در شهرک‌های صنعتی شهرستان اشتهارد که پروانه بهره‌برداری آن‌ها از تاریخ 1394/07/11 به بعد صادر شده است نیز مشمول معافیت‌های موضوع بند (د) ماده (132) اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم می‌شوند.

پ - در بند (6) اصلاحی تصمیم‌نامه شماره 241092/45346 مورخ 1389/10/25 موضوع تصویب‌نامه شماره 19007/ت 53541 هـ مورخ 1396/2/23 عبارت «شهر مربوط (تهران و کرج)» به عبارت «استان مربوط (تهران و البرز)» اصلاح می‌شود.

ت - وزارت کشور و وزارت صنعت، معدن و تجارت نسبت به تعیین تکلیف مدیریت و تقسیمات کشوری شهرک صنعتی پایتخت (علی‌آباد) به منظور حل مشکلات صنایع مستقر در شهرک مذکور با رعایت قوانینی و مقررات ظرف سه ماه پس از ابلاغ این تصویب‌نامه اقدام نمایند.

ث - وزارت صنعت، معدن و تجارت مجاز است در اجرای قانون اصلاح تبصره (5) بند (الف) ماده (3) قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی و الحاق دو تبصره به آن - مصوب 1392- و به منظور ساماندهی فعالیت‌های کارگاهی، صنفی و صنعتی، در چهارچوب قوانین نسبت به صدور پروانه بهره‌برداری شهرک صنعتی غیر دولتی، جهت (38) لکه صنعتی به شرح فهرست پیوست ممهور به مهر دفتر هیأت دولت که به صورت متمرکز (لکه‌ای) در محدوده شعاع (120) کیلومتری شهر تهران ایجاد شده‌اند، پس از تحقق تمامی احکام زیر با رعایت ترتیبات مقرر لحاظ شده، حداکثر ظرف دو سال پس از ابلاغ این تصویب‌نامه اقدام نماید.

1- وزارت صنعت، معدن و تجارت (سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران) مکلف است نسبت به تهیه و تعیین دقیق حدود جغرافیایی لکه‌های صنعتی موجود به صورت نقشه‌های مختصات‌دار (UTM) با مقیاس (1/1000) اقدام و برای بررسی به واحدهای تابع استانی دستگاه‌های مرتبط ارائه نماید.

2- وزارت صنعت، معدن و تجارت (سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران) مکلف است از طریق صاحبان صنایع مستقر در هر یک از لکه‌های صنعتی، نسبت به معرفی اعضای شرکت خدماتی آن لکه صنعتی، جهت ارائه درخواست ایجاد شهرک صنعتی غیر دولتی و تحقق سایر اهداف این تصویب‌نامه اقدام نماید.

3- شرکت خدماتی مکلف است نسبت به شناسایی نوع و مقیاس فعالیت‌های فعلی، تعیین متراژ دقیق زمین‌های در اختیار واحدهای مستقر و وضعیت تأمین خدمت زیر بنایی (از قبیل آب و برق) در لکه‌های صنعتی به تفکیک عرصه و اعیان و وضعیت مالکیت آن‌ها اقدام و نتایج را از طریق وزارت صنعت، معدن و تجارت (سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران) به واحدهای تابع استانی دستگاه‌های مرتبط ارائه نماید.

4- وزارت صنعت، معدن و تجارت (سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران) با همکاری استانداری تهران و وزارتخانه‌های نیرو، جهاد کشاورزی و سازمان حفاظت محیط زیست نسبت به تعیین نوع فعالیت‌های مجاز برای هر یک از لکه‌های صنعتی بر اساس وضعیت فعلی و سیاست‌های و اسناد فرادستی اقدام و نتیجه را به شرکت‌های خدماتی لکه‌های صنعتی ابلاغ نماید.

5- وزارتخانه‌های نیرو و جهاد کشاورزی مکلفند با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت (سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران) و استانداری تهران نسبت به رفع تصرف قطعی و کامل واحدهای لکه‌های صنعتی مستقر در حریم و بستر رودخانه‌ها و اراضی ملی و دولتی اقدام نمایند.

6- وزارت جهاد کشاورزی مکلف است در اجرای تبصره (1) ماده (1) قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها - مصوب 1374- نسبت به صدور مجوز تغییر کاربری اراضی فعالیت‌های موضوع این تصویب‌نامه و تصمیم‌نامه شماره 241092/45346 مورخ 1389/10/25 و اصلاحات بعدی آن بر اساس قوانین اقدام نماید.

تبصره 1- تقویم اراضی این محدوده‌ها با کاربری جدید توسط کمیسیون تقویم و ارزیابی بر اساس متر مربع در خصوص کل محدوده صورت می‌گیرد.

تبصره 2- در صورت عدم پرداخت عوارض مربوط در مهلت مقرر، مراجع ذی‌ربط با رعایت مفاد ماده (10) قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور نسبت به ابطال جواز یا پروانه تأسیس، تعطیلی و پلمب واحد صنفی یا صنعتی اقدام خواهند نمود.

7- سازمان حفاظت محیط زیست مکلف است در صدور مجوز محیط زیستی واحدهای مستقر در لکه‌های صنعتی مطابق ماده (11) قانون هوای پاک - مصوب 1396- و با تأکید بر همیاری در ساماندهی صنایع و ارائه راهکارهای کاهش آلودگی محیط زیست اقدام نماید.

8- وزارت صنعت، معدن و تجارت (سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران) مکلف است نسبت به مکان‌یابی اراضی مناسب برای ارائه خدمات مدیریت پسماند، فاضلاب، آتش‌نشانی و سایر خدمات مورد نیاز در محدوده لکه‌های صنعتی از طریق شرکت خدماتی اقدام نماید.

9- وزارت صنعت، معدن و تجارت (سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران) مکلف است نسبت به پیگیری تأسیس شرکت خدمات شهرک صنعتی غیر دولتی متشکل از منتخبین صنایع واقع در هر شهرک اقدام نماید.

10- هرگونه توسعه خارج از محدوده مصوب شهرک‌ها ممنوع می‌باشد. استانداری تهران و واحدهای تابع استانی هر یک از دستگاه‌های تخصصی مرتبط مکلفند به منظور جلوگیری از ایجاد واحدهای غیر مجاز و طی فرایند قضایی برای تخریب واحدهای غیر مجازی که پس از ابلاغ این تصویب‌نامه احداث می‌شوند، اقدام نمایند.

11- وزارت صنعت، معدن و تجارت (سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران) مجاز است در ساماندهی واحدهایی که بر اساس جزء (1) بند (ث) این تصویب‌نامه در محل فعالیت خود، غیر مجاز تشخیص داده می‌شوند و از نظر دستگاه‌های تخصصی اجازه ادامه فعالیت ندارند، مجوز انتقال به سایر شهرک‌های موجود و مرتبط را صادر نماید.

12- استانداری تهران از طریق شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان موظف به ایجاد هماهنگی، راهبری و نظارت بر اجرای فرایند موضوع این تصویب‌نامه می‌باشد و گزارش عملکرد این تصویب‌نامه را به تفکیک دستگاه‌های مرتبط در مقاطع زمانی شش ماهه به هیأت وزیران ارائه می‌نماید.

13- سازمان حفاظت محیط زیست مکلف است اقدامات قانونی لازم برای تعیین تکلیف لکه‌های صنعتی مستقر که با اراضی تحت مدیریت این سازمان تداخل دارد را از طریق شورای عالی محیط زیست ظرف سه ماه انجام دهد.

14- از تاریخ ابلاغ این آئین‌نامه، تصویب‌نامه‌های شماره 155180/ت 54267 هـ مورخ 1398/12/5 و شماره 141647/ت 54303 مورخ 1396/11/09 لغو می‌شوند.

ث - وزارت صنعت، معدن و تجارت مجاز است در اجرای قانون اصلاح تبصره (5) بند (الف) ماده (3) قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی و الحاق دو تبصره به آن مصوب 1392 و به منظور ساماندهی فعالیت‌های کارگاهی، صنفی و صنعتی، در چهارچوب قوانین نسبت به صدور پروانه بهره‌برداری شهرک صنعتی غیر دولتی، جهت (38) لکه صنعتی به شرح نقشه و فهرست پیوست تأیید شده به مهر دفتر هیأت دولت که به صورت متمرکز (لکه‌ای) در محدوده شعاع (120) کیلومتری شهر تهران ایجاد شده‌اند، پس از تحقق تمامی احکام زیر با رعایت ترتیبات مقرر، حداکثر ظرف دو سال پس از ابلاغ این تصویب‌نامه اقدام نماید:

1- شرکت تابعه سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران مکلف است:

الف - نسبت به تهیه و تعیین دقیق حدود جغرافیایی لکه‌های صنعتی موجود به صورت نقشه‌های مختصات‌دار (UTM) با مقیاس (1/1000) اقدام و برای بررسی و اعلام نظر به واحدهای تابع استانی دستگاه‌های مرتبط ارائه نماید.

ب - با همکاری استانداری تهران از طریق صاحبان صنایع مستقر در هر یک از لکه‌های صنعتی موضوع بند (ث)، نسبت به معرفی اعضای شرکت خدماتی آن لکه صنعتی، جهت ارائه درخواست ایجاد شهرک صنعتی غیر دولتی و تحقق سایر اهداف این تصویب‌نامه اقدام نماید.

2- شرکت خدماتی مکلف است:

الف - نسبت به شناسایی نوع و مقیاس فعالیت‌های فعلی، تعیین متراژ دقیق زمین‌های در اختیار واحدهای مستقر و وضعیت تأمین خدمات زیربنایی (از قبیل آب و برق) در لکه‌های صنعتی به تفکیک عرصه و اعیان و وضعیت مالکیت آن‌ها اقدام و نتایج را از طریق شرکت تابعه سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران به واحدهای تابعه استانی دستگاه‌های مرتبط ارائه نماید.

ب - ظرف حداکثر (4) ماه پس از تشکیل، نسبت به تهیه مطالعات تطبیقی طرح جامع مطابق ضوابط مورد عمل سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران به همراه برنامه زمان‌بندی به منظور ساماندهی و تکمیل زیرساخت‌های لازم و همچنین مطالعات مدیریت محیط زیستی اقدام و با تأیید اداره کل حفاظت محیط زیست استان برای تصویب به شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان ارسال نماید.

ج - نسبت به اجرای طرح مطالعاتی مصوب از محل منابع واحدهای مستقر در لکه‌های صنعتی موضوع بند (ث)، ظرف مدت (2) سال از تاریخ تصویب طرح مصوب در شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان اقدام نماید. مدت مذکور منوط به پیشرفت اجرایی هشتاد درصد (80%) طرح مصوب، حداکثر تا یک سال قابل تمدید است.

3- شرکت تابعه سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران مکلف است در اجرای قانون اصلاح تبصره (5) بند (الف) ماده (3) قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی و الحاق دو تبصره به آن مصوب 1392 پس از انجام تمام موارد مندرج در ذیل جزء (2) با تأیید شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان نسبت به صدور جواز تأسیس و پروانه بهره‌برداری شهرک‌های صنعتی غیر دولتی برای لکه‌های صنعتی موضوع بند (ث) مطابق ضوابط و مقررات اقدام نماید.

تبصره - ایجاد هرگونه شهرک صنعتی جدید و تبدیل لکه‌های صنعتی به شهرک‌های صنعتی خارج از موارد مذکور در بند (ث) ممنوع است.

4- سازمان امور اراضی مکلف است؛ پس از تأیید دستگاه‌های ذی‌ربط در شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان مبنی بر تحقق بندهای (الف)، (ب) و (ج) جزء (2) و پس از ارائه جواز تأسیس و پروانه بهره‌برداری شهرک صنعتی غیر دولتی توسط شرکت خدماتی، نسبت به صدور مجوز تغییر کاربری اراضی موضوع ماده (2) قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغات برای شرکت‌های خدماتی موضوع این تصویب‌نامه اقدام نماید.

تبصره - لکه‌های صنعتی موضوع این تصویب‌نامه و شهرک‌های صنعتی غیر دولتی موضوع تصمیم‌نامه شماره 45346/241092 مورخ 1389/10/25؛ مشمول معافیت موضوع بند (4) تصویب‌نامه شماره 111296/ت 59739 هـ مورخ 1401/06/23 بدون رعایت شرط مذکور در قسمت اخیر این جزء می‌باشند.

5- اعطای کلیه امتیازات و مجوزهای موضوع این تصویب‌نامه توسط دستگاه‌های ذی‌ربط منوط به انجام کلیه تعهدات پیش‌بینی شده در این تصویب‌نامه از سوی شرکت خدماتی لکه‌های صنعتی (38) گانه در مواعد مقرر و رعایت قوانین و مقررات مربوط می‌باشد.

6- سازمان حفاظت محیط زیست مکلف است واحدهایی که الزامات محیط زیستی را مطابق طرح مطالعاتی انجام ندهند، به عنوان واحدهای آلاینده موضوع ماده (27) قانون مالیات بر ارزش افزوده، شناسایی نماید. همچنین واحدهای مزبور مشمول ماده (14) قانون هوای پاک نیز خواهند شد و در صورت عدم تمکین، اقدام قضایی لازم به عمل آمده و پلمب خواهند شد.

7- با اعلام شرکت خدماتی به شرکت تابعه سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران، نسبت به قطع خدمات و انشعابات واحدهای متخلف که در فرایند ساماندهی مشارکت نمی‌کنند، از طریق اعلام به دستگاه‌های تابعه وزارت نیرو و وزارت نفت اقدام گردد.

8- اداره کل استانی تابعه وزارت صنعت، معدن و تجارت مجاز است پس از صدور پروانه بهره‌برداری شهرک‌های صنعتی غیر دولتی، نسبت به صدور پروانه بهره‌برداری برای واحدهای تولیدی غیر آلاینده مستقر با تأیید اداره کل حفاظت محیط زیست، در محدوده مصوب شهرک صنعتی اقدام نماید.

9- شرکت تابعه سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران با همکاری استانداری و دستگاه‌های تابعه وزارت نیرو و سازمان حفاظت محیط زیست مکلف است بر اساس مطالعات مدیریت محیط زیستی، نسبت به تعیین نوع فعالیت‌های مجاز برای هر یک از لکه‌های صنعتی موضوع بند (ث)، بر اساس وضعیت فعلی و سیاست‌ها و اسناد فرادستی اقدام و نتیجه را به شرکت خدماتی لکه‌های صنعتی ابلاغ نماید.

10- دستگاه‌های تابعه وزارتخانه‌های نیرو و جهاد کشاورزی مکلفند با همکاری شرکت تابعه سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران و استانداری تهران، نسبت به رفع تصرف قطعی و کامل واحدهای لکه‌های صنعتی موضوع بند (ث) مستقر در حریم و بستر رودخانه‌ها و اراضی ملی و دولتی اقدام نمایند.

11- سازمان حفاظت محیط زیست مکلف است در صدور مجوز محیط زیستی واحدهای مستقر در لکه‌های صنعتی موضوع بند (ث) مطابق ماده (11) قانون هوای پاک مصوب 1396 و با تأکید بر همیاری در ساماندهی صنایع و ارائه راهکارهای کاهش آلودگی محیط زیست اقدام نماید.

12- هرگونه توسعه به استثنای خدمات عمومی در فضاهای خالی داخل محدوده و خارج از محدوده مصوب شهرک‌ها مطابق نقشه پیوست ممنوع می‌باشد. استانداری تهران و واحدهای تابع استانی هر یک از دستگاه‌های تخصصی مرتبط مکلفند به منظور جلوگیری از ایجاد واحدهای غیر مجاز و طی فرایند قضایی برای تخریب واحدهای غیر مجازی که پس از ابلاغ این تصویب‌نامه احداث می‌شوند، اقدام نمایند.

13- اداره کل استانی تابعه وزارت صنعت، معدن و تجارت مجاز است در ساماندهی واحدهایی که بر اساس جزء (1) بند (ث) این تصویب‌نامه در محل فعالیت فعلی خود، غیر مجاز تشخیص داده می‌شوند و از نظر دستگاه‌های تخصصی اجازه ادامه فعالیت ندارند، مجوز انتقال به سایر شهرک‌های موجود و مرتبط را صادر نماید.

14- استانداری تهران از طریق شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان موظف به ایجاد هماهنگی، راهبری و نظارت بر اجرای فرایند موضوع این تصویب‌نامه می‌باشد و گزارش عملکرد این تصویب‌نامه را به تفکیک دستگاه‌های مرتبط در مقاطع زمانی شش ماهه به هیأت وزیران ارائه می‌نماید.

15- سازمان حفاظت محیط زیست مکلف است اقدامات قانونی لازم برای تعیین تکلیف لکه‌های صنعتی موضوع بند (ث) مستقر که با اراضی تحت مدیریت این سازمان تداخل دارد را از طریق شورای عالی حفاظت محیط زیست ظرف سه ماه انجام دهد.

16- در صورت عدم اجرای طرح مصوب و یا توسعه و گسترش در فضاهای خالی داخل محدوده و خارج از محدوده لکه صنعتی مطابق نقشه‌های پیوست، تمامی امتیازات این تصویب‌نامه از لکه‌های صنعتی مذکور سلب و از شمول تصویب‌نامه شماره 45313/ت 59549 هـ مورخ 1401/03/23 و استقرار در شعاع 120 کیلومتری تهران خارج و وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت و جهاد کشاورزی و استانداری تهران و سایر دستگاه‌های متولی موظفند مطابق قوانین و مقررات مربوط با متخلفین برخورد نمایند.

تبصره - وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت و جهاد کشاورزی و استانداری تهران موظفند از ایجاد لکه‌های صنعتی مشابه در شعاع 120 کیلومتری کلان‌شهرها جلوگیری به عمل آورند و در صورت ایجاد مدیران ذی‌ربط دستگاه‌های اجرایی به عنوان متخلف به مراجع قانونی ذی‌ربط معرفی خواهند شد.

17- از تاریخ ابلاغ این آئین‌نامه، تصویب‌نامه‌های شماره 155180/ت 54267 هـ مورخ 1398/12/05 و شماره 131647/ت 54303 هـ مورخ 1396/11/06 لغو می‌شوند.

محمد مخبر
معاون اول رئیس‌جمهور