در اجرای جزء 2 بند «ب» تبصره 6 قانون بودجه سال 1402 کل کشور

1- تسهیلات مقرر در جزء (2) بند (ب) تبصره (6) قانون بودجه سال 1402 کل کشور برای اشخاص موضوع بندهای (د)، (هـ)، (ح)، (ط)، (ی)، (ک) و فعالیت‌های قرآنی موضوع بند (ل) ماده 139 قانون مالیات‌های مستقیم صرفاً برای مؤدیانی قابل اعمال است که به علت عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی و یا دفاتر و اسناد و مدارک (حسب مورد) برای عملکرد سال‌های 1390 تا 1399 مشمول برخورداری از معافیت یا نرخ صفر مالیاتی نشده‌اند و حداکثر تا پایان سال 1402 نسبت به تسلیم اظهارنامه مالیاتی و دفاتر و اسناد و مدارک سال مربوط به اداره امور مالیاتی یا هیأت حل اختلاف مالیاتی حسب مورد اقدام نمایند؛ بنابراین در صورتی که مؤدیان موضوع بندهای مذکور، علی‌رغم تسلیم اظهارنامه و دفاتر و اسناد و مدارک در مواعد مقرر برای عملکرد سال‌های 1390 تا 1399، به دلایل دیگر نظیر عدم نظارت سازمان بر درآمد و هزینه آن‌ها و یا عدم تأیید مراتب توسط نظار انتخاب شده، از معافیت/نرخ صفر مالیاتی مزبور بهره‌مند نشده باشند، مشمول تسهیلات جزء (2) بند (ب) تبصره (6) قانون بودجه سال 1402 کل کشور نخواهند بود.

2- هر چند حسب مفاد جزء مذکور در قانون بودجه سال 1402 کل کشور، دریافت اظهارنامه مالیاتی به همراه دفاتر و اسناد و مدارک در این سال جهت اعمال معافیت یا نرخ صفر مالیاتی مورد حکم قرار گرفته است، لکن با توجه به این که پیش از اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم مورخ 1394/04/31، برقراری معافیت اشخاص موضوع ماده 139 قانون مالیات‌های مستقیم برای عملکرد سال 1390 تا پایان سال 1394، با مدنظر قرار دادن مفاد بخشنامه‌های شماره 200/93/64 مورخ 1393/06/15 و شماره 200/93/94 مورخ 1393/08/26، صرفاً منوط به تسلیم اظهارنامه مالیاتی در اجرای مفاد تبصره (2) ماده 119 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران بوده است؛ بنابراین عدم ارائه دفاتر قانونی و اسناد و مدارک موضوع تبصره 1 ماده 146 مکرر قانون مالیات‌های مستقیم مربوط به سال‌های یاد شده مانع از بررسی اظهارنامه و اسناد و مدارک ارائه شده توسط مؤدیان مذکور در سال 1402 از سوی ادارات و مراجع حل اختلاف مالیاتی جهت تعیین درآمدهای معاف از مالیات و بهره‌مندی از مفاد جزء یاد شده در قانون بودجه سال مورد اشاره نخواهد بود.

3- اجرای حکم مذکور برای عملکرد سال‌های 1395 تا 1399، با مدنظر قرار دادن مفاد تبصره (1) ماده 146 مکرر (الحاقی مورخ 1394/04/31) قانون مالیات‌های مستقیم، منوط به دریافت اظهارنامه‌های مالیاتی و دفاتر و اسناد و مدارک مربوط به عملکرد سال‌های فوق‌الذکر (با رعایت مقررات موضوع بند الف ماده 6 آیین‌نامه اجرایی ماده 95 قانون مالیات‌های مستقیم در خصوص اشخاص مشمول ارائه دفاتر قانونی) در سال 1402 حسب مورد می‌باشد. ضمناً مقتضی است، در این خصوص مفاد قسمت اخیر بند (4) بخشنامه شماره 200/98/24 مورخ 1398/03/21، مبنی بر اینکه «عدم ارائه بخشی از اسناد و مدارک (اعم از اسناد درآمدی یا هزینه‌ای) موجب محرومیت از نرخ صفر و هرگونه معافیت یا مشوق مالیاتی مندرج در این قانون و سایر قوانین در اجرای این تبصره در خصوص درآمدهای ابرازی در اظهارنامه مالیاتی نخواهد بود.» مورد توجه قرار گیرد.

4- در اجرای بند (ح) ماده 139 قانون مالیات‌های مستقیم، برای سال‌های 1390 تا 1399 مفاصاحساب‌های صادره توسط شعب تحقیق موضوع ماده (14) قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1363/10/02 برای برخورداری از تسهیلات جزء (2) بند (ب) تبصره (6) قانون بودجه سال 1402 کل کشور به منزله اظهارنامه مالیاتی تلقی می‌شود.

5- مؤدیان مالیاتی برای برخورداری از نرخ صفر/معافیت مالیاتی موضوع این بخشنامه می‌بایست اظهارنامه مالیاتی سال مربوط را (بر اساس نمونه اظهارنامه موجود در آدرس اینترنتی https://tax.gov.ir قسمت خدمات اصلی مالیاتی)، تکمیل و به همراه دفاتر و اسناد و مدارک به شرح بندهای 2، 3 و 4 این بخشنامه، تا پایان سال 1402 به همراه نامه‌ای به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط یا هیأت حل اختلاف مالیاتی حسب مورد ارائه نمایند.

6- اعمال معافیت یا نرخ صفر مالیاتی موضوع حکم جزء (2) بند (ب) تبصره (6) قانون بودجه سال 1402 کل کشور در خصوص آن قسمت از مالیات متعلق به هر سال از سال‌های 1390 تا 1399 که توسط اشخاص یاد شده، پرداخت نشده باشد، امکان‌پذیر است. در همین راستا در صورتی که مؤدی در سال مورد نظر (هر یک از سال‌های 1390 تا 1399) علاوه بر فعالیت‌های مشمول مقررات یاد شده دارای فعالیت‌های غیر معاف بوده و بخشی از مالیات متعلق را پرداخت نموده باشد، چنانچه مالیات پرداخت شده قابل انتساب به فعالیت‌های غیر معاف و یا فعالیت‌های مشمول نرخ صفر/معافیت یاد شده نباشد، مبلغ پرداختی ابتدا از مالیات مربوط به فعالیت‌های غیر معاف کسر شده و در صورت وجود مازاد پرداختی، از مالیات مربوط به فعالیت‌های موضوع این بخشنامه کسر می‌شود.

7- در اجرای جزء (2) بند (ب) تبصره (6) قانون بودجه سال 1402 کل کشور، کلیه جریمه‌های پرداخت نشده (اعم از قابل بخشودگی و غیر قابل بخشودگی) اشخاصی که نسبت به پرداخت مالیات اقدام نموده‌اند، مورد بخشودگی قرار گیرد.

8- با توجه به اینکه استفاده از تسهیلات موضوع جزء (2) بند (ب) تبصره (6) قانون بودجه سال 1402 کل کشور برای مشمولان بند (ط) و تبصره (1) ماده 139 قانون مالیات‌های مستقیم منوط به انتخاب ناظر و رعایت مقررات مربوط به اخذ گواهی ناظر می‌باشد، بنابراین در مواردی که اشخاص مذکور برای بهره‌مندی از تسهیلات مقرر نسبت به تسلیم اظهارنامه سنوات 1390 تا 1399 در سال 1402 اقدام نمایند، اما در سنوات مورد اشاره به هر دلیلی برای ایشان ناظر تعیین نشده است (اعم از اینکه مؤدی درخواست تعیین ناظر را به ادارات کل ارائه نداده باشد و یا ادارات کل نسبت به تعیین ناظر اقدام ننموده باشند)، ادارات کل امور مالیاتی در زمان صدور حکم رسیدگی و یا بر اساس اعلام گروه رسیدگی (حسب مورد) برای عملکردهای رسیدگی نشده (با رعایت ماده 157 قانون مالیات‌های مستقیم) و همچنین در زمان صدور حکم رسیدگی مجدد برای سایر مؤدیان مشمول این بند، نسبت به تعیین ناظر جهت نظارت بر درآمد و هزینه‌های این اشخاص برای هر یک از سال‌های مورد اشاره اقدام نمایند. همچنین در مواردی که این‌گونه مؤدیان به هر دلیلی (از جمله عدم تسلیم صورتحساب درآمد و هزینه به مرجع ناظر) در سنوات مربوط فاقد گزارش ناظر باشند، تسلیم گزارش نظارت توسط ناظر انتخاب شده از سوی ادارات کل و یا سازمان اوقاف و امور خیریه (حسب مورد) در سال 1402 مانع از استفاده از تسهیلات حکم مذکور در قانون بودجه نخواهد بود.

9- رسیدگی ادارات امور مالیاتی در خصوص شمول یا عدم شمول نرخ صفر/معافیت یاد شده به شرح موارد ذیل خواهد بود:

الف - در صورتی که برای پرونده‌های مالیاتی موضوعه در عملکردهای مدنظر گزارش رسیدگی تنظیم نشده باشد، گزارش مذکور با رعایت مقررات موضوع ماده 157 قانون مالیات‌های مستقیم برای سال مورد رسیدگی، تنظیم و برگ تشخیص صادر می‌شود.

ب - در خصوص پرونده‌های مالیاتی مشمول مقررات یاد شده در عملکردهای مدنظر که برای آن‌ها گزارش رسیدگی تنظیم و برگ تشخیص صادره به قطعیت نرسیده و در مراجع حل اختلاف مالیاتی نیز طرح نشده باشد، اداره امور مالیاتی ذی‌ربط نسبت به تنظیم گزارش رسیدگی اصلاحی و صدور برگ تشخیص اصلاحی اقدام خواهد نمود.

ج - در مورد پرونده‌های مالیاتی که در هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی مطرح شده و فرایند دادرسی مالیاتی را طی می‌نمایند، در صورت درخواست مؤدی و ارائه اظهارنامه مالیاتی و دفاتر و اسناد و مدارک در مهلت مقرر در این حکم، هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی مکلف به رسیدگی به درخواست مؤدی با رعایت مقررات این بخشنامه می‌باشند.

د - در مواردی که پرونده‌های مالیاتی یاد شده به قطعیت رسیده باشد، اداره امور مالیاتی ذی‌ربط، در صورت احراز شرایط مقرر در این بخشنامه، نسبت به تنظیم گزارش رسیدگی اصلاحی و حسب مورد صدور برگ قطعی یا برگ قطعی اصلاحی اقدام نماید.

10- در مواردی که کمک‌ها و هدایای دریافتی نقدی و غیر نقدی به موجب اساسنامه مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه صرف امور مذکور در بند (ح) ماده 139 قانون مالیات‌های مستقیم نشده باشد، امکان اعمال تسهیلات مقرر در قانون بودجه یاد شده فراهم نمی‌باشد.

11- به منظور تسریع در اجرای این حکم، ادارات امور مالیاتی ترتیبی اتخاذ نمایند تا اظهارنامه مالیاتی و دفاتر و اسناد و مدارک موضوع این بخشنامه که در موعد مقرر (تا پایان سال 1402) تسلیم شده است، تا پایان سال 1403 مورد رسیدگی واقع و نسبت به انجام سایر اقدامات لازم به شرح مقررات این بخشنامه، با لحاظ نمودن مهلت مذکور در جزء (الف) بند 9، اقدام نمایند.