مورخ: 1402/10/05
شماره: 140231390002586745
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
اصلاح کننده
ابطال عبارت «به استثنای انواع شیر طعم‌دار» از ستون توضیحات ردیف 4-8 صفحه 9 فهرست عناوین کالاها و خدمات معاف مندرج در ماده 12 ق. م. ا. ا موضوع بخشنامه شماره 31091 مورخ 1388/12/26
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای بهمن زبردست
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال عبارت «به استثنای انواع شیر طعم‌دار» از ستون توضیحات ردیف 4-8 صفحه 9 فهرست عناوین کالاها و خدمات معاف مندرج در ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده ابلاغی به موجب بخشنامه شماره 31091 مورخ 1388/12/26 معاون مالیات بر ارزش افزوده سازمان امور مالیاتی کشور
گردش‌کار:
شاکی به موجب دادخواستی ابطال عبارت «به استثنای انواع شیر طعم‌دار» از ستون توضیحات ردیف 4-8 صفحه 9 فهرست عناوین کالاها و خدمات معاف مندرج در ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده ابلاغی به موجب بخشنامه شماره 31091 مورخ 1388/12/26 معاون مالیات بر ارزش افزوده سازمان امور مالیاتی کشور را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
به موجب بند 4 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 عرضه و واردات شیر علی‌الاطلاق و بدون قید و شرط از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف شده و این معافیت مطلق عیناً در جزء 1-5 قسمت 5 بند (الف) ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 نیز ذکر شده است از آنجا که مطلق بودن این معافیت در جزء 1-5 قسمت 5 بند (الف) ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400، مبنای صدور رأی شماره 140109970905812707 مورخ 1401/11/18 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری قرار گرفته است و منطقاً نمی‌توان ادعا کرد که معافیت شیر در جزء 1-5 قسمت 5 بند (الف) ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 به صورت مطلق اما در بند 4 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 مشروط به غیر طعم‌دار بودن شیر بوده پس روشن است که قانون‌گذار از ابتدا این معافیت را به صورت مطلق وضع نموده و اخذ مالیات بر ارزش افزوده از مصرف‌کنندگان انواع شیر طعم‌دار توسط سازمان امور مالیاتی از اساس غیر قانونی و باعث تضییع حقوق قانونی این مصرف‌کنندگان بوده است؛ لذا با توجه به این تضییع حقوق مصرف‌کنندگان و با اتخاذ ملاک از رأی مذکور درخواست ابطال از زمان صدور عبارت «به استثنای انواع شیر طعم‌دار» را از ستون توضیحات ردیف - صفحه 9 فهرست عناوین کالاها و خدمات معاف ابلاغ شده به موجب بخشنامه شماره 31091 مورخ 1388/12/26 معاون مالیات بر ارزش افزوده سازمان امور مالیاتی کشور به دلیل مغایرت با این رأی و نیز مغایرت با بند 4 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 که قانون حاکم در زمان صدور مقرره مورد شکایت بوده همچنین خروج از حدود اختیارات قانونی از حیث تضییق دامنه شمول حکم مقنن دارم.
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
[مقرره فوق در سربرگ اسناد مرتبط در دسترس است.]
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور به موجب لایحه شماره 212/4081/ص مورخ 1402/03/15 توضیح داده است که
در خصوص اعطای معافیت به کالاهای موضوع بند 4 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387، پیش از این در پرونده کلاسه 970368 نیز شکایت مشابهی از جانب آقای بهمن زبردست به خواسته ابطال عبارت «شیر» به استثنای انواع شیرهای طعم‌دار از ردیف 4-8 فهرست عناوین ضمیمه بخشنامه شماره 260/96/169 مورخ 1396/12/23 سازمان امور مالیاتی کشور تقدیم دیوان عدالت اداری شد و هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9909970906010150 مورخ 1399/03/31 ضمن تأیید رویه و عملکرد سازمان امور مالیاتی کشور مقرر نمود که مقرره مورد شکایت مبنی بر استثنای انواع شیرهای طعم‌دار از شمول معافیت موضوع بند 4 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب (1387) در اجرای حکم مقنن و شیوه‌های اجرایی آن بوده و خلاف قانون و خارج از حدود اختیار نبوده است. از این روی رسیدگی به شکایت آقای بهمن زبردست به خواسته ابطال عبارت «شیر» به استثنای انواع شیرهای طعم‌دار از ردیف 4-8 صفحه 9 فهرست عناوین کالاها و خدمات مندرج در بند 4 ماده 12 قانون یاد شده موضوع بخشنامه شماره 31091 مورخ 1388/12/26 معاونت وقت مالیات بر ارزش افزوده به دلیل مشابهت کامل موضوع در هر دو مقرره فوق‌الذکر موضوعاً منتفی است. بر این اساس خواهشمند است با عنایت به مواد 82 و 85 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری نسبت به رد درخواست شاکی تصمیم مقتضی اتخاذ فرمایند
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1402/10/05 با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آرا به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیأت عمومی
با عنایت به اینکه قانون‌گذار بر اساس بند 4 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 و جزء 1-5 بند (5) از قسمت (الف) ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1400 عرضه و واردات شیر را به صورت علی‌الاطلاق مورد معافیت قرار داده و اوصاف شیر و موارد مشابه آن از قبیل پنیر و ماست در ماهیت آن‌ها تغییری ایجاد نمی‌کند تا آن را با لحاظ خواص استفاده از این محصولات در حوزه سلامت که دلیل اصلی اعطای معافیت به این موارد است از شمول معافیت خارج نماید و همچنین با توجه به اینکه بر مبنای دادنامه شماره 2707 مورخ 1401/11/18 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری نیز مقررات متضمن ایجاد محدودیت در اعمال معافیت مزبور ابطال شده است بنابراین عبارت به استثنای انواع شیر طعم‌دار از ستون توضیحات ردیف 4-8 صفحه 9 فهرست عناوین کالا و خدمات معاف موضوع بخشنامه شماره 31091 مورخ 1388/12/26 معاون مالیات بر ارزش افزوده سازمان مالیاتی کشور که در مقام محدود نمودن معافیت مطلق شیر در قانون مالیات بر ارزش افزوده تصویب شده خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. این رأی بر اساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402/02/10 در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.
احمد رامندی
معاون قضایی دیوان عدالت اداری