رفع ابهام در مورد اعمال معافیت مالیاتی موضوع ماده 13 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی...

به موجب ماده (13) اصلاحی قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی مورخ 1388/03/06، «اشخاص حقیقی و حقوقی که در منطقه به انواع فعالیت‌های اقتصادی اشتغال دارند، نسبت به هر نوع فعالیت اقتصادی در منطقه آزاد از تاریخ بهره‌برداری مندرج در مجوز به مدت بیست سال از پرداخت مالیات بر درآمد و دارایی موضوع قانون مالیات‌های مستقیم معاف خواهند بود و پس از انقضای بیست سال، تابع مقررات مالیاتی خواهند بود که با پیشنهاد هیأت وزیران به تصویب مجلس شورای اسلامی خواهد رسید»؛ بنابراین معافیت مالیاتی مزبور صرفاً ناظر به درآمدهای حاصل از آن بخش از فعالیت‌های اقتصادی عرضه کالا یا ارائه خدمات خواهد بود که با مجوز فعالیت صادره و با رعایت مقررات مربوط، در محدوده مناطق یاد شده انجام می‌شوند و قابل تسری به آن قسمت از فعالیت‌های انجام شده در خارج از مناطق مذکور، نخواهد بود. در همین زمینه با توجه به ابهامات موجود در خصوص نحوه اعمال معافیت مالیاتی مورد بحث در رابطه با مؤدیانی که به صورت هم‌زمان در داخل و خارج از محدوده مناطق آزاد تجاری - صنعتی فعالیت می‌نمایند، سازمان متبوع اقدام به صدور بخشنامه شماره 505/1400/200 مورخ 1400/02/12 نمود که متعاقباً به موجب دادنامه شماره 140109970905810106 مورخ 1401/01/16 دیوان عدالت اداری ابطال گردید.

لازم به ذکر است در متن رأی دادنامه یاد شده ذکر شده است: «اصولاً خدمت امری است که یا در داخل منطقه انجام می‌شود که معاف از مالیات است و یا در سرزمین اصلی انجام می‌شود که مشمول مالیات است و تسهیم در مورد آن صادق نیست». مفاد بند فوق‌الذکر مبین این امر است که در انشای رأی مزبور، خدمات حمل و نقل را نیز از جمله خدماتی محسوب نموده که در یک مکان انجام می‌شود؛ بنابراین در حال حاضر تفکیک درآمد حاصل از ارائه خدمات حمل و نقل به دو بخش داخل و خارج از محدوده مناطق آزاد تجاری - صنعتی امکان‌پذیر نمی‌باشد. علی‌ایحال با توجه به آن که بر اساس جزء (13) بند (ب) ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1400، صرفاً خدمات حمل و نقل (اعم از بار و مسافر) درون و برون‌شهری و بین‌المللی جاده‌ای، ریلی و دریایی از پرداخت مالیات و عوارض ارزش افزوده معاف شده‌اند و از سوی دیگر مطابق ماده (2) قانون مذکور، صرفاً عرضه کالاها و ارائه خدمات در ایران و واردات و صادرات آن‌ها مشمول مقررات قانون یاد شده قرار گرفته‌اند ابهام مشابهی رابطه با نحوه اعمال مقررات قانون مالیات بر ارزش افزوده در خصوص خدمات حمل و نقل هوایی بین‌المللی مطرح شد که منجر به صدور بخشنامه شماره 60/1401/200 مورخ 1401/12/28 گردید. مطابق مفاد بخشنامه مزبور، ارائه خدمات حمل و نقل هوایی (اعم از بار و مسافر) از مبدأ ایران (در پروازهای مستقیم) و به اولین مقصد در خارج از ایران (در پروازهای غیر مستقیم)، از مأخذ کل کرایه دریافتی و یا کل کرایه دریافتی تا اولین مقصد، مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده می‌باشد. شایان ذکر است علی‌رغم آن که بخشنامه یاد شده متعاقباً موجب دستور رئیس کل محترم سازمان متبوع لغو گردید، اما حسب رأی صادره از سوی هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری دادنامه شماره 140231390002633647 مورخ 1402/10/11، بخشنامه مورد بحث مغایر با اصول و مبانی قانونی تشخیص داده نشده است.

بنا به مراتب فوق، به نظر این دفتر با مدنظر قرار دادن مفاد ماده 113 قانون مالیات‌های مستقیم که در آن حمل مسافر و کالا و امثال آن را از مبدأ ایران مشمول مالیات دانسته و همچنین با اتخاذ ملاک از بخشنامه یاد شده که ارائه خدمات حمل و نقل هوایی از مبدأ ایران را به منزله ارائه خدمات در داخل ایران مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده تلقی نموده است، حمل و نقل هوایی کالا و مسافر صرفاً از مبدأ منطقه آزاد تجاری - صنعتی به مقصد خارج از منطقه با رعایت سایر مقررات مربوط؛ مشمول معافیت مقرر در ماده (13) قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی می‌باشد.