مورخ:
1390/01/21
شماره:
1770
سایر قوانین
ابلاغ قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی
مدیرعامل محترم روزنامه رسمی کشور
با توجه به انقضای مهلت مقرر در ماده «1» قانون مدنی و در اجرای مفاد تبصره ماده «1» قانون مذکور، یک نسخه تصویر «قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی» برای درج در روزنامه رسمی ارسال میگردد.
علی لاریجانی
رئیس مجلس شورای اسلامی
رئیس مجلس شورای اسلامی
شماره: 85011/386
تاریخ: 17/12/1389
پیوست: دارد
تاریخ: 17/12/1389
پیوست: دارد
جناب آقای دکتر محمود احمدینژاد
ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران
ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران
در اجرای اصل یکصد و بیست و سوم (123) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی که با عنوان طرح به مجلس شورای اسلامی تقدیم گردیده بود، با تصویب در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ 4/12/1389 و تأیید شورای محترم نگهبان به پیوست ابلاغ میگردد.
علی لاریجانی
رئیس مجلس شورای اسلامی
رئیس مجلس شورای اسلامی
قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی
فصل اول: کلیات و تعاریف
ماده 1- کاربرد انواع انرژیهایی که در کشور تولید، وارد و مصرف میشود، به گونهای که بدون کاستن از سطح تولید ملی و رفاه اجتماعی، از اتلاف انرژی از نقطه تولید تا پایان مصرف جلوگیری نماید و افزایش بازدهی و بهرهوری، استفاده اقتصادی از انرژی، بهرهبرداری بهتر، کمک به توسعه پایدار و حفاظت از محیط زیست را باعث شود، بر اساس این قانون مدیریت و بهینهسازی میگردد.
ماده 2- در این قانون اصطلاحات به کار رفته در معانی مشروح زیر به کار برده میشود:
الف - بازیافت انرژی: بهرهگیری از انرژیهای اتلافی در سامانههای مصرفکننده انرژی، به طوری که باعث افزایش بازدهی کلی انرژی گردد.
ب - برچسب مصرف انرژی: صفحه حاوی اطلاعات مربوط به معیارها و مشخصات فنی از قبیل مقدار مصرف و یا بازده انرژی در هر کالای انرژیبر و مقایسه آن با معیارهای مصوب است که قابل نصب بر روی کالاها باشد.
پ - تجهیزات مصرفکننده انرژی: وسایل، ماشینآلات و کالاهای مصرفکننده حاملهای انرژی یا تبدیلکننده انرژی که در بخشهای مختلف اعم از صنعت، کشاورزی، تجاری، خانگی، حمل و نقل عمومی و نظایر آنها استفاده میشود.
ت - توربینهای انبساطی: تجهیزاتی است که به جای فشارشکن نصب میشود و از انرژی حاصل از تفاوت فشار گاز طبیعی شبکههای گازرسانی استفاده و آن را تبدیل به برق میکند.
ث - تولید همزمان برق و حرارت: فناوری ویژهای که در آن تلفات حرارتی ناشی از تبدیل سوخت به انرژی مکانیکی یا الکتریکی، بازیافت شده و به مصرف حرارتی مراکز صنعتی، تجاری، مسکونی، کشاورزی و عمومی میرسد و در اثر آن بازدهی کل سامانه به مقدار قابل ملاحظهای افزایش مییابد.
ج - تولید همزمان پراکنده برق و حرارت: روشی که در آن با توجه به توسعه مولدهای مقیاس کوچک، همزمان برق و حرارت در محل مصرف تولید میشود و بدون نیاز به انتقال، حرارت تولید شده به مصرف میرسد.
چ - حاملهای انرژی: مواد و عناصر طبیعی اعم از فسیلی و غیر فسیلی یا فرآوردههای آنها مانند نفت خام، فرآوردههای نفتی، گاز طبیعی، زغالسنگ و منابع تجدیدشونده انرژی که قابلیت انرژیزایی دارند و میتوان با انجام عملیات خاصی، از انرژی نهفته در آنها به صورتهای مختلف استفاده نمود.
ح - حمل و نقل ترکیبی: اتصال سامانههای مختلف جابهجایی مسافر و حمل کالا به نحوی که شیوه حمل و نقل به صورت بهینه تغییر یابد.
خ - حمل و نقل هوشمند: فناوریهای پیشرفته الکترونیکی، مخابراتی و اطلاعاتی در وسایل نقلیه و زیرساختهای حمل و نقل که بهکارگیری آنها موجب افزایش ایمنی، بهرهوری، تسهیل در رفت و آمد و کاهش تراکم ترافیکی میگردد.
د - ساختمان سبز: به ساختمانی اطلاق میشود که ضوابط خاص مکانیابی، طراحی سامانههای ساخت، اجرا، نگهداری، بهرهبرداری و بازیافت در آن به منظور آسیبرسانی هرچه کمتر به طبیعت و تعامل با محیط پیرامونی رعایت میشود.
ذ - ساختمان و واحد صنعتی هدف: ساختمان و واحدی صنعتی که مشمول مقررات مدیریت انرژی است.
ر - سامانه مصرفکننده انرژی: مجموعهای از تجهیزات و فرایندهای تولیدی، خدماتی، صنعتی و مانند آن است که در آن انرژی، مصرف، تبدیل و یا منتقل میشود.
ز - سوخت: موادی که قابلیت احتراق دارند؛ مانند نفت خام، فرآوردههای نفتی و گاز طبیعی، زغالسنگ و ذغال چوب. سوخت هستهای مشمول این تعریف نیست.
ژ - شرکت بازرسی فنی انرژی: شرکتی از نوع خدمات مهندسی و تأیید صلاحیت شده که موظف به بررسی و اندازهگیری معیار مصرف انرژی در واحدهای صنعتی و تطبیق آن با معیارهای تعیین شده در استانداردهای مربوطه است.
س - شرکت خدمات انرژی: شرکتی از نوع خدماتی و مهندسی است که در کلیه بخشهای مصرفکننده انرژی، پروژههای مرتبط با بهبود کارایی انرژی را طراحی، اجرا و تأمین مالی میکند. این شرکت با تضمین حصول سطح مشخصی از کارایی انرژی، تمام مخاطرات پروژه را بر عهده میگیرد و هزینه و سود خود را از محل صرفهجویی انرژی تأمین میکند.
ش - شناسنامه صرفهجویی انرژی: فرم گزارشی از میزان و نحوه صرفهجویی انرژی واحدها و سامانهها و فرایندهای یک واحد صنعتی است که موارد و اقلام آن طبق بخشنامهها و آئیننامهها مشخص خواهد شد.
ص - ضوابط برتر مدیریت مصرف انرژی: مجموعه مشخصات فنی مربوط به مصرف انرژی است که دربرگیرنده کیفیتی بالاتر نسبت به استاندارد و متضمن مصرف کمتر نسبت به حد تعیین شده برای اعمال تشویقهای ویژه در معیارها و مشخصات فنی مصرف انرژی بر طبق آئیننامههای مربوط به ضوابط قانونی استاندارد مصرف انرژی باشد.
ض - فرایند مصرفکننده انرژی: مجموعه عملیاتی است که به تولید یا تبدیل یک کالا و یا ارائه خدمات مشخصی منجر و طی این عملیات، حاملهای انرژی مصرف گردد.
ط - قیمت غیر یارانهای برق: قیمتی که هر ساله توسط هیأت وزیران تعیین میشود.
ظ - قیمت غیر یارانهای فرآوردههای نفتی: قیمتی معادل بهای عرضه فرآوردههای نفتی در خلیج فارس است.
ع - قیمت غیر یارانهای گاز: قیمتی معادل بهای پایه صادراتی گاز است.
غ - کاربران انرژی: کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی بخشهای دولتی و غیر دولتی شامل تولیدکنندگان، فروشندگان، مصرفکنندگان انرژی و تجهیزات و فرایندهای انرژیبر اعم از اینکه مصرفکننده یا تولیدکننده مستقیم حاملهای انرژی باشند و یا بر آن تأثیر بگذارند.
ف - گرمایش و سرمایش ناحیهای: توزیع انرژی حرارتی و برودتی از یک منبع مرکزی تبدیل انرژی به طوری که نیازهای گرمایشی و سرمایشی در یک ناحیه تأمین شود.
ق - مدیریت بار: مجموعه مطالعات و فعالیتهای مهندسی و مدیریتی که منجر به کاهش مصرف انرژی در محدوده زمانی اوج مصرف یا انتقال و توزیع آن به سایر ساعات یا فصول میشود و منحنی بار را هموار میکند.
ک - مصرف انرژی: کاربرد انرژی برای اینکه انرژی ثانویه یا محصول و خدمات تولید شود.
گ - مصرف ویژه انرژی: میزانی از انرژی است که به ازای یک واحد تولید و ارزش اقتصادی آن مصرف میشود و این واژه برای کل اقتصاد کشور، یک بخش و یا اجزای آن به کار میرود.
ل - معیارها و مشخصات فنی: استاندارد مصرف، بازده و مصرف ویژه انرژی و سایر ویژگیهای فنی در کلیه تجهیزات، فرایندها و سامانههای انرژیبر که به نحوی با مصرف انرژی مرتبط است.
م - ممیزی انرژی: مجموعه مطالعات و فعالیتهای فنی و اقتصادی که منجر به شناخت و ارزیابی نحوه و میزان و محل مصرف حاملهای انرژی، تلفات انرژی و عوامل مؤثر در آن میشود و موجب ارائه شیوه ارتقای سطح بازدهی مصرف حاملهای انرژی و روشهای اعمال مدیریت انرژی در کارخانهها، ماشینآلات، تجهیزات، فرایندهای صنعتی و ساختمانها میگردد.
ن - واحد مدیریت انرژی: واحدی در مؤسسات صنعتی است که مجموعه عملیاتی شامل شناخت میزان و نحوه مصرف حاملهای انرژی، ثبت اطلاعات مربوط و تعیین و اجرای راهکارهای لازم جهت کاربرد بهینه انرژی را بر عهده دارد.
تبصره - قیمت غیر یارانهای برق، فرآوردههای نفتی و گاز تابع افزایش و یا کاهش قیمتهای موضوع بندهای «ط»، «ظ» و «ع» این ماده است.
فصل دوم: سیاستها و خطمشیهای اساسی
ماده 3- تعیین، اصلاح و بازنگری خطمشیهای اساسی در مورد هر کدام از حوزههای مصرف و تولید انرژی توسط کارگروهی متشکل از وزرای نیرو و نفت و معاون برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور انجام میشود.
ماده 4- راهکارهای اجرایی مناسب به منظور حمایت و تشویق برای ارتقای نظام تحقیق و توسعه درباره فناوریهای جدید از طریق تأمین اعتبارات تحقیقاتی مورد نیاز تا مرحله ساخت نمونه و تجاریسازی، توسط وزارتخانههای نفت و نیرو در قالب بودجه سنواتی تدوین و به تصویب هیأت وزیران میرسد.
فصل سوم: ساختار و تشکیلات
ماده 5- سیاستگذاری در بخش انرژی کشور از جمله انرژیهای نو و بهینهسازی تولید و مصرف انواع حاملهای انرژی فقط بر عهده شورای عالی انرژی است.
تبصره - ساختار شورای عالی انرژی باید به گونهای اصلاح شود که امکان حضور منظم طرفهای عرضه و تقاضای انرژی در جلسات شورا و سیاستگذاری مشترک آنها در بخش انرژی فراهم شود.
ماده 6- وزارتخانههای نیرو، نفت، کشاورزی و صنایع و معادن موظفند کلیه فناوریهای مورد نیاز حوزه تخصصی برای عرضه و مصرف انرژی در بیست سال آینده را در حیطه تخصصی خود شناسایی و تمهید کنند و امکان طراحی و بهبود آنها برای بهکارگیری توسط سازندگان و تولیدکنندگان داخلی را فراهم نمایند.
ماده 7- اصلاح سازمانها یا تشکیلات لازم داخلی برای ارتقای نظام تحقیق و توسعه موضوع ماده (4) این قانون، در چهارچوب قانون برنامه پنج ساله و قانون مدیریت خدمات کشوری به پیشنهاد مشترک وزارتخانههای نفت و نیرو حداکثر شش ماه پس از تصویب این قانون به تصویب هیأت وزیران میرسد.
ماده 8- وزارت نیرو میتواند در چهارچوب قانون برنامه پنج ساله و قانون مدیریت خدمات کشوری جهت ارتقای بهرهوری و استفاده هرچه بیشتر از منابع تجدیدپذیر، نسبت به تأسیس یک سازمان با شخصیت حقوقی مستقل اقدام نماید. اساسنامه و وظایف این سازمان توسط وزارت نیرو تهیه میشود و حداکثر شش ماه پس از تصویب این قانون با تأیید هیأت وزیران جهت تصویب به مجلس شورای اسلامی ارائه میگردد. وزارت نیرو میتواند ردیفهای بودجه مربوط به امور مذکور را از سازمانهای زیرمجموعه خود به سازمان جدید انتقال دهد.
ماده 9- وزارت نفت مکلف است؛ به منظور مدیریت تقاضا و اجرای سیاستهای مرتبط با بهینهسازی مصرف سوخت در بخشهای مختلف مصرف، کمک به توسعه کاربرد انواع فناوریهای نوین تبدیل انرژی در بخشهای مختلف مصرف، کاهش هزینههای درازمدت ناشی از تقاضای انرژی، تدوین معیارها، ضوابط و دستورالعملهای مرتبط با بهینهسازی مصرف انرژی، جایگزینی اقتصادی حاملهای انرژی همراه با توسعه بهکارگیری ظرفیتهای محلی انرژی و انرژیهای تجدیدپذیر پیشنهاد اصلاح اساسنامه و وظایف شرکت بهینهسازی مصرف سوخت را تهیه و برای تصویب به هیأت وزیران ارائه دهد.
فصل چهارم: معیار و استاندارد مصرف انرژی مشترکین، فرایندها و تجهیزات انرژیبر
ماده 10- وزارتخانههای نفت و نیرو در چهارچوب قانون بودجه سالانه و قانون هدفمند کردن یارانهها موظفند با همکاری وزارتخانههای مرتبط و مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و توجه به شرایط اقلیمی، فرهنگ و عادات مصرفی، تکنولوژی مورد استفاده در بخشهای صنعت، معدن و کشاورزی الگوی مصرف ماهانه حاملهای انرژی را برای بخشهای خانگی، تجاری، عمومی و مصرف ویژه انرژی صنایع (از جمله صنایع نفت و نیرو)، معادن، صنایع معدنی، کشاورزی و پمپاژ آب را تعیین کرده و به تصویب هیأت وزیران برسانند.
تبصره - یارانه در نظر گرفته شده برای مصارف داخل الگو در چهارچوب قانون هدفمند کردن یارانهها از محل نرخ تبعیضی مشترکین خارج از الگو جبران میشود.
ماده 11- معیارها و مشخصات فنی و استاندارد اجباری انرژی تجهیزات و ماشینآلات انرژیبر و فرایندهای صنعتی، معدنی و کشاورزی، همچنین استاندارد کیفیت انواع سوختهای مصرفی و برق به ترتیبی که تولیدکنندگان و واردکنندگان موارد مذکور ملزم به رعایت آن باشند توسط کار گروهی متشکل از نمایندگان وزارتخانههای نفت، نیرو، معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور، مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و سازمان حفاظت محیط زیست و وزارتخانههای ذیربط تدوین میشود و به تصویب هیأت وزیران میرسد.
تبصره - مسئولیت کارگروه موضوع این ماده در زمینه سوخت و احتراق، با وزارت نفت و در زمینه انرژی الکتریکی با وزارت نیرو است.
ماده 12- مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران موظف است کلیه اقدامات لازم و پیشبینی تمهیدات مورد نیاز برای اجرای استانداردها و معیارهای برچسب مصرف انرژی تجهیزات و وسایل انرژیبر برقی را با همکاری وزارت نیرو در زمینه برق و حرارت و وزارت نفت در زمینه سوخت انجام دهد.
ماده 13- کلیه تولیدکنندگان و واردکنندگان تجهیزات انرژی بر، موظفند بر مبنای معیارها و مشخصات فنی ابلاغ شده از سوی مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران نسبت به تهیه و نصب برچسب مصرف انرژیبر روی کالا و بستهبندی آن اقدام نمایند. توزیع و فروش تجهیزات انرژی بر فاقد برچسب مصرف انرژی ممنوع است. مؤسسه استاندارد و وزارت بازرگانی موظف به نظارت و برخورد با توزیعکنندگان و فروشندگان متخلف مطابق قانون خواهند بود.
ماده 14- به منظور ترغیب مصرفکنندگان، به استفاده از تجهیزات، مجموعهها و فرایندهای با مصرف انرژی و آلودگی زیست محیطی کمتر، برای مصرفکنندگان این موارد از محل منابع مالی ماده (73) این قانون و نیز اعتبارات پیشبینی شده در لوایح بودجه سنواتی، مشوقهای مالی در نظر گرفته میشود. آئیننامه اجرایی این ماده حداکثر ظرف شش ماه پس از تصویب این قانون توسط وزارتخانههای نفت و نیرو تهیه میشود و به تصویب هیأت وزیران میرسد.
ماده 15- کلیه دستگاههای اجرایی، نهادها، مؤسسات، شرکتها و واحدهای صنعتی دولتی و همچنین نیروهای نظامی و انتظامی موظفند تجهیزات و ماشینآلات مورد نیاز خود را بر اساس بهترین الگوی مصرف سطوح انرژیبری خریداری نمایند. آئیننامه اجرایی این ماده توسط شورای عالی انرژی ضمن رعایت تبصره ذیل ماده (5) این قانون با رعایت قانون حداکثر استفاده از توان فنی و مهندسی تولیدی و صنعتی و اجرایی کشور در اجرای پروژهها و ایجاد تسهیلات به منظور صدور خدمات مصوب 12/12/1375 تهیه و به تصویب هیأت وزیران میرسد. کلیه وزارتخانهها و دستگاههای ذیربط موظفند نسبت به حسن اجرای این ماده نظارت نمایند.
ماده 16- تخصیص هرگونه اعتبار برای بازسازی و توسعه صنایع منوط به رعایت معیارها و مشخصات فنی و رعایت موازین زیست محیطی و پس از اخذ مجوز لازم از مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران است.
ماده 17- به منظور حمایت از شرکتهای خدمات انرژی، هیأت وزیران موظف است بنا به پیشنهاد مشترک وزارتخانههای نفت، نیرو، امور اقتصادی و دارایی و معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور، آئیننامههای لازم را به طریقی که انگیزه کافی برای تشکیل و توسعه اینگونه شرکتها و خدمات مربوط به آنها در کشور به وجود آید، حداکثر ظرف شش ماه پس از تصویب این قانون به تصویب برساند. منابع مالی برای اجرای این ماده از محل ماده (73) این قانون تأمین خواهد شد. همچنین دستگاههای اجرایی موضوع ماده (4) قانون خدمات کشوری میتوانند برای انعقاد قراردادهای صرفهجویی انرژی از محل صرفهجوییهای حاصله، ایجاد تعهد نمایند و از محل منابع اعتباری ماده (73) و صرفهجوییهای حاصله اقدام کنند.
فصل پنجم: مصرفکنندگان انرژی در بخش ساختمان و شهرسازی
ماده 18- در اجرای قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، وزارت مسکن و شهرسازی موظف است آئیننامههای صرفه جویی مصرف انرژی در ساختمانها را با جهتگیری به سوی ساختمان سبز و همچنین شهرسازی را منطبق بر الگوی مذکور با همکاری وزارتخانههای نفت، نیرو، کشور و معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور ظرف یک سال بعد از تصویب این قانون تهیه و به تصویب هیأت وزیران برساند.
آئیننامههای اجرایی شامل معیارها و مشخصات فنی مصرف انرژی ساختمان سبز حداکثر ظرف شش ماه پس از تصویب این قانون به گونهای که تمامی ضوابط خاص در طراحی و ساخت از دیدگاه مدیریت انرژی و محیط زیست از جمله کاهش آلودگی و نیاز به کمترین حد انرژیهای تجدیدناپذیر در آنها لحاظ شده باشد، در کارگروه موضوع ماده (11) این قانون تهیه و به تصویب هیأت وزیران میرسد.
تبصره - الگوی مصرف برق و گاز طبیعی به ازای هر مترمربع ساختمان به پیشنهاد مشترک وزارتخانههای نفت، نیرو و مسکن و شهرسازی به تصویب شورای عالی انرژی میرسد. مصارف برق و گاز طبیعی مازاد بر الگوی مصرف مشمول حداکثر صد درصد (100%) افزایش قیمت خواهد شد. وجوه اضافی اخذ شده به حساب درآمد عمومی نزد خزانهداری کل کشور واریز و بر اساس قانون هدفمند کردن یارانهها و قانون بودجه سالانه و به ترتیب مقرر در ماده (73) این قانون هزینه میشود.
ماده 19- صدور گواهی پایان کار توسط شهرداریها و یا سایر مراجع مربوط، منوط به رعایت ضوابط، مقررات و آئیننامههای موضوع ماده (18) این قانون است.
ماده 20- کلیه مؤسسات دولتی و عمومی موظفند ظرف پنج سال پس از تصویب این قانون با تعبیه سامانههای کنترلی لازم برای مصرف انواع حاملهای انرژی در ساختمانهای اداری خود مطابق با آئیننامههای موضوع ماده (18) این قانون اقدام نمایند.
ماده 21- کلیه دستگاههای اجرایی و عمومی موظفند به انجام ممیزی انرژی به منظور اجرا و کنترل سامانه مدیریت انرژی در ساختمانهای مربوطه و آموزش کارکنان خود اقدام نمایند.
ماده 22- مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران با همکاری وزارت مسکن و شهرسازی موظف است نسبت به تهیه و تدوین استانداردهای مصالح ساختمانی با اولویت اقلام مرتبط با انرژیبری ساختمان، اقدام نماید و به تصویب کارگروه موضوع ماده (11) این قانون برساند.
مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مکلف است نسبت به ابلاغ این استانداردها و نظارت بر حسن اجرای آن اقدام نماید.
ماده 23- شهرداریها و سایر مراجع صدور پروانه و کنترل و نظارت بر اجرای ساختمان و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی موضوع ماده (34) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 22/12/1374 مسئولیت اجرای این فصل از قانون را بر عهده دارند و دستگاههای اجرایی و مؤسسات ذیربط موظف به همکاری در این زمینه خواهند بود. وزارت مسکن و شهرسازی هر سال گزارش نظارتی از عملکرد دستگاههای اجرایی ذیربط را به هیأت وزیران و مجلس شورای اسلامی تقدیم خواهد کرد.
فصل ششم: مصرفکنندگان انرژی در صنایع
ماده 24- کلیه مصرفکنندگان انرژی با مصرف سالانه سوخت بیش از پنج میلیون متر مکعب گاز و یا سوخت مایع معادل آن و تقاضای (دیماند) قدرت الکتریکی بیش از یک مگاوات موظفند با ایجاد واحد مدیریت انرژی از طریق صرفهجویی یا استفاده از امکانات بخش خصوصی و یا بدون گسترش تشکیلات دولتی نسبت به انجام ممیزی انرژی و بهینهسازی مصرف انرژی و اجرای راهکارهای لازم جهت بهینهسازی مصرف انرژی به منظور دستیابی به معیارهای موضوع ماده (11) این قانون اقدام نمایند.
ماده 25- وزارتخانههای نفت و نیرو مکلفند پس از دریافت گزارش از مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، واحدهای صنعتی مشمول مقررات استاندارد اجباری را که در حد معیارهای تعیین شده در استاندارد نیستند مطابق ماده (26) جریمه نمایند. در صورتی که تدوین و ابلاغ استانداردها توسط مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به تعویق افتد، وزارتخانههای نفت و نیرو میتوانند رأساً و یا از طریق مشاوران طرف قرارداد بر اساس نمونهگیری تصادفی یا روشهای دیگر مندرج در استانداردهای مصوب، بازرسانی را برای نظارت بر نحوه فعالیتهای واحدهای انرژی و ارائه مشاوره و راهنمایی به واحدهای صنعتی موضوع ماده (24) این قانون اعزام نمایند.
ماده 26- واحدهای صنعتی در صورت عدم رعایت معیارها و مشخصات فنی و استانداردهای مصرف انرژی با تشخیص وزارتخانههای نفت، نیرو و صنایع و معادن، از سال شروع اصلاح الگوی مصرف بر اساس شرایط اقلیمی و فنی به صورت درصدی از قیمت فروش حاملهای انرژی جریمه خواهند شد. وجوه اخذ شده به حساب درآمد عمومی نزد خزانهداری کل کشور واریز شده و در اجرای راهکارهای بهینهسازی بخش صنعت موضوع این قانون هزینه خواهد شد.
آئیننامه مربوطه جهت اخذ جریمهها و نحوه مصرف آن در چهارچوب قانون هدفمند کردن یارانهها و قانون بودجه سالانه به تصویب هیأت وزیران میرسد.
ماده 27- کلیه صنایع، مؤسسات و واحدهایی که دسترسی به شبکه برق وزارت نیرو و امکان اجرای سامانههای تولید انرژی الکتریکی از قبیل تولید همزمان برق و حرارت، توربین انبساطی و یا واحد مستقل را دارند، چنانچه به تولید برق، مطابق با استانداردهای وزارت نیرو اقدام نمایند، وزارت نیرو از طریق شرکتهای برق موظف به خرید برق مازاد تولیدی از آنان بر اساس ضوابط مصوب موضوع ماده (44) این قانون است.
فصل هفتم: مصرفکنندگان انرژی در کشاورزی
ماده 28- وزارتخانههای نیرو و نفت موظفند با همکاری وزارت جهاد کشاورزی، سازمان محیط زیست و مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران معیار و استاندارد مصرف انرژی برای هر واحد سطح زیر کشت زراعی و باغی را بر حسب شرایط اقلیمی، استحصال مجاز آب و با توجه به نوع محصول و با استفاده از شیوههای پربازده استحصال آب و روشهای نوین آبیاری تدوین نمایند. مصرفکنندگان انرژی در بخش کشاورزی که معیار و استاندارد فوق را رعایت ننمایند، قیمت انواع انرژی را با تشخیص وزارتخانههای نفت و نیرو تا دو برابر قیمت حاملهای انرژی میپردازند. مبالغ مازاد بر قیمت آزاد به حساب درآمد عمومی نزد خزانهداری کل کشور واریز میشود و در اجرای راهکارهای بهینهسازی مصرف انرژی در بخش کشاورزی موضوع مواد این فصل هزینه میگردد.
آئیننامه اجرایی این ماده در چهارچوب قانون هدفمند کردن یارانهها و قانون بودجه سالانه به تصویب هیأت وزیران میرسد.
ماده 29- وزارتخانههای جهاد کشاورزی و صنایع و معادن موظفند سالانه حداقل بیست درصد (20%) از پمپهای آب و ماشینهای کشاورزی خود کششی فرسوده و پر مصرف را از رده خارج و به همان نسبت به تأمین پمپهای آب و ماشینهای جدید با مصرف انرژی استاندارد و بهینه اقدام نمایند. منابع لازم جهت اجرای این ماده در بودجه سالانه پیشبینی و تأمین میشود.
ماده 30- وزارت صنایع و معادن با هماهنگی وزارت جهاد کشاورزی موظف است تا پایان برنامه پنج ساله پنجم توسعه نسبت به اصلاح ماشینآلات و تجهیزات انرژیبر کشاورزی تولید داخل با بهرهگیری از فناوریهای جدید مطابق با معیارها و مشخصات فنی مصرف سوخت موضوع ماده (11) این قانون اقدام نماید. وزارت بازرگانی موظف به رعایت استاندارد مذکور برای کلیه تجهیزات و ماشینآلات کشاورزی وارداتی است.
فصل هشتم: حمل و نقل
ماده 31- وزارت مسکن و شهرسازی موظف است ضمن انجام مطالعات توجیهی اقتصادی و اجتماعی، انتقال کاربریهای غیر ضروری از کلانشهرها به شهرهای کوچکتر را پیگیری و در طرحهای ناحیهای و منطقهای لحاظ نماید و همچنین در تهیه طرحهای توسعه شهری، مراکز عمده جذب جمعیت را به نحوی جانمایی کند که حجم ترافیک و مصرف سوخت در مناطق پر تراکم شهری کاهش یابد.
تبصره 1- تمامی دستگاههای اجرایی موظفند در تهیه طرحها و برنامههای حوزه مسئولیت خود، ملاحظات ترافیکی و نحوه آمد و شد مراجعین و کارکنان را مدنظر قرار داده و اقدامات لازم را به منظور تسهیل رفت و آمد و کاهش مصرف سوخت صورت دهند.
تبصره 2- وزارت کشور، شوراهای اسلامی شهر و شهرداریها موظفند در چهارچوب طرح جامع حمل و نقل نسبت به ایجاد مراکز منطقهای خدمات شهری با هدف کاهش سفر، کاهش مصرف سوخت و حفظ محیط زیست اقدام نمایند.
ماده 32- وزارت مسکن و شهرسازی موظف است در تهیه طرحهای جامع شهری، پیامد ساخت و سازهای مهم شهری بر ترافیک شهری، تأمین توقفگاه (پارکینگ) در شهرهای بزرگ و کلان شهرها را لحاظ نماید.
تبصره - وزارت مسکن و شهرسازی موظف است با همکاری سازمان نظام مهندسی ساختمان نسبت به تهیه آئیننامه لازم اقدام و از مهندسان ترافیک دارای پروانه اشتغال جهت انجام امور بررسی، طراحی و نظارت استفاده نماید.
ماده 33- شهرداریها موظفند نسبت به ساماندهی معابر و تسهیل عبور و مرور عابران پیاده و دوچرخهسواران در شهرهای کشور اقدام نمایند.
ماده 34- کلیه دستگاههای اجرایی موظفند فقط نسبت به خرید و بهکارگیری خودروهای واجد معیارها و مشخصات فنی موضوع ماده (11) این قانون، اقدام نمایند.
تبصره 1- کمیسیون ماده (2) لایحه قانونی نحوه استفاده از اتومبیلهای دولتی و فروش اتومبیلهای زائد مصوب 1358 در هنگام صدور مجوز شمارهگذاری موظف به اجرای این حکم است.
تبصره 2- دستگاههایی که نیاز به خودروهای خاص دارند با تشخیص هیأت وزیران از شمول این ماده مستثنا میشوند.
ماده 35- وزارت کشور موظف است با همکاری دستگاهها و سازمانهای ذیربط با بهکارگیری خودروهای عمومی واجد معیارها و مشخصات فنی موضوع ماده (11) این قانون، خودروهای فاقد معیارهای فوق را از رده خارج نماید.
تبصره 1- خودروهای عمومی فقط در صورت رعایت شرایط فوق، قابل شمارهگذاری است.
تبصره 2- وزارت بازرگانی موظف است با همکاری شهرداریها و شوراهای اسلامی شهر شرایط لازم جهت ارائه مجوزهای صنفی برای فعالیت کارگاههای ارائهدهنده خدمات پس از فروش به خودروهای موضوع این ماده را فراهم نماید.
ماده 36- وزارت صنایع و معادن موظف است به منظور ارتقای کارایی مصرف سوخت، نسبت به همکاری و نظارت جهت توسعه تولید، عرضه و خدمات پس از فروش خودروهای دیزلی سبک با اولویت خودروهای عمومی بار و مسافر، مطابق با استانداردهای روز دنیا و معیارها و مشخصات فنی موضوع ماده (11) این قانون اقدام نماید.
ماده 37- وزارتخانههای مسکن و شهرسازی، کشور و جهاد کشاورزی و راه و ترابری و معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور موظفند در مکانیابی جایگاههای جدید عرضه گاز طبیعی فشرده، با شرکتهای زیرمجموعه وزارت نفت همکاری نمایند و در تأمین و واگذاری زمین و اعطای مجوزهای لازم برای احداث جایگاههای مذکور به بخش غیر دولتی اقدام کنند. کمیسیون ماده (5) قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و دیگر کمیسیونهای ذیربط مکلفند در صورتی که طرح جامعی موجود باشد، در چهارچوب آن کاربری را تغییر دهند و مجوزهای لازم را صادر نمایند.
ماده 38- سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای موظف است با هماهنگی شرکتهای زیرمجموعه وزارت نفت، جهت همکاری در ایجاد جایگاههای عرضه سوخت گاز طبیعی در مجتمعهای خدمات رفاهی بین راهی اقدام نماید.
ماده 39- وزارتخانههای نیرو، راه و ترابری، جهاد کشاورزی، مسکن و شهرسازی و نفت موظفند حسب مورد به تأمین انشعابات و اتصال به شبکههای برق و گاز و صدور مجوز استفاده از حریم راهها و گذر از عرض جادهها، مجوز حفاری برای انجام عملیات گازرسانی و واگذاری زمینی مناسب در قبال اخذ وجه با رعایت قوانین و مقررات مربوط اقدام نمایند.
ماده 40- وزارت نفت موظف است جهت توسعه، اصلاح و تجهیز پالایشگاههای کشور به عرضه انواع سوخت مورد نیاز بخش حمل و نقل کشور با رعایت استانداردهای زیست محیطی همکاری نماید.
ماده 41- سازمان حفاظت محیط زیست موظف است با همکاری وزارتخانههای کشور، راه و ترابری و نفت، مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و شهرداریها برای کاهش مصرف سوخت و آلودگی هوا از طریق اجرای استانداردهای زیست محیطی اقدام نماید.
ماده 42- کلیه دستگاههای اجرایی دولتی و غیر دولتی موظفند به منظور تسهیل در ارائه خدمات غیر حضوری متقاضیان؛
الف - فرایندهای کاری خود را اصلاح و مراکز تماس، با کانالهای تلفنی، پیام کوتاه و پایگاه اینترنتی ایجاد نمایند.
ب - تمامی خدمات خود شامل فرمها، فرایندها، شرایط، آدرسها، تعرفههای خدمات، نحوه دسترسی آن را در پایگاه اینترنتی به طور کامل توصیف، اطلاعرسانی، بهروزرسانی و تا حداکثر ممکن اجرایی و قابل ارائه نمایند.
ماده 43- وزارتخانههای بازرگانی و ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلفند به منظور کاهش تعداد مراجعات حضوری متقاضیان؛ زیرساختها، مجوزها و تسهیلات لازم برای فروش الکترونیکی و توزیع کالا و خدمات از طریق اصناف را فراهم نمایند.
فصل نهم: تولیدکنندگان و توزیعکنندگان انرژی
ماده 44- وزارت نیرو از طریق شرکتهای تابعه موظف است خرید برق از تولیدکنندگان آن را در محل تحویل و به اندازه ظرفیتهای تولید برق تضمین کند و به این منظور از طریق عقد قراردادهای پنج ساله یا بیشتر، مطابق شرایط زیر اقدام نماید:
الف - اتصال مولدهای موضوع این ماده به شبکه بدون دریافت هزینههای عمومی برقراری انشعاب، صورت میگیرد.
ب - در مواقع خروج اضطراری و یا خروج برای تعمیرات، با تشخیص وزارت نیرو از انشعاب برقرار شده برای تأمین برق مشترک تا سطح ظرفیت مولد بدون پرداخت هزینه اشتراک، استفاده میگردد.
پ - مشترکینی که اقدام به احداث مولد در محل مصرف مینمایند، از اولویت قطع برق در زمانهای کمبود در شبکه سراسری خارج میشوند.
ماده 45- وزارتخانههای نفت و نیرو موظفند واحدهای صنعتی، ساختمانی، کشاورزی و عمومی را که به تولید همزمان برق و حرارت و برودت در محل مصرف اقدام میکنند، از امکانات و تسهیلاتی که به صورت عمومی اعلام میشود بهرهمند سازند.
ماده 46- کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی مجری طرحهای نیروگاهی، پالایشگاهی، پتروشیمی و صنایع پایین دستی نفت و گاز و واحدهای صنعتی که خود اقدام به تولید برق مینمایند، موظفند در مطالعه احداث واحدهای جدید، نسبت به بررسی فنی و اقتصادی بهکارگیری سامانههای بازیافت انرژی از جمله تولید همزمان برق، حرارت و برودت و استفاده از توربینهای انبساط گاز موازی با شیرهای فشارشکن پشتیبان به عنوان ایستگاه تقلیل فشار گاز ورودی به نیروگاه برای تولید برق بدون سوخت اقدام نمایند و در صورت مثبت بودن نتیجه مطالعه امکانسنجی و بررسیهای فنی و اقتصادی موظفند واحدهای یاد شده را از ابتدا به صورت سامانههای بازیافت انرژی احداث کنند.
تبصره 1- در صورت منفی بودن نتایج مستدل مطالعات امکانسنجی و بررسیهای فنی و اقتصادی در طراحی و ساخت واحدهای مزبور باید امکان افزودن تجهیزات بازیافت انرژی و تولید همزمان پیشبینی گردد تا در صورت توجیه فنی و اقتصادی لازم در هر زمان از مراحل بهرهبرداری، امکان تبدیل آن به سامانه بازیافت انرژی و تولید همزمان میسر باشد.
تبصره 2- واحدهای موجود نیروگاهی، پالایشگاهی، پتروشیمی و صنایع پایین دستی نفت و گاز موظفند ظرف سه سال از تاریخ تصویب این قانون نسبت به انجام مطالعه امکانسنجی و بررسیهای فنی و اقتصادی افزودن سامانه بازیافت انرژی تولید همزمان به واحدهای خود اقدام نمایند.
تبصره 3- وزارتخانههای ذیربط موظفند بر حسن اجرای این ماده نظارت نمایند.
ماده 47- به منظور مدیریت تولید و مصرف برق، گاز و آب در کشور، وزارتخانههای نیرو و نفت حسب مورد موظفند:
1- دستورالعمل فنی همسان طراحی، ساخت، تأمین، نصب و بهرهبرداری زیرساخت و تجهیزات اندازهگیری و کنترل شبکه هوشمند را تعیین، ابلاغ و اجرا نمایند.
2- برای همه متقاضیان جدید اشتراک، فقط کنتورهای هوشمند مجهز به سیستم قرائت و کنترل هوشمند بار و امکانات فناوری اطلاعاتی روزآمد را نصب نمایند.
3- حداکثر ظرف مدت پنج سال کنتورهای همه مشترکین موجود با اولویت مشترکین پر مصرف و همچنین شبکههای توزیع و انتقال را با کنتورها، زیرساخت و تجهیزات مجهز به سامانه قرائت و کنترل هوشمند بار و فناوری اطلاعاتی روزآمد جایگزین نمایند.
تبصره - سامانههای قرائت، کنترل و فناوری اطلاعات برق، گاز و آب به صورت هماهنگ و یکپارچه طراحی، اجرا و بهرهبرداری خواهد شد.
ماده 48- وزارت نیرو موظف است نسبت به حمایت از تشکیل شرکتهای غیر دولتی توزیع و فروش حرارت و گسترش آن در کل کشور به منظور خرید حرارت بازیافتی از نیروگاههای تولید برق و فروش آن به واحدهای صنعتی و ساختمانی اقدام نماید.
ماده 49- وزارت نفت موظف است ایجاد، توسعه و اصلاح شبکه گازرسانی در هر منطقه را در هماهنگی کامل با توسعه شبکه توزیع حرارت، برنامهریزی نماید.
ماده 50- به منظور همسوسازی رفتار بنگاههای تولید برق با منافع ملی، قیمت فروش سوخت به نیروگاههای با بازده متوسط سالانه برق و حرارت سی درصد (30%) و کمتر، با بیست درصد (20%) افزایش نسبت به قیمت تعیین شده در قانون هدفمند کردن یارانهها و قیمت فروش سوخت به نیروگاههای با بازده متوسط سالانه تولید برق و حرارت هفتاد درصد (70%) و بیشتر، با بیست درصد (20%) تخفیف نسبت به قیمت تعیین شده در قانون هدفمند کردن یارانهها تعیین میگردد. سایر نیروگاهها رقم متناسبی را که با افزایش بازده نیروگاه کاهش مییابد و بر اساس آئیننامه مربوط، به عنوان بهای سوخت میپردازند. مبالغ اضافی دریافتی پس از کسر مبالغ تخفیف داده شده به حساب درآمد عمومی نزد خزانهداری کل کشور واریز میشود تا صرف توسعه بازیافت تلفات نیروگاهها شود.
ماده 51- وزارتخانههای نیرو و نفت حسب مورد موظفند طرحهای مرتبط با افزایش بازده انرژی موضوع این فصل از قانون را متناسب با میزان افزایش بازده از حمایتهای مقرر در این قانون که به صورت عمومی اعلام میشود بهرهمند سازند.
ماده 52- به منظور ارتقای بهرهوری، افزایش امنیت تأمین انرژی و مشارکت گسترده بخش غیر دولتی در عرضه انرژی؛
الف - وزارت نفت مکلف است با همکاری وزارت نیرو نسبت به حمایت مؤثر از تحقیقات، سرمایهگذاری، ترویج و توسعه واحدهای تولید همزمان برق و حرارت و برودت از طریق بخش غیر دولتی اقدام نماید.
ب - وزارت صنایع و معادن موظف است با حمایت از مراکز تحقیقاتی و صنایع مربوطه، برای توسعه دانش فنی بومی و خود اتکایی کشور در تأمین تجهیزات تولید همزمان برق، حرارت و برودت اقدام نماید.
کلیه ضوابط و آئیننامههای اجرایی این ماده سه ماه پس از تصویب این قانون با پیشنهاد وزارتخانههای نفت، نیرو و صنایع و معادن به تصویب هیأت وزیران میرسد.
ماده 53- وزارت نیرو موظف است پس از انجام بررسیهای کارشناسی و امکانسنجی و داشتن توجیه فنی و اقتصادی، حرارت مورد نیاز واحدهای آبشیرینکن تقطیری را از محل بازیافت تلفات نیروگاههای حرارتی تأمین نماید. سازمان مدیریت منابع آب و شرکت توانیر کلیه هماهنگیهای لازم برای مناطق نیازمند به تأسیسات آبشیرینکن و احداث این واحدها با نیروگاههای حرارتی را به صورت یکپارچه به انجام خواهند رساند. وزارت نیرو موظف به گزارش سالانه اجرای این ماده به هیأت وزیران و مجلس شورای اسلامی است.
ماده 54- کلیه واحدهای نیروگاهی، پالایشگاهی و پتروشیمی در چهارچوب بودجه سالانه موظفند نسبت به استقرار واحدهای مدیریت انرژی و انجام ممیزی انرژی اقدام و کلیه اقدامات بدون هزینه، کم هزینه و پر هزینه را به ترتیب اولویت زمان بازگشت سرمایه اجرا کنند.
واحدهای فوقالذکر موظفند هر سه سال یک بار به تجدید ممیزی انرژی اقدام نمایند.
وزارتخانههای نیرو و نفت حسب مورد موظفند بر حسن اجرای این ماده نظارت کنند و نتایج حاصله را به هیأت وزیران و مجلس شورای اسلامی گزارش نمایند.
ماده 55- وزارتخانههای نفت و نیرو مکلفند سوخت، فرآوردههای نفتی و گاز طبیعی و برق را با استانداردهای تدوین شده مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران عرضه نمایند.
ماده 56- وزارت نفت موظف است در چهارچوب قانون هدفمند کردن یارانهها سوخت لازم جهت تولیدکنندگان انرژی برق اعم از واحدهای صنعتی یا تولیدکنندگان محلی را به قیمتی که برای وزارت نیرو محاسبه میکند، تحویل نماید.
ماده 57- وزارت صنایع و معادن موظف است برای صدور مجوز ایجاد واحدهای صنعتی، تأییدیه رعایت مصرف ویژه انرژی را از وزارتخانههای نیرو و نفت حسب مورد دریافت نماید.
ماده 58- وزارت نفت مکلف است اقدامات لازم در جهت بهبود روشهای انتقال حاملهای انرژی از جمله حداکثرسازی انتقال فرآوردههای نفتی از طریق خط لوله و راهآهن را با همکاری وزارت راه و ترابری به انجام رساند و به صورت سالانه اطلاعرسانی نماید.
ماده 59- دولت مکلف است با استفاده از منابع حاصل از صادرات نفت کوره مازاد بر مصرف داخلی، تأمین مالی از طریق فاینانس، مشارکت بخش خصوصی و یا از محل منابع عمومی در چهارچوب بودجههای سنواتی نسبت به ارتقای تکنولوژی و تکمیل زنجیره پالایش نفت خام پالایشگاهها به گونهای اقدام کند که سالانه با کاهش تولید حداقل دو درصد (2%) نفت کوره، ظرف پانزده سال متوسط تولید نفت کوره پالایشگاهها را به حداکثر ده درصد (10%) نفت خام تحویلی برساند و فرآوردههای بنزین، نفت گاز، نفت سفید، گاز مایع، نفت کوره و سایر فرآوردهها برابر استاندارد جهانی تولید شود.
تبصره - وزارت نفت مکلف است برنامه اجرایی احکام فوق را حداکثر ظرف سه ماه پس از تصویب این قانون تهیه و به اطلاع مجلس شورای اسلامی برساند.
ماده 60- دولت مکلف است هر ساله نسبت به کاهش مصرف ویژه انرژی بخشهای صنعت، کشاورزی، حمل و نقل عمومی، تجاری و خانگی اقدام نماید و به صورت سالانه اطلاعرسانی کند.
فصل دهم: انرژیهای تجدیدپذیر و هستهای
ماده 61- وزارت نیرو موظف است به منظور حمایت از گسترش استفاده از منابع تجدیدپذیر انرژی، شامل انرژیهای بادی، خورشیدی، زمینگرمایی، آبی کوچک (تا ده مگاوات)، دریایی و زیست توده (مشتمل بر ضایعات و زائدات کشاورزی، جنگلی، زبالهها و فاضلاب شهری، صنعتی، دامی، بیوگاز و بیومس) و با هدف تسهیل و تجمیع این امور، از طریق سازمان ذیربط نسبت به عقد قرارداد بلند مدت خرید تضمینی از تولیدکنندگان غیر دولتی برق از منابع تجدیدپذیر اقدام نماید.
تبصره 1- قیمت و شرایط خرید برق تولیدی از منابع تجدیدپذیر به پیشنهاد وزارت نیرو و تصویب هیأت وزیران تعیین میشود.
تبصره 2- شرکتهای تابعه وزارت نیرو اعم از شرکتهای برق منطقهای و نیز شرکتهای توزیع موظفند با هماهنگی شرکت مدیریت شبکه برق ایران نسبت به تحویل و خرید برق از سازمان مربوطه اقدام نمایند.
تبصره 3- منابع مالی مورد نیاز برای خرید تضمینی برق تولیدی از منابع تجدیدپذیر از محل ارزش سوخت صرفهجویی شده بر اساس سوختهای وارداتی مایع و قیمتهای صادراتی گاز و منافع حاصل از عدم تولید آلایندهها و حفاظت از محیط زیست به ازای برق تولیدی این قبیل نیروگاهها تأمین و به وزارت نیرو پرداخت میشود.
آئیننامه اجرایی این ماده شش ماه پس از تصویب این قانون به پیشنهاد مشترک وزارتخانههای نیرو و نفت به تصویب هیأت وزیران میرسد.
ماده 62- وزارتخانههای نیرو و نفت موظفند به منظور ترویج کاربرد اقتصادی منابع تجدیدشونده انرژی در سامانههای مجزای از شبکه از قبیل آبگرمکن خورشیدی، حمام خورشیدی، تلمبه بادی، توربین بادی، سامانههای فتوولتاییک، استحصال گاز از منابع زیست توده و صرفهجویی در هزینههای تأمین و توزیع سوختهای فسیلی، حمایت لازم را به صورت عمومی اعلام و از محل بودجههای مصوب سالانه خود یا منابع مذکور در ماده (73) این قانون تأمین و پرداخت نمایند.
ماده 63- سازمان انرژی اتمی مکلف است به منظور بازیافت انرژی از تلفات حرارتی نیروگاههای هستهای به صورت گرمایش، سرمایش یا تولید آب شیرین، قبل از احداث نیروگاههای اتمی نسبت به مطالعات امکانسنجی بهکارگیری تولید همزمان برق و حرارت در نیروگاههای مذکور اقدام و در صورت مثبت بودن نتیجه مطالعات، این نیروگاهها را صرفاً به روش فوقالذکر احداث و بهرهبرداری نماید. این سازمان موظف به اجرای طرحهای تحقیقاتی و مطالعاتی به منظور کاهش مصرف انرژی تأسیسات چرخه سوخت، بومی نمودن ساخت نیروگاه هستهای و طرحهای تحقیقاتی مرتبط با گداخت هستهای است.
فصل یازدهم: آموزش و آگاهسازی
ماده 64- وزارتخانههای آموزش و پرورش و علوم، تحقیقات و فناوری موظفند با همکاری وزارتخانههای نیرو و نفت نسبت به گنجاندن واحدهای درسی مدیریت انرژی در کلیه مقاطع تحصیلی و رشتههای مرتبط، بهروزرسانی مطالب اقدام نمایند.
ماده 65- وزارتخانههای کار و امور اجتماعی و آموزش و پرورش موظفند در تدوین و اجرای برنامههای آموزشی دورههای فنی و حرفهای ذیربط، آموزش مؤثر روشهای بهینهسازی کاربرد انرژی را طبق نظر وزارتخانههای نفت و نیرو ملحوظ نمایند.
ماده 66- وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موظف است نسبت به ایجاد و گسترش گرایشهای مرتبط با مدیریت انرژی در سطوح کارشناسی ارشد و دکترا در دانشگاههای کشور و همچنین گنجانیدن واحد درسی با عنوان مدیریت انرژی در دورههای کاردانی و کارشناسی رشتههای مهندسی و سایر رشتههای مرتبط ظرف یک سال پس از تصویب این قانون برنامهریزی و اقدام نماید.
ماده 67- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، سازمان تبلیغات اسلامی و شهرداریها موظفند با همکاری وزارتخانههای نیرو و نفت در برنامهریزی و اجرای فعالیتهای فرهنگی و تبلیغاتی، اشاعه فرهنگ مصرف منطقی انرژی و اصلاح رفتار و الگوی مصرف را ملحوظ نمایند.
تبصره - پخش آگهیهای تبلیغاتی در مورد تجهیزات انرژیبر از شبکههای مختلف سازمان صدا و سیما منوط به رعایت معیارها و مشخصات فنی انرژیبری موضوع ماده (11) این قانون است.
ماده 68- وزارت مسکن و شهرسازی موظف است برای تهیه مواد آموزشی مورد نیاز جهت آموزش کاربردی روشهای بهینهسازی انرژی در ساختمان و تأسیسات مکانیکی و برقی و برگزاری دورههای آموزشی برای مهندسان، کاردانان و معماران تجربی شاغل در بخش ساختمان اقدام نموده و در آزمونهای تعیین صلاحیت آنان، موارد فوق را ملحوظ نماید.
ماده 69- وزارت نیرو موظف است با همکاری وزارت صنایع و معادن نسبت به تدوین و برگزاری دورههای آگاهسازی و آموزش کاربردی مدیریت انرژی عمومی و تخصصی برق و حرارت برای مدیران انرژی واحدهای صنعتی و همچنین فارغالتحصیلان موضوع مواد (64) و (66) این قانون، در مرکز ملی آموزش مدیریت انرژی در صنعت اقدام و به آموزش گیرندگان گواهینامه اعطا نماید.
تبصره - کلیه واحدهای صنعتی موضوع ماده (24) این قانون موظفند مدیران انرژی خود را با اولویت فارغالتحصیلان موضوع مواد (64) و (66) این قانون از دارندگان گواهینامه موضوع این ماده منصوب نمایند.
ماده 70- معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور موظف است هر شش ماه یک بار اطلاعات بخش انرژی (نفت، گاز، فرآوردهها و برق) را از وزارتخانههای نفت و نیرو اخذ و از طریق رسانهها به اطلاع عموم مردم برساند.
فصل دوازدهم: سایر مقررات
ماده 71- وزارتخانههای نفت و نیرو حسب مورد با پیشنهاد آئیننامه و صدور دستورالعملهای مورد نیاز، بر اجرای دقیق این قانون نظارت و نتایج آن را به هیأت وزیران و دستگاههای ذیربط گزارش مینمایند.
ماده 72- وزارتخانهها و دستگاههای متولی زیربخشهای تأمین و مصرف انرژی موظفند با هماهنگی معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور، راهکارهای بهبود بهرهوری موضوع این قانون را ارائه و اجرا نمایند.
ماده 73- به منظور حمایت از اجرای راهکارهای بهینهسازی مصرف و ارتقای کارایی انرژی در چهارچوب اهداف و مواد این قانون به وزارتخانههای نفت و نیرو اجازه داده میشود از محل صرفهجوییهای ناشی از اجرای این قانون، بودجههای سنواتی و منابع داخلی شرکتهای دولتی تابعه، تسهیلات مالی لازم را تأمین نمایند. مقدار تسهیلات مالی این ماده توسط شورای عالی انرژی تعیین میشود.
ماده 74- وزارتخانههای نفت و نیرو و سایر وزارتخانهها و دستگاههای مسئول در این قانون موظفند سالانه گزارشی از میزان اثربخشی سیاستها و اقدامات مربوط به صرفهجویی انرژی به تفکیک حاملها و بخشهای اقتصادی مصرفکننده انرژی را به معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور جهت جمعبندی و انعکاس آن به هیأت وزیران و مجلس شورای اسلامی، ارسال دارند.
ماده 75- دولت موظف است:
الف - اعتبارات مورد نیاز برای اجرای تکالیف مندرج در این قانون را حسب مورد در قالب بودجه سنواتی دستگاهها، وجوه اداره شده، منابع داخلی شرکتهای دولتی یا ایجاد تعهد از محل تسهیلات داخلی و خارجی و بازپرداخت آن از محل صرفهجوییهای حاصله در لوایح بودجه سنواتی پیشبینی نماید.
ب - آئیننامههای مورد نیاز که متضمن ضمانت اجرای احکام و تکالیف این قانون است به استثنای مواردی که در مواد این قانون تصریح شده است را حداکثر ظرف شش ماه تهیه و به تصویب هیأت وزیران برساند.
قانون فوق مشتمل بر هفتاد و پنج ماده و بیست تبصره در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ چهارم اسفند ماه یک هزار و سیصد و هشتاد و نه مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 11/12/1389 به تأیید شورای نگهبان رسید.
علی لاریجانی
رئیس مجلس شورای اسلامی
رئیس مجلس شورای اسلامی
مورخ:
1403/09/07
شماره:
137138/ت 63310 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
مورخ:
1403/04/13
شماره:
60541
سایر قوانین
مورخ:
1403/01/25
شماره:
200/1403/01
بخشنامه
مورخ:
1402/12/29
شماره:
243886
سایر قوانین
مورخ:
1402/03/10
شماره:
42009/ت 61266 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
مورخ:
1401/09/03
شماره:
161079
سایر قوانین
مورخ:
1401/08/22
شماره:
151455/ت 59368 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
مورخ:
1401/07/16
شماره:
124518/ت 60009 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
مورخ:
1401/01/20
شماره:
17196
تصویبنامه و تصمیمنامه
مورخ:
1399/02/02
شماره:
8206/ت 57598 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
مورخ:
1396/01/16
شماره:
1042
سایر قوانین
مورخ:
1394/05/28
شماره:
67593/ت 49615 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
مورخ:
1392/10/28
شماره:
165163/ت 49206 هـ
تصویبنامه و تصمیمنامه
مورخ:
1388/11/21
شماره:
200/73832
بخشنامه