مورخ: 1395/08/12
شماره: 201-7
آرا هیات عمومی شورای مالیاتی
نحوه اعمال معافیت‌ها و بخشودگی‌های مالیاتی موضوع ق. م. م از جمله تبصره 6 ماده 105، تبصره 3 ماده 132، ماده 138 و ماده 143 قانون مذکور
پیش‌نویس بخشنامه تنظیمی مرتبط با نحوه اعمال معافیت‌ها و بخشودگی‌های مالیاتی موضوع قانون مالیات‌های مستقیم از جمله تبصره 6 ماده 105، تبصره 3 ماده 132، ماده 138 و ماده 143 قانون مالیات‌های مستقیم بنا به پیشنهاد قائم‌مقام محترم سازمان امور مالیاتی کشور و حسب دستور مورخ 1395/4/15 رئیس کل محترم سازمان امور مالیاتی هامش پیش‌نویس بخشنامه تنظیمی مذکور جهت اظهارنظر مشورتی به شورای عالی مالیاتی ارجاع گردیده است. در همین رابطه جلسه عمومی شورای عالی مالیاتی با حضور رئیس شورا، رؤسا و اعضای شعب شورای عالی مالیاتی در اجرای بند 3 ماده 255 قانون مذکور در تاریخ 1395/5/13 تشکیل و پس از شور و تبادل نظر پیرامون موضوع به شرح آتی مبادرت به اعلام نظر می‌گردد:

رأی اکثریت:
مفاد فراز (پاراگراف) اول پیش‌نویس بخشنامه موصوف با رعایت سایر مقررات وفق موازین قانونی می‌باشد. در مورد فراز (پاراگراف) دوم، سیاق و منطوق عبارات ماده 143 قانون مالیات‌های مستقیم چنین مستفاد می‌شود که دو برابر معافیت‌های مذکور در فراز انتهایی ماده موصوف به کلیه معافیت‌های ذکر شده در ماده مذکور قابل تسری می‌باشد.
محمدعلی تراب‌زاده - محسن توکلی - عباس ورزیده - سعید آسترکی - محمدتقی رضاییان - غلام‌رضا مظلوم - علی نصرتی - محمد حیدری - محمدرضا شایان‌پور - علی پدرام - عادل بهرامی - ناصر صادقی

نظر اقلیت:
به استناد مفاد ماده 105 اصلاحیه 1380/11/27 قانون مالیات‌های مستقیم، مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی حاصل اعمال جمع درآمد مشمول مالیاتی موضوع ماده مذکور پس از وضع زیان‌های حاصل از منابع غیر معاف و کسر معافیت‌های مقرر به استثنای مواردی که طبق مقررات این قانون دارایی نرخ جداگانه‌ای می‌باشد در نرخ مقرر ماده مذکور خواهد بود.
بر این اساس اعمال هرگونه بخشودگی و تخفیفات حسب مورد نسبت به نرخ و یا مالیات متعلق مستقلاً (بدون قائل شدن تقدم و تأخر حسب مقررات قانونی) وفق شرایط و احکام مقرر در هر مورد خواهد بود در نتیجه تخفیفات مذکور قابل کسر از جمع مالیات متعلق مشخصاً تحت عنوان تخفیف یا بخشودگی در اجرای ماده 237 قانون مذکور می‌باشد.
بدیهی است در اجرای قانون اصلاحی 94/4/31 اعمال نرخ صفر نسبت به مانده مالیات مذکور در هر مورد قابل اجرا خواهد بود (در اعمال نرخ صفر حکم وضع زیان منابع غیر معاف جاری خواهد بود).
امیر حسن علی حکیم - محسن ابراهیمی - سید ناصر ابراهیمی - رضا جنانی - عباس خیرخواه - علی‌اصغر تراب احمدی - تاریوردی‌رائی - سید احمد ذبیح‌نیا



«پیش‌نویس بخشنامه موضوع رأی فوق‌الاشعار»
شماره:
تاریخ:
پیوست:

با عنایت به ابهامات ایجاد شده در خصوص نحوه اعمال معافیت، بخشودگی و تخفیف‌های مالیاتی مربوط به قانون مالیات‌های مستقیم از جمله تبصره 6 ماده 105، تبصره 3 ماده 132، ماده 138 و ماده 143 قانون مذکور، به آگاهی می‌رساند:
با توجه به اینکه طبق مقررات قانون مالیات‌های مستقیم معافیت، بخشودگی و تخفیف‌های مورد نظر در خصوص نرخ یا مالیات نسبت به مالیات بر درآمدهای مربوط در نظر گرفته شده لذا در صوتی که مؤدی از چند معافیت، بخشودگی یا تخفیف در نرخ مالیاتی برخوردار می‌باشد در محاسبه معافیت، بخشودگی یا تخفیف می‌بایست معافیت، بخشودگی یا تخفیف قبلی مدنظر قرار گرفته و از خالص نرخ یا مالیات مربوط (پس از کسر معافیت، بخشودگی یا تخفیف محاسبه شده) نسبت به اعمال معافیت، بخشودگی یا تخفیف بعدی اقدام شود.
در ضمن میزان دو برابر بخشودگی مقرر در ماده 143 قانون مالیات‌های مستقیم در خصوص شرکت‌هایی که سهام آن‌ها برای معامله در بورس‌های داخلی یا خارجی یا بازارهای خارج از بورس داخلی یا خارجی پذیرفته می‌شود در صورتی که در پایان سال مالی به تأیید سازمان بورس اوراق بهادار حداقل بیست درصد (20%) سهام شناور آزاد داشته باشد، با توجه به ماهیت آن صرفاً به بخشودگی 10% یا 5% پذیرش سهام در بورس یا فرابورس حسب مورد تسری داشته و به بخشودگی درآمد حاصل از فروش کالا در بورس کالایی قابل تسری نمی‌باشد.
سید کامل تقوی‌نژاد
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور



الف - در صورتی که مؤدی توأمان از بخشودگی نرخ موضوع تبصره 6 ماده 105 و معافیت تبصره 3 ماده 132 و بخشودگی ماده 142 قانون مذکور مربوط به فروش کالا در بورس برخوردار باشد:
- شرکت (الف) که درآمد مشمول مالیات ابرازی آن 10000000 ریال است و دارای 5000000 ریال سود حاصل از فروش کالا در بورس کالا، 2000000 ریال سود حاصل از فعالیت‌های ایرانگردی و جهانگردی برخوردار بوده و ضمناً از مصادیق تعاونی‌های متعارف موضوع تبصره 6 ماده 105 قانون مالیات‌های مستقیم است.

شرحنحوه محاسبه
مبلغاعمال بخشودگی با معافیت قبلینرخ مالیاتمأخذ
مالیات شرکت بدون بخش2500000-25%10000000
بخشودگی حاصل از تعاونی متعارف موضوع تبصره * ماده 105 قانون مالیات‌های مستقیم الحاقی به موجب ماده * قانون اصلاح موادی از قانون برنامه چهارم توسعه مصوب 1386/11/0862500025%25%10000000
معافیت سود حاصل از فعالیت‌های ایرانگردی و جهانگردی موضوع تبصره 3 ماده 132 قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحیه مصوب 1380/11/2718750075.50%25%2000000
بخشودگی حاصل از فروش کالا در بورس موضوع ماده 143 قانون مالیات‌های مستقیم الحاقی به موجب ماده * قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید لازم‌الاجرا از تاریخ 1388/11/15750/9375.10%25%5000000
کل بخشودگی و معافیت مالیاتی906250
مالیات پس از کسر بخشودگی و معافیت مالیاتی1593750906250-2500000

ب - در صورتی که مؤدی توأمان از بخشودگی ماده 143 در خصوص پذیرش در بورس داخلی و فروش کالا در بورس و معافیت تبصره 3 ماده 132 برخوردار باشد:
- شرکت (ب) که درآمد مشمول مالیات ابرازی آن 10000000 ریال است و دارای 5000000 ریال سود حاصل از فروش کالا در بورس کالا، 2000000 ریال سود حاصل از فعالیت‌های ایرانگردی و جهانگردی داشته باشد.
ب -1- میزان سهام شناور در بورس کمتر از 20 درصد باشد:

شرحنحوه محاسبه
مبلغاعمال بخشودگی با معافیت قبلینرخ مالیاتمأخذ
مالیات شرکت بدون بخش2500000-25%10000000
بخشودگی بابت پذیرش سهام شرکت در بورس‌های داخلی یا خارجی موضوع ماده 143 قانون مالیات‌های مستقیم الحاقی به موجب ماده 7 قانون توسعه ابزارها جدید لازم‌الاجرا از تاریخ 1388/11/1525000010%25%10000000
بخشودگی حاصل از فروش کالا در بورس کالایی موضوع ماده 143 قانون مالیات‌های مستقیم الحاقی به موجب ماده 7 قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید لازم‌الاجرا از تاریخ 1388/11/1511250090.10%25%5000000
معافیت سود حاصل از فعالیت‌های ایرانگردی و جهانگردی موضوع تبصره 3 ماده 132 قانون مالیات‌های مستقیم اصطلاحی مصوب 1380/11/2722500090.50%25%2000000
کل بخشودگی و معافیت مالیاتی587500
مالیات پس از کسر بخشودگی و معافیت مالیاتی1912500587500-2500000

ب -2- میزان سهام شناور در بورس حداقل 20 درصد باشد:

شرحنحوه محاسبه
مبلغاعمال بخشودگی با معافیت قبلینرخ مالیاتمأخذ
مالیات شرکت بدون بخش2500000-25%10000000
بخشودگی بابت پذیرش سهام شرکت در بورس‌های داخلی یا خارجی موضوع ماده 143 قانون مالیات‌های مستقیم الحاقی به موجب ماده 7 قانون توسعه ابزارها جدید لازم‌الاجرا از تاریخ 1388/11/1550000020%25%10000000
بخشودگی حاصل از فروش کالا در بورس کالایی موضوع ماده 143 قانون مالیات‌های مستقیم الحاقی به موجب ماده 7 قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید لازم‌الاجرا از تاریخ 1388/11/1510000080.10%25%5000000
معافیت سود حاصل از فعالیت‌های ایرانگردی و جهانگردی موضوع تبصره 3 ماده 132 قانون مالیات‌های مستقیم اصطلاحی مصوب 1380/11/2720000080.50%25%2000000
کل بخشودگی و معافیت مالیاتی800000
مالیات پس از کسر بخشودگی و معافیت مالیاتی1700000800000-2500000

ج - در صورتی که مؤدی توأمان از بخشودگی ماده 143 در خصوص پذیرش در فرابورس داخلی و یا خارجی، فروش کالا در بورس کالایی و معافیت ماده 138 برخوردار باشد، با توجه به مثال ذیل اقدام شود:
شرکت (ج) که درآمد مشمول مالیات ابرازی آن 10000000 ریال است و دارای 5000000 ریال سود حاصل از فروش کالا در بورس بوده و همچنین 2000000 ریال هزینه موضوع ماده 138 قانون مالیات‌های مستقیم مربوط به بخش مشمول (با توجه به مفاد دستورالعمل شماره 12992/230/د مورخ 1391/04/12) داشته باشد و سهام آن در فرابورس داخلی یا خارجی پذیرفته شده باشد و سهام شناور آن بیش از 20 درصد باشد.

شرحنحوه محاسبه
مبلغاعمال بخشودگی با معافیت قبلینرخ مالیاتمأخذ
مالیات شرکت بدون بخش2500000-25%10000000
بخشودگی بابت پذیرش سهام شرکت داخلی یا خارجی موضوع ماده 132 قانون مالیات‌های مستقیم الحاقی به موجب ماده 7 قانون توسعه ابزارها جدید لازم‌الاجرا از تاریخ 1388/11/1525000010%25%10000000
بخشودگی حاصل از فروش کالا در بورس کالایی موضوع ماده 143 قانون مالیات‌های مستقیم الحاقی به موجب ماده 7 قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید لازم‌الاجرا از تاریخ 1388/11/1511250090.10%25%5000000
معافیت سود حاصل از فعالیت‌های ایرانگردی و جهانگردی موضوع تبصره 3 ماده 132 قانون مالیات‌های مستقیم اصطلاحی مصوب 1380/11/2713162590.10%25%5000000
معافیت مالیاتی موضوع ماده 138 قانون مالیات‌های مستقیم طبق بند الف ماده 159 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه13162590.90.65%25%1000000*
14625090.65%25%1000000**
کل بخشودگی و معافیت مالیاتی640375
مالیات پس از کسر بخشودگی و معافیت مالیاتی1859625640375-2500000

*سهم سود حاصل از فروش کالا در بورس از مبالغ مصرف شده در اجرای ماده 138 قانون مالیات‌های مستقیم
1000000=(10000000+5000000) *2000000
**سهم سود حاصل از فروش کالا در خارج از بورس از مبالغ مصرف شده در اجرای ماده 138 قانون مالیات‌های مستقیم
1000000=(10000000+5000000) *2000000
مورخ: 1402/12/22
شماره: 138
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1402/12/21
شماره: 105
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1401/05/09
شماره: 132
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1399/05/29
شماره: 143
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1390/02/11
شماره: 200/2805
بخشنامه