لوگوی تجارت هوشمند درسان
کهکشان قوانین

بازگشت

5,595
5.0 (1)
مورخ: 1394/04/31
شماره: 97
قانون مالیات‌های مستقیم
معتبر
خلاصه مقرره
ماده 97 قانون مالیات‌های مستقیم، درآمد مشمول مالیات اشخاص حقیقی موضوع این قانون که مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی می‌باشند به استناد اظهارنامه مالیاتی مؤدی که با رعایت مقررات مربوط تنظیم و ارائه شده و مورد پذیرش قرار گرفته باشد، خواهد بود. سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند اظهارنامه‌های مالیاتی دریافتی را بدون رسیدگی قبول و تعدادی از آن‌ها را براساس معیارها و شاخص‌های تعیین‌شده و یا به طور نمونه انتخاب و برابر مقررات مورد رسیدگی قرار دهد.
ماده 97 قانون مالیات‌های مستقیم

ماده 97 - درآمد مشمول مالیات اشخاص حقیقی موضوع این قانون که مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی می‌باشند به استناد اظهارنامه مالیاتی مؤدی که با رعایت مقررات مربوط تنظیم و ارائه شده و مورد پذیرش قرار گرفته باشد، خواهد بود. سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند اظهارنامه‌های مالیاتی دریافتی را بدون رسیدگی قبول و تعدادی از آن‌ها را براساس معیارها و شاخص‌های تعیین‌شده و یا به طور نمونه انتخاب و برابر مقررات مورد رسیدگی قرار دهد.

در صورتی که مؤدی از ارائه اظهارنامه مالیاتی در مهلت قانونی و مطابق با مقررات خودداری کند، سازمان امور مالیاتی کشور نسبت به تهیه اظهارنامه مالیاتی برآوردی بر اساس فعالیت و اطلاعات اقتصادی کسب‌شده مؤدیان از طرح جامع مالیاتی و مطالبه مالیات متعلق به موجب برگ تشخیص مالیات اقدام می‌کند. در صورت اعتراض مؤدی چنانچه ظرف مدت سی روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات، نسبت به ارائه اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات مربوط اقدام کند، اعتراض مؤدی طبق مقررات این قانون مورد رسیدگی قرار می‌گیرد. این حکم مانع از تعلق جریمه‌ها و اعمال مجازات‌های عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر قانونی نیست.

حکم موضوع تبصره ماده (239) این قانون در اجرای این ماده جاری است.

تبصره - سازمان امور مالیاتی کشور موظف است حداکثر ظرف مدت سه سال از تاریخ ابلاغ این قانون، بانک اطلاعات مربوط به نظام جامع مالیاتی را در سراسر کشور مستقر و فعال نماید. در طی این مدت، در ادارات امور مالیاتی که نظام جامع مالیاتی به صورت کامل به اجراء در نیامده است، مواد (97)، (98)، (152) ، (153(154) و (271) قانون مالیات‌های مستقیم مصوب سال 1380 مجری خواهد بود.

تاریخ تغییر: 1366/12/03

مقرره تغییر دهنده: قانون مالیات‌های مستقیم

در موارد زیر درآمد مشمول مالیات مؤدی از طریق علی‌الرأس تشخیص خواهد شد:

1- در صورتی که تا موعد مقرر ترازنامه و حساب سود و زیان و یا حساب درآمد و هزینه و حساب سود و زیان حسب مورد تسلیم نشده باشد.

2- در صورتی که مؤدی به درخواست کتبی مأمور تشخیص مربوطه از ارائه دفاتر و یا مدارک حساب در محل کار خود خودداری نماید (منظور از محل کار در مورد اشخاص حقوقی نیز همان اقامتگاه قانونی آن‌ها می‌باشد مگر این که مؤدی قبلاً مرکز عملیات خود را برای ارائه دفاتر اسناد و مدارک کتباً به حوزه مالیاتی مربوط اعلام نموده باشد)

در اجرای این بند هرگاه مؤدی از ارائه قسمتی از مدارک حساب خودداری نماید چنانچه مربوط به هزینه باشد از احتساب آن جزء هزینه‌های قابل قبول خودداری می‌شود و در صورتی که مربوط به درآمد باشد درآمد مشمول مالیات این قسمت از طریق علی‌الرأس تعیین خواهد شد.

3- در صورتی که دفاتر و اسناد و مدارک ابرازی برای محاسبه درآمد مشمول مالیات به نظر ممیز و تأیید سرممیز و تأیید سرممیز مالیاتی غیر قابل رسیدگی تشخیص شود و یا به علت عدم رعایت موازین قانونی و آئین‌نامه مربوط مورد قبول واقع نشود که در این صورت مراتب باید با ذکر دلایل کافی کتباً به مؤدی ابلاغ و پرونده برای رسیدگی به هیأتی متشکل از سه نفر حسابرس منتخب وزیر امور اقتصادی و دارایی احاله گردد. مؤدی می‌تواند ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ با مراجعه به هیات مزبور نسبت به رفع اشکال رسیدگی و ادای توضیح کتبی در مورد نحوه رعایت موازین قانونی و آئین‌نامه حسب مورد اقدام نماید و در هر حال هیات مکلف است ظرف ده روز پس از انقضای یک ماه فوق نظر خود را با توجیهات و دلایل لازم و کافی به حوزه مالیاتی اعلام نماید تا بر اساس آن اقدام گردد نظر هیات با اکثریت مناط اعتبار است و نظر عضوی که در اقلیت قرار گیرد باید در صورت‌جلسه درج گردد. در مواردی که هیات نظر حوزه مالیاتی را در مورد غیر قابل رسیدگی بودن دفاتر مؤدی مورد اعلام می‌کند باید مراتب را به دادستانی انتظامی مالیاتی نیز اعلام نماید.

تاریخ تغییر: 1380/11/27

مقرره تغییر دهنده: قانون اصلاح موادی از قانون مالیات‌های مستقیم

ماده 41- ماده (97) و تبصره آن در موارد زیر اصلاح می‌شود:

1- در بند (2) عبارت‌های «مأمور تشخیص» و «حوزه مالیاتی» هر یک به عبارت «اداره امور مالیاتی» اصلاح می‌شود.

2- در بند (3) عبارت «ممیز و تأیید سرممیز مالیاتی» به عبارت «اداره امور مالیاتی» و عبارت «وزیر امور اقتصادی و دارایی» به عبارت «رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور» و عبارت «حوزه مالیاتی» به عبارت «اداره امور مالیاتی» اصلاح می‌شود.

3- تبصره ماده (97) به تبصره (1) تبدیل و متن زیر به عنوان تبصره (2) به آن الحاق می‌گردد:

تبصره 2- هرگاه طبق اسناد و مدارک ابرازی یا به دست آمده امکان تعیین درآمد واقعی مؤدی وجود داشته باشد، اداره امور مالیاتی مکلف است درآمد مشمول مالیات را بر اساس رسیدگی به اسناد و مدارک مزبور یا دفاتر، حسب مورد، تعیین کند، در صورت داشتن درآمد ناشی از فعالیت‌های مکتوم که مستند به دلایل و قرائن کافی باشد، درآمد مشمول مالیات آن فعالیت‌ها همواره از طریق علی‌الرأس تشخیص داده و به درآمد مشمول مالیات مشخص شده قبلی افزوده و مأخذ مطالبه مالیات واقع خواهد شد.

ماده (234) حذف می‌شود.

تاریخ تغییر: 1394/04/31

مقرره تغییر دهنده: قانون اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم

بند 22- [از تاریخ لازم‌الاجرا شدن قانون اصلاح ق. م. م مصوب 1394/04/31 (یعنی از ابتدای سال 1395)] متن زیر جایگزین ماده (97) قانون و تبصره‌های آن می‌شود و مواد (98)، (152)، (153)، (154) و (158) و تبصره‌های آن‌ها و ماده (271) حذف می‌گردد:

بند 57- [از تاریخ لازم‌الاجرا شدن قانون اصلاح ق. م. م مصوب 1394/04/31 (یعنی از ابتدای سال 1395)] در بند (الف) ماده (264) قانون عبارت «اعضای هیات سه نفری موضوع بند (3) ماده (97) این قانون و» حذف می‌شود.

→ قانون قبلی قانون بعدی ←
مورخ: 1405/06/21
شماره: 210/48266/د
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1405/04/02
شماره: 53380
دستورالعمل
معتبر
مورخ: 1405/03/02
شماره: 140531390000504634
رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1404/11/25
شماره: 140431390003022754
رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1404/09/11
شماره: 140431390002312340
رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1403/06/17
شماره: 11714/200/ص
سایر قوانین و مقررات
مورخ: 1403/04/06
شماره: 21974/104/د
سایر قوانین و مقررات
مورخ: 1403/02/25
شماره: 200/11237/د
دستورالعمل
منسوخ
مورخ: 1402/11/17
شماره: 140231390003001412
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
ناسخ
مورخ: 1402/11/17
شماره: 140231390002996942
رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1402/04/19
شماره: 211/24838/ح
سایر قوانین و مقررات
مورخ: 1401/10/03
شماره: 140109970905812452
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1401/10/03
شماره: 140109970905812452
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1401/08/03
شماره: 140109970905811319
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1401/06/21
شماره: 130/1072/د
بخشنامه
مورخ: 1401/06/12
شماره: 140109970905811051
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1401/05/31
شماره: 140109970906000345
رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1401/05/11
شماره: 140109970905810903-140109970905810904
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1401/04/12
شماره: 211/22009/د
سایر قوانین و مقررات
مورخ: 1400/12/18
شماره:
اطلاعیه‌های مالیاتی
مورخ: 1400/10/14
شماره: 140009970905812684-140009970905812685
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1400/05/04
شماره: 230/24815/د
بخشنامه
مورخ: 1400/02/21
شماره: 140009970905810244
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1400/02/19
شماره: 76 تا 83
رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1399/12/17
شماره: 1511 تا 1521
رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1399/11/14
شماره: 230/52069/د
دستورالعمل
معتبر
مورخ: 1399/10/24
شماره: 1324
رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1399/10/24
شماره: 9909970906011324
رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1399/10/21
شماره: 1/179022
سایر قوانین و مقررات
مورخ: 1399/10/21
شماره: 179022/1
تصویب‌نامه/تصمیم‌نامه
مورخ: 1399/09/08
شماره: 9909970906011185
رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1399/08/05
شماره: 903
رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1399/08/05
شماره: 9909970906010903
رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1399/07/07
شماره: 856
رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1399/06/02
شماره: 804 و805
رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1399/05/11
شماره: 200/99/510
دستورالعمل
مورخ: 1399/03/31
شماره: 9909970906010151
رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1399/03/06
شماره: 7/99/15
سایر قوانین و مقررات
معتبر
مورخ: 1398/12/07
شماره: 1075 تا 2044
رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1398/11/07
شماره: 777
رأی هیأت تخصصی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1398/09/13
شماره: 180718
آئین‌نامه
ناسخ
مورخ: 1398/05/01
شماره: 200/98/37/ص
بخشنامه
منسوخ
مورخ: 1398/02/18
شماره: 200/2322/ص
دستورالعمل
معتبر
مورخ: 1398/01/27
شماره: 73
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1397/06/17
شماره: 200/97/100/ص
بخشنامه
منسوخ
مورخ: 1395/12/03
شماره: 9510090905801294
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1395/02/04
شماره: 200/95/505
دستورالعمل
منسوخ
مورخ: 1394/05/27
شماره: 63272
سایر قوانین و مقررات
مورخ: 1394/05/19
شماره:
سایر قوانین و مقررات
مورخ: 1394/04/31
شماره:
سایر قوانین و مقررات
مورخ: 1394/04/31
شماره:
سایر قوانین و مقررات
مورخ: 1394/04/31
شماره:
سایر قوانین و مقررات
معتبر
مورخ: 1393/09/17
شماره: 1419
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1393/06/31
شماره: 1049
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1393/06/22
شماره: 200/93/524
دستورالعمل
منسوخ
مورخ: 1393/02/07
شماره: 200/93/501
دستورالعمل
معتبر
مورخ: 1392/06/04
شماره: 200/9973
دستورالعمل
منسوخ
مورخ: 1390/07/02
شماره: 448،449،450
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
-
مورخ: 1389/04/02
شماره: 200/10228
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1388/06/02
شماره: 210/55040/ص
سایر قوانین و مقررات
مورخ: 1388/02/09
شماره: 448
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1387/11/20
شماره: 814،813
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1385/07/25
شماره: 213/259/29233
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1385/05/18
شماره: 213/776/16199
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1384/07/10
شماره: 241
مشروح مذاکرات مجلس
مورخ: 1383/04/13
شماره: 235/462/639/5818
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1382/12/25
شماره: 201/9212
رأی شعبه شورای عالی مالیاتی
مورخ: 1382/11/15
شماره: 201/6247/11304
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1382/10/20
شماره: 201/7598
رأی شعبه شورای عالی مالیاتی
مورخ: 1382/09/30
شماره: 201/7117
رأی شعبه شورای عالی مالیاتی
مورخ: 1382/08/28
شماره: 201/6592
رأی شعبه شورای عالی مالیاتی
مورخ: 1382/07/30
شماره: 201/5957
رأی شعبه شورای عالی مالیاتی
مورخ: 1382/07/28
شماره: 201/5876
رأی شعبه شورای عالی مالیاتی
مورخ: 1382/06/31
شماره: 201/5454
رأی شعبه شورای عالی مالیاتی
مورخ: 1382/06/26
شماره: 201/5161
رأی شعبه شورای عالی مالیاتی
مورخ: 1382/05/29
شماره: 201/4561
رأی شعبه شورای عالی مالیاتی
مورخ: 1380/11/27
شماره:
سایر قوانین و مقررات
معتبر
مورخ: 1380/09/14
شماره: 30/4/7503
رأی شعبه شورای عالی مالیاتی
مورخ: 1380/07/30
شماره: 30/4/6199
رأی شعبه شورای عالی مالیاتی
مورخ: 1380/06/31
شماره: 30/4/5421
رأی شعبه شورای عالی مالیاتی
مورخ: 1377/11/04
شماره: 30/4/11113
رأی هیأت عمومی شورای مالیاتی
معتبر
مورخ: 1372/01/21
شماره: 1364/05/30
آئین‌نامه
-
مورخ: 1371/02/07
شماره:
سایر قوانین و مقررات
معتبر
پرسش و پاسخ
  • عباس بزرگی
    ( 31 تیر 1405)

    باسلام آیا اظهار نامه های برآوردی صادره قسمت اخیر ماده 97از محل مالکیت زمین و باغات شامل بازنشستگان می‌شود یاخیر ؟

    بازنشسته‌بودن مانع رسیدگی به درآمد مشمول مالیات دیگری نیست؛ ولی صرف مالکیت زمین یا باغ، درآمد شغلی محسوب نمی‌شود. درآمد کشاورزی در حدود ماده ۸۱ معاف است و اجاره، فروش ملک یا فعالیت تجاری هرکدام حکم جدا دارند. اگر اظهارنامه برآوردی صرفاً براساس مالکیت صادر شده، از اداره مالیاتی منشأ درآمد ادعایی را بخواهید و اسناد مالکیت، نوع بهره‌برداری و دریافتی واقعی را ارائه کنید. همچنین حقوق بازنشستگی با درآمد فعالیت مستقل یکسان نیست. اعتراض به برگ تشخیص را در مهلت ابلاغ ثبت کنید.
    مستند: مواد ۸۱، ۹۱، ۹۳، ۹۷ و ۲۳۸ قانون مالیات‌های مستقیم
    منابع و راهنمای درسان:
    https://thdorsan.com/law-doc/قانون-مالیات-های-مستقیم-ماده-81

  • محمد امیری
    ( 27 مرداد 1405)

    سلام
    برای رسیدگی علی راس ماخذ مالیات عملکرد و ارزش افزوده نیاید 9 درصد ارزش افزوده از ماخذ کسر بعد مالیات عملکرد و ارزش افزوده هر دوره محاسبه گردد
    بابت این مورد ماده یا قانونی است بهش اشاره کرد

    اگر مأخذی که اداره مالیاتی فروش محسوب کرده واقعاً شامل مالیات و عوارض وصولی از خریدار باشد، این جزء نباید دوباره به‌عنوان فروش خالص مبنای محاسبه قرار گیرد. در فرض نرخ ۹ درصد و مبلغ ناخالص ۱۰۹، فروش خالص ۱۰۰ است؛ روش صحیح تقسیم مبلغ ناخالص بر ۱٫۰۹ است، نه کسر ۹ درصد از مبلغ ناخالص. ابتدا باید با قرارداد، فاکتور و گردش دریافت‌ها ثابت شود مبلغ شامل ارزش افزوده است. اگر مأخذ از ابتدا بدون ارزش افزوده بوده، کسر مجدد درست نیست. همچنین مالیات عملکرد بر درآمد مشمول مالیات محاسبه می‌شود، نه صرف فروش. برای دوره‌های قدیمی، ماده ۱۴ قانون ۱۳۸۷ و برای دوره‌های جدید، ماده ۵ قانون ۱۴۰۰ باید لحاظ شود.
    مستند: مواد ۹۴ و ۱۰۶ قانون مالیات‌های مستقیم؛ ماده ۱۴ قانون ارزش افزوده ۱۳۸۷؛ ماده ۵ قانون ارزش افزوده ۱۴۰۰
    منابع و راهنمای درسان:
    https://thdorsan.com/law-doc/قانون-مالیات-های-مستقیم-ماده-94
    https://thdorsan.com/law-doc/قانون-مالیات-ارزش-افزوده-40364