مورخ: 1399/05/29
شماره: 143
قانون مالیات‌های مستقیم
قانون مالیات‌های مستقیم - ماده 143

ماده 143- معادل ده درصد (10%) از مالیات بر درآمد حاصل از فروش کالاهایی که در بورس‌های کالایی پذیرفته شده و به فروش می‌رسد و ده درصد (10%) از مالیات بر درآمد شرکت‌هایی که سهام آن‌ها برای معامله در بورس‌های داخلی یا خارجی پذیرفته می‌شود و پنج درصد (5%) از مالیات بر درآمد شرکت‌هایی که سهام آن‌ها برای معامله در بازار خارج از بورس داخلی یا خارجی پذیرفته می‌شود، از سال پذیرش تا سالی که از فهرست شرکت‌های پذیرفته شده در این بورس‌ها یا بازارها حذف نشده‌اند با تایید سازمان بخشوده می‌شود. شرکت‌هایی که سهام آن‌ها برای معامله در بورس‌های داخلی یا خارجی یا بازارهای خارج از بورس داخلی یا خارجی پذیرفته شود در صورتی که در پایان دوره مالی به تایید سازمان حداقل بیست درصد (25%) سهام شناور آزاد داشته باشند معادل دو برابر معافیت‌های فوق از بخشودگی مالیاتی برخوردار می‌شوند.

تبصره 1- از هر نقل و انتقال سهام و سهم‌الشرکه و حق تقدم سهام و سهم‌الشرکه شرکا در سایر شرکت‌ها مالیات مقطوعی به میزان چهار درصد (4%) ارزش اسمی آن‌ها وصول می‌شود. از این بابت وجه دیگری به عنوان مالیات بر درآمد نقل و انتقال فوق مطالبه نخواهد شد. انتقال‌دهندگان سهام و سهم‌الشرکه و حق تقدم سهام مکلفند قبل از انتقال، مالیات متعلق را به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز کنند.
ادارات ثبت یا دفاتر اسناد رسمی مکلفند در موقع ثبت تغییرات یا تنظیم سند انتقال حسب مورد گواهی پرداخت مالیات متعلق را اخذ و ضمیمه پرونده مربوط به ثبت یا انتقال کنند.

تبصره 2- در شرکت‌های سهامی پذیرفته شده در بورس اندوخته صرف سهام مشمول مالیات مقطوع به نرخ نیم درصد (0.5%) خواهد بود و به این درآمد مالیات دیگری تعلق نمی‌گیرد. شرکت‌ها مکلفند تا پایان ماه بعد از تاریخ ثبت افزایش سرمایه آن را به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز کنند.


ماده 143 مکرر - از هر نقل و انتقال سهام و حق تقدم سهام شرکت‌ها اعم از ایرانی و خارجی در بورس‌ها یا بازارهای خارج از بورس دارای مجوز، مالیات مقطوعی به میزان نیم درصد (0.5%) ارزش فروش سهام و حق تقدم سهام وصول خواهد شد و از این بابت وجه دیگری به عنوان مالیات بر درآمد نقل و انتقال سهام و حق تقدم سهام و مالیات بر ارزش افزوده خرید و فروش مطالبه نخواهد شد.

کارگزاران بورس‌ها و بازارهای خارج از بورس مکلفند مالیات یاد شده را به هنگام هر انتقال از انتقال‌دهنده وصول و به حساب تعیین شده از طرف سازمان امور مالیاتی کشور واریز نمایند و ظرف ده روز از تاریخ انتقال، رسید آن را به همراه فهرستی حاوی تعداد و مبلغ فروش سهام و حق تقدم مورد انتقال به اداره امور مالیاتی محل ارسال کنند.

تبصره 1- تمامی درآمدهای صندوق سرمایه‌گذاری در چهارچوب این قانون و تمامی درآمدهای حاصل از سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار موضوع بند (24) ماده (1) قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب 1384 و درآمدهای حاصل از نقل و انتقال این اوراق یا درآمدهای حاصل از صدور و ابطال آن‌ها از پرداخت مالیات بر درآمد و مالیات بر ارزش افزوده موضوع قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/03/02 معاف می‌باشد و از بابت نقل و انتقال آن‌ها و صدور و ابطال اوراق بهادار یاد شده مالیاتی مطالبه نخواهد شد.

تبصره 2- سود و کارمزد پرداختی یا تخصیصی اوراق بهادار موضوع تبصره (1) این ماده به استثنای سود سهام و سهم‌الشرکه شرکت‌ها و سود گواهی‌های سرمایه‌گذاری صندوق‌ها، مشروط به ثبت اوراق بهادار یاد شده نزد سازمان جز هزینه‌های قابل قبول برای تشخیص درآمد مشمول مالیات ناشر این اوراق بهادار محسوب می‌شود.

تبصره 3- در صورتی که هر شخص حقیقی یا حقوقی مقیم ایران که سهامدار شرکت پذیرفته شده در بورس یا بازار خارج از بورس، سهام یا حق تقدم خود را در بورس‌ها یا بازارهای خارج از بورس خارجی بفروشد، از این بابت هیچ‌گونه مالیاتی در ایران دریافت نخواهد شد.

تبصره 4- صندوق سرمایه‌گذاری مجاز به هیچ‌گونه فعالیت اقتصادی دیگری خارج از مجوزهای صادره از سوی سازمان نمی‌باشد.

تبصره 5- نقل و انتقال اوراق بهادار بازارگردانی بازارگردانان دارای مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار در بورس و فرابورس از پرداخت مالیات مقطوع نیم درصد (0.5%) این ماده، معاف است.

تاریخ تغییر: 1399/05/29
مقرره تغییر دهنده: قانون افزایش سرمایه شرکت‌های پذیرفته شده در بورس تهران یا فرابورس ایران از طریق صرف سهام با سلب حق تقدم

ماده 4- در ماده (143) قانون مالیات‌های مستقیم عبارت «حداقل بیست درصد (20%) سهام شناور آزاد» به عبارت «حداقل بیست و پنج درصد (25%) سهام شناور آزاد» اصلاح شد.

تاریخ تغییر: 1394/04/31
مقرره تغییر دهنده: قانون اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم

بند 53- [از تاریخ لازم‌الاجرا شدن قانون اصلاح ق. م. م مصوب 31/4/1394 (یعنی از ابتدای سال 1395)] تبصره ماده (219) قانون حذف و سه تبصره به شرح زیر به آن الحاق می‌شود:

  • ...

  • تبصره 3- در تبصره (9) ماده (53)، ماده (86)، ماده (88)، تبصره (2) ماده (103)، تبصره (5) ماده (109)، ماده (126) و تبصره (2) ماده (143) عبارت «تا پایان ماه بعد» حسب مورد جایگزین عبارت‌های «ظرف ده روز»، «ظرف سی روز» و «منتهی ظرف سی روز» می‌شود.
تاریخ تغییر: 1394/02/01
مقرره تغییر دهنده: قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور

ماده 33- تبصره زیر به عنوان تبصره (5) به ماده (143) مکرر قانون مالیات‌های مستقیم الحاق می‌شود:

  • تبصره 5- نقل و انتقال اوراق بهادار بازارگردانی بازارگردانان دارای مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار در بورس و فرابورس از پرداخت مالیات مقطوع نیم درصد (0.5%) این ماده، معاف است.
تاریخ تغییر: 1388/09/25
مقرره تغییر دهنده: قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید به منظور تسهیل اجرای سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی

ماده 6- ماده (143) قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 3/12/1366 و اصلاحات بعدی آن به شرح زیر اصلاح، تبصره (1) آن حذف و تبصره‌های (2) و (3) به عنوان تبصره‌های (1) و (2) ابقا گردید:

ماده 143- معادل ده درصد (10%) از مالیات بر درآمد حاصل از فروش کالاهایی که در بورس‌های کالایی پذیرفته شده و به فروش می‌رسد و ده درصد (10%) از مالیات بر درآمد شرکت‌هایی که سهام آن‌ها برای معامله در بورس‌های داخلی یا خارجی پذیرفته می‌شود و پنج درصد (5%) از مالیات بر درآمد شرکت‌هایی که سهام آن‌ها برای معامله در بازار خارج از بورس داخلی یا خارجی پذیرفته می‌شود، از سال پذیرش تا سالی که از فهرست شرکت‌های پذیرفته شده در این بورس‌ها یا بازارها حذف نشده‌اند با تأیید سازمان بخشوده می‌شود. شرکت‌هایی که سهام آن‌ها برای معامله در بورس‌های داخلی یا خارجی یا بازارهای خارج از بورس داخلی یا خارجی پذیرفته شود در صورتی که در پایان دوره مالی به تأیید سازمان حداقل بیست درصد (20%) سهام شناور آزاد داشته باشند معادل دو برابر معافیت‌های فوق از بخشودگی مالیاتی برخوردار می‌شوند.

ماده 7- متن زیر به عنوان ماده (143) مکرر و چهار تبصره ذیل آن به قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366 الحاق می‌شود:

ماده 143 مکرر - از هر نقل و انتقال سهام و حق تقدم سهام شرکت‌ها اعم از ایرانی و خارجی در بورس‌ها یا بازارهای خارج از بورس دارای مجوز، مالیات مقطوعی به میزان نیم درصد (0.5%) ارزش فروش سهام و حق تقدم سهام وصول خواهد شد و از این بابت وجه دیگری به عنوان مالیات بر درآمد نقل و انتقال سهام و حق تقدم سهام و مالیات بر ارزش افزوده خرید و فروش مطالبه نخواهد شد.

کارگزاران بورس‌ها و بازارهای خارج از بورس مکلفند مالیات یاد شده را به هنگام هر انتقال از انتقال‌دهنده وصول و به حساب تعیین شده از طرف سازمان امور مالیاتی کشور واریز نمایند و ظرف ده روز از تاریخ انتقال، رسید آن را به همراه فهرستی حاوی تعداد و مبلغ فروش سهام و حق تقدم مورد انتقال به اداره امور مالیاتی محل ارسال کنند.

تبصره 1- تمامی درآمدهای صندوق سرمایه‌گذاری در چهارچوب این قانون و تمامی درآمدهای حاصل از سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار موضوع بند (24) ماده (1) قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب 1384 و درآمدهای حاصل از نقل و انتقال این اوراق یا درآمدهای حاصل از صدور و ابطال آن‌ها از پرداخت مالیات بر درآمد و مالیات بر ارزش افزوده موضوع قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 2/3/1387 معاف می‌باشد و از بابت نقل و انتقال آن‌ها و صدور و ابطال اوراق بهادار یاد شده مالیاتی مطالبه نخواهد شد.

تبصره 2- سود و کارمزد پرداختی یا تخصیصی اوراق بهادار موضوع تبصره (1) این ماده به استثنای سود سهام و سهم‌الشرکه شرکت‌ها و سود گواهی‌های سرمایه‌گذاری صندوق‌ها، مشروط به ثبت اوراق بهادار یاد شده نزد سازمان جزء هزینه‌های قابل قبول برای تشخیص درآمد مشمول مالیات ناشر این اوراق بهادار محسوب می‌شود.

تبصره 3- در صورتی که هر شخص حقیقی یا حقوقی مقیم ایران که سهامدار شرکت پذیرفته شده در بورس یا بازار خارج از بورس، سهام یا حق تقدم خود را در بورس‌ها یا بازارهای خارج از بورس خارجی بفروشد، از این بابت هیچ‌گونه مالیاتی در ایران دریافت نخواهد شد.

تبصره 4- صندوق سرمایه‌گذاری مجاز به هیچ‌گونه فعالیت اقتصادی دیگری خارج از مجوزهای صادره از سوی سازمان نمی‌باشد.

تاریخ تغییر: 1380/11/27
مقرره تغییر دهنده: قانون اصلاح موادی از قانون مالیات‌های مستقیم

ماده 66- ماده (143) و تبصره‌های (1) و (2) موضوع اصلاحیه مصوب 1376.11.26 به شرح زیر اصلاح و تبصره (3) به آن الحاق می‌شود:

1- در ماده (143) عبارت «از پرداخت ده درصد (10%) مالیات...» تا آخر ماده حذف و عبارت «معادل ده درصد (10%) مالیات آن‌ها بخشوده می‌شود» جایگزین می‌گردد.

2- در تبصره (1) واژه «سهام» به عبارت «سهام و حق تقدم سهام» و عبارت «وزارت امور اقتصادی و دارایی» به عبارت «سازمان امور مالیاتی کشور» و عبارت «حوزه مالیاتی» به عبارت «اداره امور مالیاتی» اصلاح و بعد از عبارت «سهام شرکت‌ها در بورس» عبارت «و همچنین سایر اوراق بهاداری که در بورس معامله می‌شوند» اضافه می‌شود.

3- تبصره (2) به شرح زیر اصلاح می‌شود:

تبصره 2- از هر نقل و انتقال سهام و سهم‌الشرکه و حق تقدم سهام و سهم‌الشرکه شرکا در سایر شرکت‌ها مالیات مقطوعی به میزان چهار درصد (4%) ارزش اسمی آن‌ها وصول می‌شود. از این بابت وجه دیگری به عنوان مالیات بر درآمد نقل و انتقال فوق مطالبه نخواهد شد. انتقال‌دهندگان سهام و سهم‌الشرکه و حق تقدم سهام مکلفند قبل از انتقال، مالیات متعلق را به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز کنند.

ادارات ثبت یا دفاتر اسناد رسمی مکلفند در موقع ثبت تغییرات یا تنظیم سند انتقال حسب مورد گواهی پرداخت مالیات متعلق را اخذ و ضمیمه پرونده مربوط به ثبت یا انتقال کنند.

تبصره 3- در شرکت‌های سهامی پذیرفته شده در بورس اندوخته صرف سهام مشمول مالیات مقطوع به نرخ نیم درصد (0.5%) خواهد بود و به این درآمد مالیات دیگری تعلق نمی‌گیرد. شرکت‌ها مکلفند ظرف سی روز از تاریخ ثبت افزایش سرمایه آن را به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز کنند.

ماده 67- ماده (143) مکرر حذف می‌شود.

تاریخ تغییر: 1376/11/26
مقرره تغییر دهنده: قانون اصلاح قانون اصلاح موادی از قانون مالیات‌های مستقیم و تسری معافیت مالیاتی موضوع قانون الحاق یک بند به ماده 22 قانون مذکور به کادر عملیاتی و تخصصی شرکت هواپیمایی خدمات ویژه

5- تبصره ماده (143) موضوع ماده (43) قانون مزبور به تبصره (1) تغییر یافته و متن زیر به عنوان تبصره (2) به ماده یاد شده اضافه می‌شود:

تبصره 2- از هر نقل و انتقال حق تقدم سهام شرکت‌ها در بورس، مالیات مقطوعی به میزان یک درصد (1%) ارزش فروش حق تقدم سهام، با رعایت مقررات مذکور در تبصره فوق وصول می‌شود.

تاریخ تغییر: 1371/02/07
مقرره تغییر دهنده: قانون اصلاح موادی از قانون مالیات‌های مستقیم

ماده 43- به قسمت آخر ماده 143 عبارت زیر اضافه و همچنین یک تبصره به شرح زیر به آن الحاق می‌گردد:

همچنین 15% سود سهام پرداختی یا تخصیصی طبق تصمیم ارکان صلاحیت‌دار شرکت به آن دسته از سهامداران شرکت‌های مذکور در این ماده که جمع سهام هر یک از آن‌ها از 5% سرمایه شرکت بیشتر نبوده و تعداد کل سهامداران شرکت نیز از یکصد نفر کمتر نباشد، از مالیات معاف خواهد بود.

تبصره - از هر نقل و انتقال سهام شرکت‌ها در بورس، مالیات مقطوعی به میزان نیم درصد ارزش فروش سهام وصول و از این بابت وجه دیگری به عنوان مالیات بر درآمد نقل و انتقال سهام مطالبه نخواهد شد.
کارگزاران بورس مکلفند مالیات مزبور را به هنگام هر انتقال از انتقال‌دهنده وصول و به حساب تعیین شده از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی واریز نمایند و ظرف مدت ده روز از تاریخ انتقال رسید آن را به همراه فهرستی حاوی تعداد و مبلغ فروش سهام مورد انتقال به حوزه مالیاتی محل ارسال دارند.

ماده 44- متن زیر به عنوان ماده 143 مکرر به قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه 1366 الحاق می‌گردد:

افزایش بهای ناشی از ارزیابی مجدد دارایی‌های شرکت‌هایی که بیش از 50% سرمایه آن‌ها به طور مستقیم یا با واسطه متعلق به وزارتخانه‌ها، شرکت‌های دولتی و مؤسسات دولتی می‌باشد برای یک بار و تا سقف زیان سنواتی مندرج در صورت‌های مالی مصوب مجمع عمومی شرکت در طول اجرای قانون برنامه اول توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با رعایت شرایط زیر از پرداخت مالیات معاف خواهد بود:

الف - سهام شرکت در بورس پذیرفته شده یا حداکثر یک سال پس از زمانی که ارزیابی مزبور در دفاتر ثبت می‌گردد در بورس پذیرفته شود.

ب - زیان سنواتی از محل افزایش مذکور مستهلک شده باشد.

دستورالعمل اجرایی این ماده توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و ابلاغ خواهد شد.

تاریخ تغییر: 1366/12/03
مقرره تغییر دهنده: قانون مالیات‌های مستقیم

ماده 143- شرکت‌هایی که سهام آن‌ها طبق قانون مربوط از طرف هیأت پذیرش برای معامله در بورس قبول می‌شود از سال پذیرش تا سالی که از فهرست نرخ‌ها در بورس حذف نشده در صورتی که کلیه نقل و انتقالات سهام از طریق کارگزاران بورس انجام و در دفاتر مربوط ثبت گردد از پرداخت ده درصد مالیات شرکت موضوع بند «د» ماده 105 این قانون معاف می‌باشند.

→ قانون قبلی قانون بعدی ←
مورخ: 1401/07/12
شماره: 140109970905811246-140109970905811247
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
مورخ: 1400/09/30
شماره: 140009970905812552
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
مورخ: 1400/03/30
شماره: 140009970905812552
دیوان عدالت اداری
معتبر
مورخ: 1400/03/30
شماره: 140009970905812552
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
معتبر
مورخ: 1400/02/28
شماره: 272-273
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
مورخ: 1400/02/28
شماره: 272-273
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
معتبر
مورخ: 1400/02/22
شماره: 200/1400/507
دستورالعمل
معتبر
مورخ: 1400/02/22
شماره: 200/1400/507
دستورالعمل
معتبر
مورخ: 1399/11/07
شماره: 1636
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
مورخ: 1399/11/07
شماره: 9909970905821636
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
معتبر
مورخ: 1399/07/06
شماره: 201/12
آرا هیات عمومی شورای مالیاتی
معتبر
مورخ: 1399/05/06
شماره: 122/68423
آیین‌نامه
معتبر
مورخ: 1398/11/30
شماره: 1030
آرا هیات تخصصی دیوان عدالت
مورخ: 1397/06/07
شماره: 230/97/86
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1397/04/30
شماره: 230/97/58
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1397/02/30
شماره: 230/97/27
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1396/12/23
شماره: 230/53643/د
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1396/12/02
شماره: 230/96/157
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1396/11/02
شماره: 230/96/147
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1396/10/05
شماره: 230/96/133
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1396/09/04
شماره: 230/96/122
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1396/08/23
شماره: 230/96/118
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1396/08/07
شماره: 230/96/113
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1396/07/19
شماره: 230/96/104
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1396/07/12
شماره: 230/96/100
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1396/06/08
شماره: 230/96/89
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1396/05/30
شماره: 230/96/81
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1396/04/24
شماره: 230/96/58
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1396/04/04
شماره: 230/11783/د
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1395/09/03
شماره: 230/95/56
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1395/08/12
شماره: 201/7
آرا هیات عمومی شورای مالیاتی
معتبر
مورخ: 1395/02/19
شماره: 230/95/13
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1394/12/26
شماره: 230/94/124
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1394/06/18
شماره: 230/12641/ص
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1394/06/16
شماره: 200/94/67
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1394/03/04
شماره: 200/94/23
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1394/01/18
شماره: 200/94/03
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1393/12/18
شماره: 200/93/146
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1393/10/21
شماره: 200/93/120
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1393/08/07
شماره: 200/93/87
بخشنامه
معتبر
مورخ: 1386/07/08
شماره: 201/8916
آرا هیات عمومی شورای مالیاتی
-
مورخ: 1385/07/18
شماره: 232/2401/28345
بخشنامه
معتبر-منسوخ صریح جزیی
مورخ: 1382/08/26
شماره: 201/6455
آرا شعبه شورای عالی مالیاتی
مورخ: 1382/06/31
شماره: 201/5408
آرا شعبه شورای عالی مالیاتی
مورخ: 1370/12/20
شماره: 30/5/4013/58260
بخشنامه
-